Elke dag een gratis college - de Universiteit van Nederland

Door Edwin Bruinooge gepubliceerd in Wetenschap en onderwijs

Interessante onderwerpen, boeiend en toegankelijk verteld, dat zijn de gratis colleges van de Universiteit van Nederland. Elke dag een kwartier, elke week een andere hoogleraar.

 

Verruim je horizon gratis!

 

6dc8a622431630f30ea08a1d86003576_medium.

Vertellen en uitleggen is een kunst

Ik weet het nog van mijn middelbare school en mijn jaren op de universiteit. Onderwijzen, beeldend uitleggen en boeiend vertellen, het gaat niet altijd samen. Ik heb goede herinneringen aan mijn leraren Engels en Latijn en heel wat mindere aan mijn leraar Natuurkunde. Een goed verteller, die vakkundig gebruik maakt van aansprekende beelden, een goede intonatie én in staat is ingewikkelde concepten helder uit te leggen zonder te oversimplificeren en zonder een overmaat aan vakjargon, bereikt ook publiek met weinig achtergrondkennis of interesse in zijn onderwerp. Daarentegen kan een ongeïnspireerd verteller de meest boeiende stof laten verworden tot een grauwe, saaie grijze gruttenpap.

Dat bij een universitaire studie de colleges doorspekt zijn met vakspecifiek jargon, dat is normaal en te verwachten. Maar ook daar zag ik onderscheid. De ene hoogleraar wist een zaal met honderden studenten blijvend te boeien, de ander merkte dat zijn toehoorders na een aantal sessies behoorlijk gedecimeerd waren.

Ik heb het wel eens gedaan, colleges bijwonen van hoogleraren in compleet andere vakken. Puur vanwege hun reputatie als boeiend verteller. En ook al was het specialistisch en kon ik lang niet alles volgen, mijn aandacht verslapte niet.

5688b9623f7686dff438b8e2f02f79d7_medium.

Ze zijn er, die hoogleraren met nét dat beetje extra. Ik ben zijn naam vergeten, maar in Utrecht was een hoogleraar die zijn laatste college klassieke mechanica voor de Kerst afsloot met een hele show. De collegezaal zat bomvol, ook met oud-studenten en niet-natuurkundigen als ik. De fietskettingen en andere exotische voorwerpen vlogen door de zaal, waarna hij hun ingewikkelde bewegingen natuurkundig analyseerde.
In Oxford zijn de Beowulf-colleges van Tolkien nog steeds beroemd. Als hij de verzen declameerde, deed hij dat op zo'n manier dat je de indruk kreeg dat je luisterde naar een bard in een grote zaal vol angelsaksische edellieden, duizend jaar geleden. Wat natuurlijk ook zijn bedoeling was.

Met gekromde tenen kan ik kijken naar wetenschappers die voor de camera iets uitleggen en op communicatiegebied de plank volledig misslaan. Zeker als ik het vergelijk met bullshitverkopers als Derek Ogilvie, Pat Robertson en Alex Jones, die wél weten hoe ze hun verhaal aan de massa moeten slijten.

Zouden serieuze vakmensen die ook écht wat te melden hebben, dit niet veel beter kunnen doen?

 

35728f83710b158847a735d2e374efe5_medium.

De Universiteit van Nederland

In het najaar van 2013 kwam de website van de Universiteit van Nederland online. Opgericht door Alexander Klöpping en Marten Blankesteijn, officieel geopend door minister Bussemakers. 
Twee seizoenen zijn er nu achter de rug. Elke week begint een hoogleraar aan een vijfdelige collegecyclus, met elke dag een college van een kwartier. De colleges worden opgenomen in Club Air in Amsterdam. Een aantal van die colleges is door NTR op tv uitgezonden.
De vijf colleges hebben onderlinge samenhang, maar vaak is het goed mogelijk om een van de colleges apart te volgen. Alle hoogleraren zijn niet alleen keien in hun vak, maar ook begenadigde sprekers. Het niveau van de colleges is hoog, maar zeker toegankelijk. Een redelijke algemene ontwikkeling is alles wat je nodig hebt om ze goed te volgen.
Elk college van een kwartier begint met een aansprekende en soms provocerende titel. De colleges zijn te volgen op de website van de Universiteit van Nederland, maar ook via Facebook en Youtube. Het Youtubekanaal is hier te vinden. Even een kleine bloemlezing?

 

De Universiteit van Nederland - een bloemlezing

Hieronder vertel ik iets over de hoogleraren en geef ik een link naar het college op de officiële website of het Youtube-kanaal.

41f1406e2441b4079df82d5c29cbe122_medium.

Prof. dr. André Gerrits is hoogleraar Russische geschiedenis en politiek aan de Universteit van Leiden. Een van zijn colleges geeft antwoord op de vraag: Hoe kon massamoordenaar Stalin zo populair zijn? 

53e91ebe0f4fc592708f855d2073736a_medium.

Prof. dr. Beatrice de Graaff is hoogleraar Internationale Betrekkingen aan de Universiteit van Utrecht. Haar specialisme is terrorisme en veiligheid. Ze is vaak te zien in actualiteitenshows. Hier behandelt ze de vraag: Kunnen we terrorisme uitroeien?

c7a14c2bbd381fef33f3fd41d734abdc_medium.

Dr. Herman de Regt is filosoof en verbonden aan de Faculteit Geesteswetenschappen van de Universiteit van Tilburg. Zijn favoriete onderwerp - en toevallig ook een van de mijne - is 'Waarom geloven ogenschijnlijk slimme mensen grote onzin?' Voordat ik daar een antwoord op heb en al helemaal een remedie, vrees ik dat ik aan één leven niet genoeg heb. Herman de Regt vraagt zich in dit college af: Waarom vindt ons brein geen rust tot we het gevoel hebben iets te snappen? 

f62440360f675ea9376d100d0c977223_medium.

Prof. dr. Maarten Prak is een zeer populaire hoogleraar aan de Universiteit van Utrecht en doceert Economische en Sociale geschiedenis, met als specialisme de Gouden Eeuw. Hier vraagt hij zich het volgende af, dat toch bij eenieder die geïnteresseerd is in vaderlandse geschiedenis en cultuur de wenkbrauwen omhoog moet laten bewegen: Was Willem van Oranje een terroristenleider? 

9ab641dee0081007d4ef1e9c480c40ad_medium.

Prof. dr. Erik Scherder is regelmatig op tv. Hij is hoogleraar Klinische Neuropsychologie aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Hier stelt hij een interessante vraag, zeker voor de mensen die vaak en lang op deze site rondhangen: Gaat je geheugen kapot, als je veel voor de computer hangt? 

d81e37458375bd2fdc356b0437ef3b4b_medium.

Prof. dr. Jan van Hooff herinner ik me nog heel goed; zijn colleges zijn een genot om bij te wonen. Hij is emeritus hoogleraar Ethologie (gedragsleer) aan de Universiteit van Utrecht en groeide op in Burgers Zoo in Arnhem. Zijn specialiteit is het gedrag van mensapen. Hier stelt hij de interessante vraag: Komen er homoseksuelen en travestieten voor in de dierenwereld? 

9237300a408a53fd3e6b48e00a9d7e33_medium.

Prof. dr. Stefan Sagel is hoogleraar Sociaal Recht aan de Universiteit van Leiden. Niet alleen werd hij door studenten benoemd tot beste hoogleraar aan de faculteit Rechtsgeleerdheid, in 2011 werd hij ook verkozen tot beste advocaat Arbeidsrecht. Het is dus te verwachten dat hij veel zinnigs heeft te vertellen over de volgende vraag: Kun je je baas ongestraft uitschelden op Facebook? 

Dit was slechts een persoonlijke greep uit het totale aanbod. Wil je zelf op onderzoek? Dan geef ik je hier een link naar de overzichtspagina waarop alle hoogleraren staan die een bijdrage hebben geleverd.

Na een zomerreces is de Universiteit van Nederland in september weer van start gegaan. En hoe! Wat dacht je van de volgende twee colleges?

cc0725d04993d8ac8b0d3bee6b68e52a_medium.

Prof. dr. Andrea Maier is hoogleraar ouderengeneeskunde aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Daarnaast werkt ze als internist-ouderengeneeskundige aan het VUmc. Hier stelt ze de vraag aan de orde: Wanneer is iemand te oud voor een dure operatie? 

52205066ebc855233174b8983af47d60_medium.

Of wat dacht je van het college van Prof. dr. Leo Lucassen? Hij is hoogleraar aan de Universiteit van Leiden in het vak “Global Labour and Migration History”. Ook is hij directeur onderzoek van het  Internationale Instituut voor Sociale Geschiedenis. Over de kosten en baten van migratie en migranten wordt zeker vandaag de dag veel gezegd, geschreven en vooral geroeptoeterd. Wil je weten van een echte expert hierover te zeggen heeft? Of blijven we collectief toch liever lezen wat anonieme reaguurders op websites met 'blogspot' of 'wordpress' in de naam te vertellen hebben? 

 

Mijn oordeel over de Universiteit van Nederland

De colleges voldoen aan al mijn verwachtingen. Ik verwachtte boeiende onderwerpen, geïnspireerde sprekers, een inhoudelijk sterk verhaal en bovenal een verteltechniek waar ik als hobbyistische spreker en schrijver nog veel van kan leren. Daar heb ik een kwartiertje tijd per dag ruimschoots voor over.

24/12/2015 16:49

Reacties (6) 

29/12/2015 09:33
Leerzaam artikel.
25/12/2015 15:35
al eerder gezien , maar handig
1
25/12/2015 12:32
Geweldig goed artikel van je! Graag gelezen!
1
27/12/2015 16:01
Dakjewel! Graag geschreven ook. ☺
25/12/2015 11:43
Toen je dit op plazilla plaatste was ik al erg enthousiast. Sindsdien blijf ik geregeld terugkomen, kan me helemaal in dit betogend artikel vinden!
24/12/2015 23:52
Hier zitten inderdaad hele goede tussen.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert