Autonoom zenuwstelsel: sensibel en motorisch, parasympathisch en sympathisch deel

Door Sharr gepubliceerd in Wetenschap en onderwijs


Het perifere zenuwstelsel bestaat uit motorische en sensibele zenuwen. Motorische zenuwen zijn verantwoordelijk om informatie van de hersenen aan de spier door te geven, sensibele zenuwen zijn zoals de naam al zegt een ‘sensor’ en geven informatie door aan de hersenen over waarnemingen van zintuigen. Een deel van het perifere zenuwstelsel is het autonome zenuwstel, dit gaat buiten de wil en het bewustzijn om. Dit autonome zenuwstelsel wordt weer ingedeeld in een parasympathisch en een sympathisch deel.

Het sensibele zenuwstelsel is weer onder te verdelen in een somato-sensibel en een viscero-sensibel systeem.

  • Het somato-sensibele deel ontvangt twee soorten informatie: gnostische informatie (zoals aanraking, fijne tast en proprioceptie) en vitale informatie (pijn en temperatuur)
  • Het viscero-sensibele deel ontvangt informatie over de pCO2, de pO2, de pH, de bloeddruk etc uit de vier tracti uit het lichaam

De beide systemen werken echter wel volgens hetzelfde principe. Er ontstaat namelijk een prikkel, een stimulus, die een interactie veroorzaakt met een receptor. Hierdoor ontstaat er een actiepotentiaal, die vervolgens wordt doorgegeven aan de hersenen. De soort informatie die doorgestuurd wordt ligt al vast in het systeem. Als bijvoorbeeld de nervus opticus wordt vastgemaakt aan de nervus olfactorius, ruikt men ‘licht’.

Het motorische zenuwstelsel is ook onder te verdelen in dezelfde soorten als het sensibele zenuwstelsel, namelijk een somato-motorisch en een viscero-motorisch deel.

  • Het somato-motorische systeem innerveert dwarsgestreepte spieren met behulp van motorneuronen. Deze motorneuronen worden weer bestuurd door primaire afferent, interneuronen en de supraspinale banen zoals de pyramidebaan.
     
  • Het viscero-motorische systeem werkt juist op de gladde spieren en is ook nog op te delen in twee onderdelen, namelijk een sympathisch deel (wat actief is tijdens inspanning) en een parasympathisch deel (wat actief is in rust). De sympathische en parasympathische delen hebben zo’n beetje tegenovergestelde effecten op het lichaam

Er zijn dus verschillende functies van de beide zenuwstelsels. Naast de functies zijn er ook duidelijke anatomische verschillen. In het sensibele systeem is altijd buiten het centrale zenuwstelsel (dus perifeer) een ganglioncel aanwezig op de afferent. In het motorische systeem is er weer een duidelijk verschil tussen het viscero-motorische en het somato-motorische deel aanwezig.

  • Somato-motorisch: het cellicaam van de motorneuron ligt in het centraal zenuwstelsel en de uitloper loopt naar de dwarsgestreepte spier. Acetylcholine is een vaak gebruikte neurotransmitter
     
  • Viscero-motorisch: hier ligt het cellichaam van de preganglionaire neuron in het centraal zenuwstelsel en innerveert het een postganglionair neuron, die vervolgens weer de gladde spiercellen innerveert. Daarnaast is er ook nog een verschil te onderscheiden in het sympathische en parasympathische zenuwstelsel.
     
  • Sympathisch: De ganglia ligt dicht bij het centrale zenuwstelsel in de zogenaamde truncus sympaticus (sympathische grensstreng). Via deze grensstreng zijn de ganglia van verschillende sympathische vezels met elkaar verbonden. Het preganglionaire neuron gebruikt acetylcholine als neurotransmitter, maar het postganglionaire neuron gebruikt noradrenaline. De sympathische vezels verlaten het ruggenmerg tussen de wervels thoracaal 1 en lumbaal 3.
     
  • Parasympathisch: de ganglia liggen vlakbij het te innerveren orgaan en zowel pre- als postganglionaire neuronen gebruiken als neurotransmitter acetylcholine. Parasympathische vezels verlaten het ruggenmerg tussen de hersenstam en de wervels sacraal 2 tot 4.
     

 

04/01/2016 23:09

Reacties (0) 

Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert