De verkiezing van een nieuwe paus: chronologische procedure.

Door Thalmaray gepubliceerd in Wetenschap en onderwijs

De verkiezing van een nieuwe Paus: chronologische procedure.

Voorwoord

5c20088b36f1df3a1b3b447bfc99ef3e.jpg

Het pauselijk ambt is één van de oudste instituties ter wereld. Gezien de grote historische waarde van het ambt en de vele ongekende rituelen is deze gebeurtenis ook een bron van controverse en speculatie. Hoe wordt men Paus? In deze chronologische opsomming van gebeurtenissen zal ik proberen een tipje van de purperen sluier op te lichten. Het Vaticaan is een plaats van traditie, historiek en een biotoop die uniek is in de wereld. Het demystificeren van de praktijken die zwaar beladen zijn met symboliek en interne tradities werpt een licht op wat doorheen de eeuwen gezien werd als een machtscentrum in de wereld.

Overlijden van voorganger

882cae5bbb394d73a535cfd15e3a3913am9obnBh

Uiteraard kan er van een nieuwe Paus geen sprake zijn als de vorige Kerkvorst nog in leven is. Een Paus gaat namelijk niet op pensioen of neemt traditioneel geen ontslag, de betrekking is letterlijk meestal voor het leven. Er zijn hieromtrent heel wat misvattingen een Paus heeft namelijk onder het kerkelijk recht wel de keuze om ontslag nemen indien hij dit wenst. Wanneer de regerende Paus komt te overlijden wordt een strikte volgorde gevolgd van rituelen en tradities. Vooraleerst wordt de dood bevestigd door een arts. Indien de arts dit bevestigd wordt de doopnaam aangeroepen van de Paus door een kardinaal. Voordien was het aan de kamerheer van de Paus de Camerlengo om een klopje te geven tegen het voorhoofd van de overledene met een rituele zilveren hamer om zo een eventuele reactie uit te lokken. Dit gebruik werd echter opgegeven.

Overlijdensbericht

34d8921f072888d7d1ef3e18ff98e665QVAgNC0y

Nadat is vastgesteld dat de Paus effectief is overleden wordt zijn zegelring verwijderd door de Camerlengo die hem later zal vernietigen. Deze ringen zijn uniek voor elke Paus en zijn het symbool voor de Apostolische rol als herder der mensheid. De Camarlengo beëindigt de regeerperiode van de Paus door hem dood te verklaren in het bijzijn van de Apostolische Camera, een deel van het administratieve systeem van het Vaticaan. Doodsbrieven worden verstuurd naar alle kardinalen om hun officieel op de hoogte te brengen van het overlijden zodat ze zich kunnen voorbereiden op de naderende begrafenis en verkiezing van een opvolger. Uiteraard zijn deze officiële brieven in de moderne tijd totaal irrelevant geworden gezien de dood van een Paus een enorm mediagebeuren is.

Sede Vacante

e79c1ff5d78d8450345c818a8715e8a9VmF0aWNh

De periode tussen de dood van de Paus en de verkiezing van zijn opvolger is bekend als de vacante stoel (verwijzing naar de lege troon). Gedurende deze periode ligt alle macht bij drie verschillende personen: de Camerlengo, de Kardinaal Vicaris van Rome en het hoofd van het Apostolisch Huis. Vreemd is dat de Camerlengo het eigenlijke hoofd van de Kerk wordt. Zelfs het wapenschild van het Vaticaan wordt gedurende deze periode aangepast en in plaats van Pauselijke symbolen, siert de heraldische symbolen van de Camarlengo het Vaticaans grondgebied.

Begravingsplechtigheid

5d14dffe0a8dad3ccd4ad4605cd7bda2NStZcnMr

Het lichaam van de Paus wordt ritueel gewassen en aangekleed. Een speciale mis wordt opgedragen aan de overleden kerkvorst en de kerkelijke monarch wordt geopenbaard zodat het volk hun respect kan betuigen. Zelfs de gezangen worden aangepast zo wordt in de Heilige Litanie de respons “Ora pro nobis” (bid voor ons) vervangen door “Ora pro eo” (bid voor hem). Daarna begint de staatsbegrafenis. Een requiem mis is opgedragen door het Hoofd der Kardinalen, en het stoffelijk overschot wordt overgebracht in de doodskist met een witte sluier over het gezicht. Wanneer de doodskist wordt gesloten opent men de Kerk, na een zwaar beladen mis met gezangen en lofredes wordt de kist gebracht naar de St Pieters Basiliek voor de begraving. Hier wordt de houten kist geplaatst in een loden kist. Die kist wordt op zijn beurt geplaatst in een iepen kist en verzegeld met echte gouden nagels. Daarna gaat de paus naar zijn graftombe onder de Basiliek.

Novemdiales

072575066e2da83db3acc10916637b69NStZcnMr

Novemdiales is de officiële benaming voor de negen dagen durende rouwperiode. Elke dag is er een speciale mis voorgedragen door telkens een verschillende kardinaal. Gedurende deze periode worden alle voorbereidingen genomen voor de volgende Paus verkiezing. Het is vooral een periode om de chaos te laten overvloeien in rust en vooral om diplomatieke contacten te leggen tussen de kardinalen onderling. De term verkiezing is zeker niet misplaatst want het gaat er echt aan toe zoals inde politiek, incluis campagne voeren en lobbyen. In deze periode komt meestal ook een lijst tevoorschijn in de media met de meest waarschijnlijke kandidaten of favorieten. Deze elitaire groep noemt men de Papabile.

Het conclaaf

25dcf659f8f500df9a16c070277dd297MTE0Nzg5

In de oude tijden duurde een verkiezing van een Paus soms letterlijk jaren, die had natuurlijk alles te maken met de enorme afstanden die de kardinalen moesten afleggen om tot in Rome te geraken.  Er is een periode geweest voor Gregorius X, in 1271, waarin de Kerke gedurende twee jaar en negen maanden geen leider had.  Het Conclaaf is eveneens afkomstig uit de vervlogen tijden.  Alle kardinalen jonger dan 80 op de dag van het overlijden zijn stelgerechtigd, ze worden systematisch compleet afgezonderd binnen het Vaticaan.  Ze worden letterlijk op secreet geplaatst en alle communicatie met de buitenwereld is ten striktste verboden.  De kardinalen moeten letterlijk een eed van geheimhouding aangaan.  Alle niet stemgerechtigden worden verwijderd van de kamer waar het conclaaf wordt gehouden met de dwangwoorden “Extra omens” .

De Stemming

5024b9f5e672edfdb47118d5883e1466dmVyemVn

Een Paus wordt verkozen met een twee derde meerderheid.  Elke kiezer krijgt een papier met “Eligio in sum mum pontifical” (ik kies als paus), ze noteren zelf de naam in van hun favoriete kandidaat, het briefje wordt dubbel geplooid en naar het altaar gebracht.  Na het zweren dat deze keuze volgens hen het beste is voor God en de Kerk, plaatsen ze het document in een schaal.  Nadat iedereen gestemd heeft worden de stemmen geteld door drie aangeduide opzichters.  Iedere naam wordt hardop vernoemd zodat al gauw duidelijk wordt wie de kanshebbers zijn.  Indien er niemand de vereiste meerderheid heeft worden de stemmen verbrand en begint het proces opnieuw.  Bij een falen, komt er zwarte rook uit de schoorsteen, wanneer er witte rook uit de schouw komt is er een nieuwe Paus verkozen.

Aanvaarding

8d04ffa3ee07c49cf59f22abcc0e9a71d2hpdGUt

 

De verkozen kardinaal wordt dan door het College van Kardinalen gevraagd of hij de benoeming wil aanvaarden.  Bij aanvaarding wordt hij ogenblikkelijk de nieuwe Paus.  Hij wordt dan gevraagd welke pauselijke naam hij wenst aan te nemen.  Wanneer de naam is gekozen zweren alle kardinalen trouw aan de nieuwe Kerkvorst.

Verkondiging

0762e41d80644eef06b1cf7c675033f4NTU5ODYy

De buitenwereld weet ondertussen door de witte rook dat er een nieuwe Kerkleider is gekozen.  Een zee van mensen wacht geduldig op het St Pieters plein om kennis te maken met hun nieuwe patriarch.  Eerst krijgt de verkozenen Pauselijke klederen aan in de rode kamer van de Sixtijnse kapel.  De nieuwe paus wordt aangekondigd met de woorden “Habemus Papam” (we hebben een paus!). Daarna geeft hij zijn eerste zegen aan de stad en de wereld (Urbi et Orbi).

Inauguratie

1d5794c9c4c8b6f9ab3145f1476bb854dGh1bWJu

Deze kroning gaat eigenlijk terug naar de tijd dat de Paus een belangrijke landeigenaar was in Italië.  Traditioneel wordt hij letterlijk gekroond als staatshoofd.  Deze ceremonie is de laatste jaren vereenvoudigd, en meer symbolisch, de Paus neemt zijn zegelring in ontvangst.  Deze ring is symbool voor zijn regeerperiode en voor zijn macht tot aan zijn eigen overlijden, waarna de cyclus terug zal herbeginnen.

Bedenking

4abd237b4be20f0484017711086f7a28dmF0aWNh

Hoewel men zich misschien terecht vragen kan stellen over het nut van deze extreme symbolische traditie, is het enigszins wel fascinerend om te weten dat deze “opvolging” onveranderd is gebleven gedurende verschillende eeuwen.  Wat velen een roeping noemen, lijkt mij toch een vreemde keuze om als mens dit ambt te ambiëren.  De mystificatie van het gebeuren is ontegensprekelijk een pijler in de psychologische macht van het instituut.


Wanneer men het Vaticaan van dichtbij bekijkt komt men algauw tot de conclusie dat het een menselijke biotoop is die niet slechter is als beter dan verschillende subculturen.  De Vaticaanse archivaris weet maar al te goed dat niet elke Paus onbesproken is geweest.  Ook dit ministaatje heeft al zijn grondvesten voelen beven, doch wonderbaarlijk lijkt het een instituut te zijn die zichzelf overleefd.

57acdfbb6e5d0cee1ff309b8fad855dbMzZmMjIw

Het valt mij ook op dat een paus een staatshoofd is die een kroon heeft, niet is geboren uit Koninklijke bloede, maar wel is verkozen.  De zoveelste paradoxale contradictie in de gesloten wereld van het Vaticaan.  Voor vele toeschouwers nu wereldvreemd, voor sommigen heilig, maar daarom niet minder fascinerend.

 

1b47e1a7b37d8a12a3a2e182940bd33aRGUgdmVy

lees ook gerelateerde artikels :

http://www.xead.nl/archivum-secretum-vaticanum--de-geheime-archieven-van-het-vaticaan

http://www.xead.nl/het-vaticaan--mysterieuze-projecten-en-enigmatische-aspecten

 

© Thalmaray - 2012.

14/01/2016 18:56

Reacties (0) 

Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert