De Taal der Liefde – onvertaalbare liefdevolle woorden uit andere talen (deel 2)

Door Edwin Bruinooge gepubliceerd in Wetenschap en onderwijs

Wat is er nou mooier dan liefde? Maar wat als er in het Nederlands geen woorden bestaan voor wat je voelt? Wijk dan uit naar andere talen! Talen met woorden die het Nederlands zou moeten hebben. Dit is deel 2.

 

Love really hurts without you!

 

19a3e5a10cb26cc54dba7367ac3e260f_1396547

En nog steeds zoek ik naar woorden

In deel 1 beschreef ik een aantal gevoelens in de Taal der Liefde waarvoor geen woorden bestaan in het Nederlands, maar wel in andere talen. Zoals het mooie, maar ook verdrietige gevoel dat je kan koesteren voor een verloren gegande liefde. Een zoete mengeling van warme herinneringen, spijt, hartepijn en boosheid, het Russische woord “Razbliuto”. Of het Franse “Douleur exquise”, dat martelende gevoel van verliefdheid dat je voelt voor iemand die nooit de jouwe wordt. Hele diepe gevoelens, waar je lekker bombastisch over kan schrijven en heerlijk in kan zwelgen. Vijf woorden, die niet in het Nederlands als los woord voorkomen, maar eigenlijk een plaats in onze taal verdienen, gewoon omdat de gevoelens die ze beschrijven ons allemaal bekend zijn. 
Vandaag kom ik met vijf andere woorden, maar ik hou het ietsje luchtiger, een stukje minder bombastisch. Want we mogen ook wel een beetje lachen om die liefde. Gaan jullie mee? Kom dan aan boord van The Love Boat. En voor degenen die deze ongelooflijk cheesy serie nog kunnen herinneren, kom lekker in de stemming met deze begintune.

b497e3acea282e1bc008f21ead816e22_1396547

1.    Drachenfutter

Een mooi woord uit de rijke Duitse taal. Letterlijk betekent het “Voer voor een draak”. Voor zover ik weet is die Duitse draak dan altijd van het vrouwelijk geslacht. Die beesten moeten gevoederd worden, om het risico te vermijden dat ze jou opvreten met huid en haar en je botten stukje bij beetje met veel misbaar uitspugen. Als vent is dat wel het laatste wat je wilt. Drachenfutter houdt de vrouwelijke draak rustig en vriendelijk. En wanneer spreken we over Drachenfutter? Twee voorbeelden. Eentje redelijk onschuldig, eentje toch een stuk minder.

Stel, er is weer eens een mooi voetbaltoernooi. Het WK Voetbal in Brazilië, deze zomer. Alle straten zijn oranje, of in de kleuren van de Rode Duivels, ligt maar net aan welke kant van de grens je woont. Iedereen om je heen leeft er naartoe...behalve je vrouw of je vriendin. Uitgerekend zij heeft werkelijk een pesthekel aan voetbal. Je weet dat je het niet in je botte harses moet halen om thuis de tv aan te zetten om met veel chips en bier luidruchtig te genieten van wat jij het mooiste spelletje van de wereld vindt. Dus ga je naar de kroeg. Met je vrienden. Natuurlijk beloof je om op tijd thuis te zijn om de avond op romantische wijze af te sluiten. Je belooft het plechtig. Je bent ook écht van plan je aan je belofte te houden: een man een man, een woord een woord, toch? Maar het is wél de kwartfinale. Nederland of België verslaat de tegenstander groots en overweldigend. Zoiets moet je vieren, en dat doe je dus ook. Tot in de kleine uurtjes. En dan schiet het ineens door je benevelde kop dat je iets beloofd had. Het zweet breekt je uit, want je weet precies wat er straks thuis gaat gebeuren. Het mag buiten wel zomers warm zijn, thuis is de temperatuur ruim beneden het vriespunt. Dus moet je iets doen. Sowieso een aannemelijke smoes verzinnen, maar ook een cadeautje meenemen. Een cadeautje, opdat zij nog één keer over haar hart strijkt. Dat, mijne heeren, dat is nou Drachenfutter.

fc4a9ec06b50c808004f2fb607a6a4a4_1396547

De tweede situatie- en volgens bepaalde bronnen is dit de oorspronkelijke situatie die het mooie woord Drachenfutter heeft doen ontstaan – is veel ernstiger. Die eerste situatie, daarvan kan ik me voorstellen dat jullie beiden er over een maand samen hartelijk om kunnen lachen. Maar dat geldt niet voor deze situatie. Je bent wederom in de kroeg. Je raakt in gesprek met een uiterst verleidelijke dame. Ze nodigt je uit voor een afzakkertje. Maar het enige wat letterlijk afzakt, is jullie kleding, vlak voordat jullie met elkaar de koffer induiken. Je gaat vreemd, je piest naast de pot...en je vrouw of vriendin komt er achter. Wat nu? Drachenfutter! Je zult het toch écht goed moeten maken. Dat ik persoonlijk vind dat een beetje vrouw in zo’n geval elke vorm van drakenvoedsel zou moeten weigeren, doet even niet ter zake. Deze situaties komen voor en ze kunnen soms met Drachenfutter en heel veel spijtbetuigingen en kruipen door het stof worden opgelost. 

2e9526deabca639678c70901bc5bbd40_1396547

Even luchtig eindigen? Laten we dat maar doen. Heeren, wat voor cadeautje nemen jullie eigenlijk mee? Bloemen of bonbons? Lekker standaard? Of zijn jullie toch wat creatiever en boeken jullie bijvoorbeeld een romantisch stedentripje of verwenweekend? Of ken je de smaak van je liefje en kom je met mooie sieraden thuis? Moet je wel de maat van haar ringvinger weten, om maar eens iets te noemen. Of wat dacht je van een mooi lingeriesetje? Heb je zelf ook nog wat aan, toch? Mag ik zo vrij zijn om de merken La Perla en Victoria’s Secret aan te raden? Hieronder twee voorbeelden. Maar wees dan wel zo slim en wees op de hoogte van haar maten! En voordat ik het vergeet, lingerie als Drachenfutter in situatie 2, een slechter cadeau kan je niet verzinnen! Dan is het pas écht oorlog!

349a8ce5e1fdaea9c4617649a1213e9f_1396547890d17c0c863ca104a540e5b121b0a1b_1396547

 

2.    Frotteur

Dames, voor het volgende woord richt ik het woord tot jullie. Figuurlijk dan, begrijp me goed. Zeker niet letterlijk! Ik zou me doodschamen als ik dat deed! Ik wil het namelijk hebben over een zogenaamde “Frotteur”. 
Stel, je loopt in een heel druk warenhuis, of je staat in de tram, metro, trein of bus en het is er werkelijk stervensdruk. Noodgedwongen staat iedereen op elkaar. Achter je staat een man. En dan voel je het ineens. Iets hards en het beweegt. Die goorlap staat gewoon tegen je op te rijden. Om maar eens een “Koot en Bie”- neologisme te gebruiken, die “geilneef” misbruikt jou als seksueel object en dat nog letterlijk ook. Dat, dames, is een frotteur. Een woord uit de Franse taal. Blijkbaar komt dit in Frankrijk voor, waarom zouden ze er anders een eigen woord voor hebben verzonnen? Hebben jullie nu een gevoel van diepe walging en fysieke afkeer? Worden jullie al misselijk bij de gedachte alleen? Terecht. Sorry trouwens. En hoe ga je met zo iemand om? Het welbekende knietje doet wonderen. Een stilettohakje op de wreef ook. 

fff60a6dca9d33ab085c25600102760c_1396547

Er bestaan ook wat meer onschuldige varianten. Een flink stuk onschuldiger. Foto’s nemen van beroemdheden, ze aanraken, bijvoorbeeld. De meest onschuldige variant is handtekeningen vragen. Daar zit ook geen enkele seksuele lading achter. In ieder geval niet bij mij, toen Isabel Allende vier boeken voor mij signeerde.

 

637edf55a7eed84251ffc0dbf8324c72_1396547

3.    Dohada

Ach, Dohada! Die mooie herinneringen, hoe frustrerend ze ook waren op dat moment. Ja, nu ga ik even uit persoonlijke ervaring spreken. Dohada is een woord uit het Sanskriet. Het duidt de ‘ongewone verlangens van zwangere vrouwen’ aan. En dan hebben we het over voedsel. 2004 was het jaar waarin ik er maandenlang mee geconfronteerd werd. Leuk hoor, als je voor je vrouw haar lievelingseten klaarmaakt en ze krijgt geen hap door haar keel, omdat ze het op dat moment echt niet lekker vindt. Onbegrijpelijk, die maffe hormonen. Nog vlak voor winkelsluiting gehaast boodschappen doen, omdat ze maar één ding wil: zure appels. Voor mij geen zure appel om doorheen te bijten; ik deed het met liefde en ik kon er de lol wel van inzien. Vooral toen ze de eerste hap nam. Het was gewoon een doodnormale Granny Smith, maar ze keek alsof ze de signature dish van Jonnie Boer aan het eten was. Dat ging zo een tijdje door, maar ineens waren de Bossche bollen favoriet. En elke fijnproever hoort het te weten: de échte Bossche bollen komen van Jan de Groot. Maar in ons geval waren die van Appie H. een heel goed alternatief. Dat heeft ze toch een maand of twee volgehouden. Eigenlijk viel het allemaal reuze mee. Ik heb ook verhalen gehoord van vrouwen die toch een stuk meer bizar waren dan mijn toenmalige echtgenote.

70c21e223a35ac8533fde3a831379383_1396548

Nee, ik ga het niet hebben over potten augurken. Maar wat dacht je van augurken met slagroom? Er zijn vrouwen die dat écht durven te eten! Of wat dacht je van een vrouw die een onbedwingbare neiging krijgt om asbakken uit te likken? Ik verzin het niet, hoor! 
Een nieuwe Dohada-periode, ik vermoed dat het bij die ene keer blijft. Maar ik zou het beslist geen straf vinden om bij een eventuele nieuwe relatie nog één keer die fijne negen maanden binnenpretje mee te mogen maken. En te veroorzaken natuurlijk. Papa worden is een koud kunstje, papa zijn een erejob.

 

53edb9dc1e61d98b3e8036fd6a024592_1396548

4.    Kummerspeck

Schon wieder Deutsch? Ja bitte! Kummerspeck is een samengesteld woord, het bestaat uit de onderdelen “kummer” en “speck”. Speck is spek, vet dus. Kummer is hetzelfde als bij ons “kommer”, van kommer en kwel. Kummerspeck verwijst naar de extra kilootjes, of in sommige gevallen KILO’s, die er zomaar ineens aangroeien als je zwelgt in liefdesverdriet, of elk ander gevoel dat zo heftig is dat je jezelf beloont met “comfort food”. Voedsel als troost. Op zich is daar natuurlijk helemaal niks mis mee. Het begint toch al in je kindertijd? Je valt je knietjes kapot, mama plakt er een pleistertje op, geeft je een kusje en natuurlijk mag je nu een ijsje! En als het zacht en romig op je tong smelt vergeet je even de kloppende pijn in je knie. Dat is precies wat lekker eten met je doet als je je rot voelt. Het verzacht de rottigheid, het doet je even goed voelen. En dan gaat het leven weer verder, of toch niet?
Wat als die negatieve gevoelens aan blijven houden? Dan blijf je jezelf troosten met troosteten. En laten we eerlijk wezen, dat troosteten bestaat meestal niet uit blaadjes sla, droge rijstwafels, stengels bleekselderij en water. Denk eerder aan chips, chocolade, ijs, gevulde koeken en taart. Een extra toefje slagroom in de koffie. Of twee. Caloriebommen. En dat ga je merken, dames! 

2d4b2d1dc2f01a4217532e1c50e28227_1396548

Waarom nou weer dames? Hebben mannen er dan geen last van? Oh, zeker wel, maar op een of andere manier ligt voor hen de gang naar de kroeg meer voor de hand. Of ze slaan wat kratten in. En één of twee biertjes, dat is nog wel te doen. Maar tien of meer, en dat wekenlang? In beide gevallen merk je na een tijdje dat je broeken wel erg strak gaan zitten en je “love handles”, die niet meer beetgepakt en gestreeld worden, zich onmodieus over je broekrand gaan bollen. Veters strikken doe je op gevoel, want je ziet ze niet meer; er zit wat voor je blikveld. Je nek wordt dikker, je gezicht zwelt wat op. Allemaal Kummerspeck. Op een bepaald moment zul je toch écht zelf die vicieuze cirkel moeten doorbreken; iemand anders gaat dat niet voor je doen. En als je dan weken later, volledig bezweet van het joggen of mountainbiken merkt dat je ineens goedkeurende en geïnteresseerde blikken krijgt van leden van het andere geslacht – of van hetzelfde, al naar gelang je voorkeur – kan je met een glimlach zeggen: “Ach, het was gewoon even een fase waar ik doorheen moest.” Je voelt je beter en iedereen merkt het. En of het nou ligt aan je glimlach van herwonnen zelfvertrouwen of de kilootjes Kummerspeck die je onderweg bent kwijtgeraakt, wie zal het zeggen? 

d6e3ad4fa4c7aae8772f32e059b1068f_1396548

Overigens bestaat het tegenovergestelde verschijnsel ook. Mensen die juist veel spek verliezen in tijden van liefdesverdriet. Bestaat daar ook een woord voor? Misschien, maar het schiet me niet te binnen. Even aan onze Oosterburen vragen?

 

8c4e7c59f1b5955c2e1a3423884e8b22_1396548

5.    Cavoli riscaldati

Uit het mooie en zonnige Italiaanse land komt deze prachtige uitdrukking dat letterlijk vertaald...”opgewarme kool” betekent. Klinkt niet echt appetijtelijk. Ik stel me een letterlijk slappe laffe hap voor, dat al zo’n typisch koolluchtje begint te krijgen. Culinair gezien ‘not done’, in ieder geval niet in een sterrenrestaurant. Hoef je echt niet te flikken bij Gordon Ramsay. Het kost me weinig moeite om de taalvernielingen in te beelden die de onfortuinlijke kok naar zijn hoofd geslingerd krijgt.
Wat bedoelen ze daar nou mee? Je spreekt van Cavoli riscaldati wanneer je probeert om een oude liefde opnieuw te laten opvlammen. Het is misschien maanden of jaren later en je komt elkaar opnieuw tegen. Bij een van de twee, misschien bij beiden, “is er nog iets”. Je besluit de oude relatie een tweede kans te geven. Meestal is het gedoemd te mislukken en dat weet je ergens ook wel. Toch hoop je dat het nou net in jouw geval wél een keertje goed afloopt. 

040d695c6cac37007113b577d01e1b4d_1396548

Tegenwoordig hoor je in Italië ook steeds meer een variant, waarbij de ‘kool’ vervangen is door ‘soep’. Zuppa riscaldata. Opwarmen van oude kool geeft vrijwel nooit een smakelijk resultaat. Bij soep ligt dat anders, een soep die al eventjes staat kan zelfs smaakvoller zijn. Volgens mij maken Italianen geen onderscheid, maar ik heb er mijn eigen interpretatie aan gegeven.
Zelf heb ik het drie keer meegemaakt, dat ik mezelf tot opgewarmde kool heb gemaakt. In twee van de drie gevallen was het eigenlijk vanaf het begin volkomen duidelijk dat de hernieuwde relatie maar één doel had: met wederzijds goedvinden ditmaal op een rustige en vooral vriendelijke manier uit elkaar gaan. Nog even proeven van hoe het ooit was en hoe het had kunnen zijn en daarna afscheid nemen. “Closure”, zouden Amerikanen zeggen. Ik heb er geen vieze nasmaak aan overgehouden. Voor mij was het dus veel meer ‘zuppa riscaldata’ dan 'cavoli riscaldati’. 

fa3455c60165f27b05aee63d583a5251_1396548

Komt er nog een derde deel?

Misschien. Er zijn nog zoveel mooie onvertaalbare woorden. Genoeg inspiratie voor een derde artikel. Waarschijnlijk over een ander onderwerp.

 

 

 

12/12/2015 09:44

Reacties (4) 

12/12/2015 11:44
Prachtstuk weer! Taal is ongelofelijk boeiend.
1
12/12/2015 10:14
Bij twee is er nog een optie en die is ook wel vernederend voor die man.
Rok omhoog doen, omdraaien en keihard zeggen: "Hallo om me te nemen moet er wel wat omlaag hoor, of is het je eerste keer?"
Ben ervan overtuigd dat hij een rood hoofd zal krijgen en afdruipt. -))

Zelf zou ik zoiets overigens nooit doen, want dat doen dames niet.
1
12/12/2015 10:23
Een soort 'naming and shaming'? Yep, dat zou moeten werken. ☻☻

Ik heb het ook meegemaakt. Een of andere vent die tegen me aan stond te rijden. Toen ik er wat van zei was ik uiteraard een ouderwetse en vooral discriminerende eikel.
Klopt, ik kom er eerlijk voor uit: ik discrimineer eikels en ranzige apen.
12/12/2015 10:27
In stampvolle bussen en treinen komt dit nog heel vaak voor en het zijn ook eikels en pisnichten die dat doen.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert