Chinese bewegingsoefeningen (2) Qigong

Door Oxalis gepubliceerd in Natuurlijke geneeswijzen

f66734876e0ca4eb6ba52cae7f646d3f_1401896Qigong is een zeer oude Chinese bewegingsleer met bepaalde oefeningen voor lichaam en geest, die gericht zijn op het bevorderen van de gezondheid en het verlengen van het leven.

Qi (ook wel chi) betekent 'levensenergie', gong (ook wel kung of gung genoemd) staat voor 'werken' of 'cultiveren'; Qigong kan dus ongeveer worden vertaald met 'werken of cultiveren van de levensenergie'.

Anders dan bij Tai chi quan, zijn de methoden van  Qigong niet gebaseerd op de vechtkunst, maar meer op imitatie van de bewegingen van bepaalde vogels en dieren. De oefeningen bestaan uit combinaties van langzame, simpele  bewegingen, visualisatietechnieken, ademhalings- en houdingsoefeningen. Wat men ermee probeert te bereiken is opbouw en activering van lichaamsenergie, vermeerdering van levenskracht en bevordering van de natuurlijke genezing van het lichaam. De latere stroming Falun Gong is sterk op de bewegingen van Qigong gebaseerd.

Ontstaan van Qigong

b3586e91375710f889b9aab18ca05fee_1401896Qigong heeft een hele lange geschiedenis. Hoewel het exacte ontstaan van Qigong verborgen ligt in de oude Chinese geschiedenis, is de methode zeer waarschijnlijk al meer dan 4.000 jaar oud.

Rechts: logo Qigong.

Een aantal historici zoekt de oorsprong van Qigong zelfs verder terug in de tijd van nomadische stammen en sjamanistische culturen. Daarbij wordt vooral gedacht aan de dansen bij oude  natuurvolken, die geloofden dat ritmische beweging stagnatie van de lichaamsfuncties hielp opheffen. Andere historici gaat er vanuit, dat de Qigong pas echt ontwikkeld is tijdens de heerschappij van de 'Gele Keizer' Huan-Ti (ook wel Huang Di genoemd, 25e eeuw voor Christus), waarvan algemeen wordt aangenomen dat hij de belangrijkste grondlegger van de Chinese geneeskunst en het Taoïsme was.

Taoïsme en Qigong

Duidelijk is wel dat de Taoïsten (ook wel Daoïsten of Tauïsten genoemd) verantwoordelijk zijn voor de precieze omschrijving van de belangrijkste Qigong-principes.  De Taoïstische ideeën ontstonden ruim 2500 jaar geleden en ontwikkelden zich tot één van de belangrijkste stromingen in het Chinese denken.

4f24a7ed13c457f866b1cb8b04264111_1401896Een belangrijke rol was daarbij weggelegd voor het principe van Yin en Yang, de twee tegenpolen die tegelijkertijd complementair aan elkaar zijn (voorbeelden: mannelijk en vrouwelijk; dag en nacht; actief en passief; centripetaal  en centrifugaal; positief en negatief).

De volgers ervan geloofden sterk in de waarde van het leven. Zij onderkenden de noodzaak om dit leven te beschermen en beschadiging van het menselijk lichaam zoveel mogelijk te voorkomen om hun ideaal – een lang leven – te bereiken. Taoïstische leermeesters zochten naar een stof of kwaliteit in het lichaam, die zij zagen als een levenselixer. Vele oefeningen werden ontwikkeld om de eigen organen tot productie van dat zo begeerde levenselixer aan te zetten.

Dat deze vroege Taoïsten (rondom het eerste millennium voor Christus) daar succesvol in waren en een langer leven leidden dan in die tijd normaal was, blijkt uit de onovertroffen reputatie, die hen destijds ten deel viel: die van het bezit van onsterfelijkheid en bovennatuurlijke krachten.

De helende krachten van Qigong

Ademhaling

92ba72c922be739b4962d187da591a25_1401897Een goede ademhaling vormt de basis van Qigong, maar ook van een gezond lichaam; de ademhaling zorgt er immers voor dat we leven. Hoe beter die ademhaling verloopt, hoe energieker wij ons voelen. Qigong zorgt voor een verdieping van de ademhaling: inademen wordt gezien als een Yin-activiteit, waarbij nieuwe qi van buiten naar binnen wordt opgenomen, uitademen is dan een Yang-activiteit, waarbij verbruikte qi van binnen naar buiten wordt afgevoerd. Qigong wordt daarom het liefst in de frisse buitenlucht in parken, maar op afstand van de vervuilde stad, bedreven.

Meridianen, acupunctuur en acupressuur

In de Chinese geneeskunde wordt gestreefd naar een zo goed mogelijk stromende levensenergie (qi of chi) via de meridianen en energiekanalen van het lichaam. Lang geleden werden 12 hoofdmeridianen of energiestromen in het lichaam ontdekt door beoefenaars van de acupunctuur en sindsdien gelden deze meridianen als het energie-'adergestel' van het lichaam. De banen, die deze meridianen rondom en in het lichaam volgen, voeren van de huid tot diep in de organen. Op de plaatsen waar zo'n energiebaan net onder de huid ligt, kan er via acupunctuur (naalden) of acupressuur (hand) druk op worden toegepast. Elke meridiaan bevat zo'n 365 punten, die door de druk van een naald of hand kunnen worden gestimuleerd. Alleen als de qi ongehinderd door alle meridianen kan stromen, is het lichaam in balans en dus gezond.

Bij sommige Qigong-oefeningen wordt dan ook acupressuur op een meridiaan toegepast om die ongehinderde doorstroom te bevorderen. Hierdoor wordt de qi gereguleerd, blokkades verwijderd, oude qi afgevoerd en nieuwe instroom bevorderd.

Energiecentra of chakra's, secundaire energiepoorten

2e5e64207c64d9589d92b854615b058e_1401896In de Chinese geneeskunde wordt uitgegaan van 7 wervelingen van geconcentreerde qi, die zijn gerangschikt langs de du mai-meridiaan van de ruggengraat tot de bovenkant van het hoofd. In het Sanskriet worden deze energiedraaikolken ook wel chakra's genoemd. De energiecentra corresponderen met de belangrijkste zenuwcentra van het lichaam. Elk energiecentrum is eveneens verbonden met bepaalde endocriene klieren, die hormonen in het bloed brengen, en met bepaalde emoties.

Qigong-oefeningen zijn er op gericht steeds één of meer energiecentra te stimuleren. Hierbij wordt in feite de genezende werking van beweging gebruikt om gevoelens los te maken, het bewustzijn te vergroten en lichamelijk ongemak en/of pijn te verzachten.

Naast de 7 primaire energiecentra zijn er nog een aantal zogenaamde secundaire energiepoorten. Verscheidene van die secundaire energiepoorten bevinden zich rondom de belangrijkste gewrichten.  Als zij door Qigong-bewegingen worden geactiveerd, fungeren deze poorten als doorgeefluik, waardoor de energieaanvoer en –afgifte beter kan verlopen en de gewrichten beter beweegbaar blijven.

De bewegingen van Qigong

Statisch en dynamisch

Ademhalingsoefeningen en enkele stilstaande houdingsoefeningen behoren tot de zogenaamde statische Qigong. Ze zijn er op gericht om de energiecentra van het lichaam te openen en – door houding en concentratie – inwendige kracht op te bouwen. Er zijn diverse statische houdingen in Qigong te vinden, zowel zittend, liggend als staand.

Maar er zijn natuurlijk veel meer bewegingsoefeningen, die tezamen worden aangeduid als de dynamische Qigong. 

4d82ba07933779d68f155acb90a2dfa0_1401896

De bedoeling van de dynamische vorm is, dat de bewegingen worden uitgevoerd in series, achter elkaar. Vaak worden de natuurlijke bewegingen van vogels en andere dieren nagedaan, bijvoorbeeld de bewegingsvorm van de zeer populaire Witte Kraanvogel, die in China het symbool is van een lang leven. De bewegingen zijn vloeiend, waarbij het lichaam soepel en ontspannen van de ene langzame en elegante beweging in de volgende glijdt.

Ondanks het feit dat de bewegingen langzaam, eenvoudig en licht zijn en de spieren niet direct zullen belasten, worden spieren en pezen er wel degelijk door geactiveerd, versterkt en opgerekt.

Visualisatie, meditatie, bewustzijn en concentratie

Visualisatie speelt bij Qigong – evenals bij Tai chi – een belangrijke rol. Visualisatie helpt bij het ervaren en sturen van de ontvangen qi.  Qigong wordt ook toegepast bij meditatie en zelfontplooiing, als onderdeel van filosofische of spirituele tradities. Veel beoefenaars vinden meditatie via de soepele en gerichte bewegingen van  Qigong gemakkelijker en prettiger dan in een statische (zittende) vorm.

Bij alle Qigong-oefeningen speelt de geest een centrale rol; de bewegingen zijn maar de helft van het verhaal. Het vergt, zeker in het begin, de nodige concentratie om de bewegingen van lichaam en geest zodanig te coördineren dat de energie goed stroomt, maar dit is alleen een kwestie van tijd. Oefening baart kunst, ook in dit geval.

Conclusie

d90ac47ded5c052f5235f5017fd50f88_1401896De zachte, vloeiende bewegingen van Qigong, die vooral de natuurlijke bewegingen van bepaalde vogels en dieren nadoen, kunnen door vrijwel iedereen worden beoefend. Jong of oud, groot of klein, dik  of dun, gezond of ziek (er zijn immers statische oefeningen, die zittend of liggend kunnen worden uitgevoerd), het maakt niet uit.

Uitzonderlijk blijft het, dat een aantal van deze omschreven, simpele bewegingen zo'n positieve invloed kunnen uitoefenen op onze gezondheid, zowel van lichaam als geest.

Intussen zijn de verschillende Chinese bewegingsleren, waaronder Qigong, razend populair geworden. Niet alleen in China, waar Qigong of Tai chi als favoriete ochtendgymnastiek wordt toegepast, maar ook in de rest van de wereld. En niet voor niets. Heel veel mensen hebben gelukkig de heilzame werking ervan al mogen ervaren, nu de rest van de wereld nog.

 

Oxalis.

© 2014, foto's: Office.microsoft.com, Wikimedia Commons.

 

7d8044c3fd2a1b3d45a9d133c5dbb028_medium.Voor meer artikelen van deze schrijfster, zie bijvoorbeeld:

Chinese-bewegingsoefeningen-1-tai-chi-quan

Chinese-bewegingsoefeningen-3-falun-gong

Feng-shui-1-leven-in-harmonie-met-de-omgeving

 

Chinese-geneeswijzen-1-meridiaantherapie-en-acupunctuur

Chinese-geneeswijzen-2-Yin-en-Yang-de-elementen-en-de-orgaanklok

Of lees verder op:

https://tallsay.com/oxalis of via

https://oxalisnatuurlijkewegen.wordpress.com/

 

07/01/2016 07:01

Reacties (3) 

1
09/01/2016 09:59
Heel goed artikel. Heb zelf jaren les gehad in deze leer. Een toevoeging is dat er naar de natuur word gekeken. Niet alleen naar dieren. Zo zijn er ook oefeningen:

"Holding the Three"
"Waving three"
"Floating on Water"
"Lifting the Sky"

Het klopt wat je zegt: Hoewel de bewegingen heel rustig zijn en in het begin vooral lastig is om de kunst van 'langzaam, gecoördineert uitvoeren" onder de knie te krijgen, merk je dat er veel meer kracht in de spieren en pezen komt.
1
07/01/2016 07:34
Lijkt me geweldig om elke ochtend met een groepje gelijkgestemden deze oefeningen te doen!
1
07/01/2016 07:28
Mooi artikel, heel interessant deze Chinese bewegingstechniek.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert