De meest vreemde laboratoria in de wereld

Door Thalmaray gepubliceerd in Wetenschap en onderwijs

 

 

Voorwoord

0248dcc084622ad307102538af7e27a7.jpg

Iedereen die zich ooit heeft verdiept in wetenschap is in contact gekomen met laboratoria. Voor velen is het de gedroomde biotoop waarin ze een serieus deel van hun leven slijten, voor anderen zijn het de obscure zelfs griezelige plaatsen die men kan terugvinden in goedkope B-films van de jaren 50. Feit is dat deze plaatsen de verloskamers zijn van de wetenschap. Iedere labrat weet immers dat een theorie pas is onderschreven wanneer men proefondervindelijk de bewijzen gecontroleerd en herhaaldelijk kan aantonen.

Slechts enkele privéfirma’s zijn in staat om deze geldverslindende laboratoria te bouwen laat staan onderhouden. De vitaliteit van deze plaatsen zijn dan ook sterk onderhevig aan fondsen en meestal ook aan gouvernementele steun, hoofdzakelijk dan vanuit militaire hoek.

Laboratoria zijn dan ook omgeven door een waas van geheimzinnigheid omdat er hogere belangen in het spel zijn zoals nationale veiligheid, risico’s op volksgezondheid en simpelweg omdat niet iedereen in staat is de eventuele kennis en/of waarheid correct te evalueren.

Dat het nu een labo is van één enkele wetenschapper of een hoog risico laboratorium deze plaatsen hebben iets magisch, het zijn de voorposten van nieuwe grenzen op wetenschappelijk gebied en een nooit aflatend experiment van de menselijke geest op zoek naar nieuwe ontdekkingen en vooruitgang van ons ras.

Een kijkje op enkele bijzondere laboratoria:

 

Ice Cube Neutrino Observatie Centrum op Antarctica

6d68e119bba1c037eef7592f981b185a_medium.

Dit lab is ontegensprekelijk het koudste wetenschappelijk onderzoekscentrum op aarde. Hoezeer het ook blijft verbazen de meest gesofisticeerde apparatuur om neutrino’s te bestuderen –sub atomische partikels die men bijvoorbeeld kan vinden in exploderende sterren – kan men niet vinden in de ruimte op één of andere satelliet or orbitaal station maat diep onder de oppervlakte van de aarde. Dit laboratorium ligt in de bevroren vlaktes van Antarctica. In deze veilige omgeving onder meters van diepgevroren ijs kan men de neutrino’s laten reageren met watermoleculen. Door dit proces krijgt men Cherenkov radiatie die men kan verveelvoudigen mits de nodige apparatuur.

81ebf428c6cb785277ee76a5efd368bf_medium.

Een deel van het station bevindt zich op 2.450 meter diepte in het vaste ijs. De sferische sensoren ook bekent als Digital Optical Modules werken over een gebied van 1 kubieke kilometer ijs. Er wordt dagelijks 1 terrabyte van informatie verwerkt.

 

Het Pyramide laboratorium van Sagarmatha Nationaal Park, Nepal

192b0f946279df772d5a1f2ce5909bc0_medium.

Bij piramides denkt men automatisch aan Egypte, restanten van oude Maya culturen in Zuid-Amerika of zelfs aan de piramide in Parijs bij het Louvre museum, doch in Nepal staat een piramidevormig labo dat minstens even fascinerend is. Op de topen van de Himalaya staat een indrukwekkende glazen piramide, bestaande uit drie verdiepingen, staal, aluminium en het helderste glas. Het labo staat 5.050 meter boven de zeespiegel en is hierbij het hoogste observatorium ter wereld. Talrijke experimenten worden er uitgevoerd die betrekking hebben tot geologie, klimaat, natuurbescherming en menselijke psychologie en geneeskunde.

83ec17c9ad83404ce53b1ee466996b0a_medium.

De piramide is een creatie van de Ev-K2-CNR groep, een wetenschappelijke vereniging die tot doel heeft om wetenschappelijk onderzoek uit te voeren op hoge hoogtes. Het gebouw zelf bestaat uit drie verdiepingen, de twee laagste verdiepingen zijn ultramoderne laboratoria, de bovenste verdieping is het controle en telecommunicatiecentrum en het kloppende hart van de structuur. De piramide is zelfs een kleine toeristische attractie geworden die dankbaar gebruik maken van zijn infrastructuur vooral dan wat communicatie betreft met de buitenwereld.

CERN, het grootste fysische partikellabo, Geneve, Zwitserland

d263bfabdaaa8c5afa5f28efd5a9e79f_medium.

Dit is één van de weinige besloten wetenschappelijke centrums die regelmatig het nieuws haalt. Dit gigantische complex beslaat meet dan 250 are op Zwitsers grondgebied en 1.125 are op Frans gebied, en is steeds op zoek naar manieren om zijn territorium uit te breiden. Het is de parel op de kroon van de Europese Organisatie voor Nucleaire Research. Berucht is de tunnel waar men verschillende gewaagde experimenten in voert zoals de kunstmatige creatie van een zwart gat. Deze tunnel ligt 150 meter ondergronds en is 27 kilometer lang. Momenteel is een nieuwere versie in de maak die maar liefst driemaal groter zal zijn. Gezien men hier natuurkrachtige wetten toetst aan experimenten is de omvang van het complex eigenlijk nog beperkt.

a16dcaa1a2db3b6f2b82196a32afa537_medium.

CERN werd opgericht met als doel de wetenschappers van Europa aan één gemeenschappelijk project te laten werken. Dit opzicht werd zeker gehaald. Er werken maar liefst 10.000 wetenschappers uit 113 verschillende landen aan het project. Daarnaast is er nog een staf van 2.400 full time medewerkers en 1.500 parttime mensen. Sinds zijn ontstaan in 1954 werden baanbrekende ontdekkingen gedaan in dit labo. Het is ook de baarmoeder voor het moderne internet.

 

Brookhaven National Laboratory, long Island, New York, USA

12c77e8245fc6907d60dc3a76c47d5c2_medium.

Dit Amerikaanse onderzoekscentra is de recordhouder doe de hoogste temperatuur ontwikkeld in de wereld. Hun gigantische structuur: the Relativistic Heavy Ion Collider (RHIC) slaagde erin een temperatuur op te wekken van maar liefst 4 triljoen graden Celsius. Dit staat gelijk aan 250.000 maal de warmte van de zon. Het is de grootste opgewekte temperatuur door de mens ooit. Ook hier speelt men net als in CERN me de wetten van de fysica. Deze fantastische temperatuur werd gehaald door het laten botsen van gouden ionen aan de snelheid van het licht waardoor er een quark-gluton plasma ontstond – wat kan gezien worden als een cocktail van elementaire partikels die enkel voorkomen in de natuur in uitermate kleine hoeveelheden na de legendarische big bang.

6d057f53a02b01d5fba943c182fefc6f_medium.

Het is de enige plaats op aarde waar men gecontroleerd gepolariseerde protonen kan doen crashen om na te gaan hoe ze bewegen. Deze plaats is tevens recordhouder voor de hoogst energetische protonen ooit waargenomen.

 

Het NOAA Aquaris Reef Base, Florida Keys, Florida, U.S.A.

ae10746c16a73ac95b11dedf1367c928_medium.

Dit laboratorium is het diepste onderwater laboratorium ter wereld. Terwijl er nog massa data te ontdekken valt over onze oceanen is deze faciliteit in feite niet alleen het diepste onderzoekscentrum maar het enige van zijn soort die nog operationeel is. De overige centra werden gesloten in 1960. Dit laboratorium is 18 meter onder het wateroppervlak gelegen in een marine reservaat in Florida. De voornaamste doelstelling is het onderzoek van de onderwaterbiotoop, zoals fauna, flora, en ecologie. De faciliteit telt zes onderwater kamers en een badkamer. Via ramen kan men nauwkeurig de waterwereld rondom de basis bestuderen.

938e9f2a6c689b95af3294d366023891_medium.

De basis wordt naast zeebiologen regelmatig gebruikt door de mensen van NASA om astronauten voor te bereiden op gewichtsloosheid in de ruimte. Op het einde van deze maand krijgt de basis zelfs hoog bezoek: niemand minder dan de kleinzoon van Jacques Cousteau: Fabien zal samen met een team een volledige maand leven op de zeebodem. De documentaire die hij maakt zal proberen de nodige fondsen bij elkaar te krijgen om te labo te verbeteren, te moderniseren en vooral operationeel te houden.

SNOLAB, Sudbury, Ontario, Canada: het diepste labo ter wereld

9332ffb2fb88bd66c88d36a4542900f8_medium.

Zoals enkele al besproken zusterplaatsen is de Sudbury Nezutrino Observatory, de plaats bij uitstek om ruimte fenomenen te onderzoeken vanuit het diepste punt van de aarde. Het complex werd gebouw in een nikkelmijn op een diepte van 2 kilometer. Het complex beslaat een slordige 5.00M2 en boven de begane grond is er een aanvullend complex van 3.100 M2.

21a432b0ae05bc6cbfcbc66bedab8ecf_medium.

Het onderzoeksveld van SNOLAB is astroparticulaire fysica, zoals het onderzoek naar zwarte gaten, laag energetische solaire neutrino’s en supernova neutrino onderzoeken. Dit onderzoek is helemaal niet beperkend gezien er regelmatig andere geleerden zoals geologen en seismologen dankbaar gebruik maken van de faciliteit. Momenteel is er een aanwijzing dat ondergrondse biologen grootschalig onderzoek gaan beginnen.

I.S.S. – Het labo op de hoogste hoogte

e05e4e615763dc23f5d7116f5183b235_medium.

Het meest indrukwekkende aardse labo draait echter rond de aarde. Het ISS is ontegensprekelijk het meest belangrijke labo van de laatste decennia. In alle omstandigheden verslaat dit labo alle records, zowel van hoogte, mensonvriendelijkheid als snelheid. Het ISS beweegt boven de aarde tussen 330 en 435 kilometer en verplaats zich met een snelheid van 27.724 km/uur. Het indrukwekkende station is 72,8 meter lang en 108,5 meter breed.

3749310924b3740222ac4feed5d53b53_medium.

Het ISS wordt bijna voor iedere wetenschapstak gebruikt inclusief biologie, meteorologie, fysica en uiteraard astronomie. Door de quasi gewichtsloosheid is het een unieke en ideale plaats om onderzoek te verrichten. Sinds het operationeel worden in het jaar 2000 hebben astronauten van vijftien verschillende landen deze ruimtebasis bezocht. Het station blijft operationeel tot 2020 en gezien de huidige besparingen waarschijnlijk tot 2028.

Prinses Elisabeth Basis, Antarctica

524ac48c24d4ec1ddf63fb210612c614.jpg

De Prinses Elisabethbasis is het enige CO2 neutrale labo ter wereld. De basis is operationeel sinds 2009, en is vernoemd naar de kroonprinses van België. De voornaamste doelstelling is een studie van de klimaatsveranderingen op aarde. Het wordt bemand door een twintigtal wetenschappers. Het team bestaat naast de Belgen uit een internationale groep zoals Amerikanen, Russen en Duitsers. Verschillende Europese, Amerikaanse en Aziatische universiteiten doen experimenten waarbij het station fungeert als basisstation. De onderzoeken zijn variërend en gaan van meteorologie, microbiologie, seismologie, microbiologie, aardmagnetisme en gletsjeronderzoek.

069d46b2e6759efb22ea0a983dbce1a1.jpg

71413f5e8ce3f9378635945929f60df8_medium.

De basis is gefinancierd door de Belgische (Federale) staat en private sponsering. De basis is uniek omdat ze enkel gebruik maakt van hernieuwbare energie en alle afval integraal wordt gerecycleerd. Het staat dan ook model voor moderne laboratoria van de toekomst. De kostprijs was 12,7 miljoen euro.

Bedenking

a04ea46669fa8fe36206ea469ff476e6_medium.

Regelmatig gaan er stemmen op om de laboratoria te sluiten omdat ze nu eenmaal geldverslindende activiteiten uitoefenen. Het is een instinctieve reflex in tijden van economische spanningen en ongelijkheden om de waarde van wetenschappelijk onderzoek naar een tweede plan te verschuiven. Hoewel de mensheid er nog steeds niet in slaagt om harmonieus te leven en te werken naar een toekomstbeeld voor de planeet, kunnen de oplossingen op alle problemen, incluis deze veroorzaakt door de mensheid zelf, enkel en alleen voorkomen uit de wetenschappelijke vooruitgang.

7832a90874569d690d82eab6cd1fa2ec_medium.

Waar een groot deel van de wereld nog steeds dweept met religieuze waanbeelden, zal het niet een goddelijke interventie zijn die ons kan behoeden van naderend onheil, doch wel het menselijk vernuft. Het ligt nu eenmaal in de aard van de mens om nieuwe grenzen te zoeken, en om te reiken naar intellectuele gebieden die onbekend zijn. Indien de politieke en economische leiders niet in staat zijn om een toekomstbeeld te vormen die het algemeen belang van de massa voor ogen heeft in plaats van het individueel belang of het welzijn van financiële groepen, is er slechts de hoop dat de wetenschap de machthebbers tot orde zal kunnen roepen.

0260579c9824fa0eb1d01c3133cbe48c_medium.

Een ideale maatschappij zou dan ook er één zijn waar alle intelligentsia samenwerken om tot een modale samenleving te komen waar het algemene belang primeert in termen van rechtvaardigheid en verdeling van materieel, intellectueel, ecologisch en cultureel comfort.

Het zou dan ook contraproductief zijn om de wetenschap aan banden te leggen. Trouwens vooruitgang is ontoombaar ondanks religieuze banvloeken, politieke of economische belemmeringen. De geschiedenis zoals wij deze kennen was slechts het aperitief in de humane ontwikkeling, de mens zal ooit in staat zijn om zijn stempel te drukken op een ander deel van het universum, indien er zich een nieuw normbesef kan ontwikkelen dat universeel is.

Het verhaal van de mensheid begint pas…als het een kans krijgt…

 

 

92fbebb5774493b355acad70ad1bf65f.jpg

82e5d155bc8997f7857729b0ba531347_medium.

7f30a915b59aef092bbbb834899dc579.jpg

27/12/2015 10:45

Reacties (0) 

Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert