De Hel bestaat! Slechts 63 lichtjaar van ons verwijderd!

Door Edwin Bruinooge gepubliceerd in Weird Science

De nachtmerrie van generaties godvrezende mensen: een enkeltje richting Hel. Niemand beschreef de Hel zo afschrikwekkend als Dante Alighieri.  Maar de werkelijkheid is veel erger. De Hel bestaat; we noemen het HD 189733 b!

 

Laat alle hoop varen, Gij die hier binnentreedt!

 

Dante’s Inferno

Hele volksstammen laat het ’s nachts schreeuwend en badend in angstzweet wakker schrikken. De afschuwelijke gedachte om na de dood in totale wanhoop voor eeuwig gemarteld, gepijnigd en gestraft te worden. Voorgoed afgesneden van alles wat mooi en goed is, voor altijd te moeten bestaan in een nooit ophoudende toestand van hopeloosheid. Een ultiem schrikbeeld, ons ingegoten met de paplepel door ouders, door vrienden en kennissen, door kerken, films, boeken en muziek.

1e0d1908a0d08da32e582fbfe0ca6ced_medium.

De gedachte aan de Hel vervult velen tijdens hun leven al met doodsangst. Zij die er rotsvast in geloven zullen de ‘ongelovigen’ proberen te redden van dit afschuwelijke lot. Eigenlijk een heel nobel streven waarvoor ze onze dankbaarheid verdienen. Ja toch? Soms willen ze ons overtuigen met rationele argumenten, zoals het feit dat het universum in balans hoort te zijn. En dat er dus naast een plek van eeuwige gelukzaligheid ook een plek moet zijn van eeuwige wanhoop. Of toch liever met een boodschap van hoop, die duidelijk maakt dat er redding mogelijk is? Dat wij er zelf voor kunnen kiezen om een ander, veel mooier lot te ondergaan.

Er zijn ook mensen die geloven in een eeuwig leven in schoonheid en gelukzaligheid, maar de gedachte aan een eeuwigdurende kwelling resoluut van de hand wijzen. Onbestaanbaar in een wereld, geschapen door een rechtvaardige God van Liefde. Misschien komen ze met ethische argumenten, misschien met rationele. Zoals het volgende: hou je hand boven een vlam. Binnen een seconde of wat heb je het teruggetrokken; de hevige pijn ebt nog even na. Hou je hand nu zolang in de vlam totdat Mount Everest is afgesleten tot een zacht glooiend heuveltje. Is dat eeuwigheid? Beslist niet; het is slechts het begin. En zou dat dan een rechtvaardige straf zijn voor dertig jaar de beest uithangen?

Er zullen ook mensen zijn die een leven na de dood afwijzen, zowel een leven in eeuwigdurende kwelling als een leven in eeuwigdurende vreugde.

Natuurlijk zijn er ook mensen die, gewapend met kennis van diverse religies, sagen en legenden, laten zien hoezeer ons beeld van de Hel geëvolueerd is van een “simpel dodenrijk”, dat niet meer is dan een schim van ons aards leven tot het beeld van een letterlijk eindeloze marteling en een uitzichtloze toestand, voor altijd afgesneden van God of het Goddelijke. Of van een tijdelijk verblijf tot een eeuwige gevangenis.
Weer andere mensen zullen zeggen dat Hemel en Hel geestestoestanden zijn die wij zullen ervaren na onze dood. De Hel is dan "niet meer" dan een toestand van uitzichtloosheid en hopeloosheid. Maar zonder fysieke martelingen. Misschien zeggen ze ook wel dat we in ons dagelijks leven al een voorproefje van deze toekomstige toestanden kunnen ervaren.  

5426e2a867b3d0b4c7091e1b4f1de75d.jpg

Tot welke groep ze ook behoren, velen zullen mijn mening delen dat er niemand is die een zo afschrikwekkend en toch poëtisch beeld van de Hel heeft weten te geven als de Italiaanse dichter Dante Alighieri, in zijn La Divina Commedia, geschreven tussen 1306 en 1321.

Daar waar de meeste voorstellingen van de Hel niet verder komen dan vuur, lava, zwavel en giftige dampen, eigenlijk dus een heel mondain beeld van vulkanisme, laat Dante een angstaanjagende creatie tot leven komen in negen niveaus van afschuwwekkendheid, elk dieper gelegen niveau verschrikkelijker dan het bovenliggende. En het begint al bij de poort. Zijn woorden, gebeiteld boven de toegang van de Hel, maken volledig duidelijk dat op het moment dat je zo ongelukkig bent om hier naar binnen te moeten gaan, alles verandert. Het leven dat je kende is nu voorgoed voorbij; er is geen hoop op redding, er is geen keuze meer. Je kunt alleen nog maar lijden en alle kwellingen ondergaan. In zijn schitterende woorden:

Per me si va ne la città dolente,
per me si va ne l'etterno dolore,
per me si va tra la perduta gente.
Giustizia mosse il mio alto fattore:
fecemi la divina podestate,
la somma sapienza e 'l primo amore.
Dinanzi a me non fuor cose create
se non etterne, e io etterno duro.
Lasciate ogne speranza, voi ch'entrate

Door mij gaat men in tot de treurende stad,
Door mij gaat men in tot de eeuwige pijn
Door mij gaat men in tot het verloren volk
Gerechtigheid bewoog mijn Hoge Maker
Gemaakt heeft mij de Goddelijke Macht
De Hoogste Wijsheid en de Eerste Liefde
Vóór mij waren geen dingen geschapen
Behalve de eeuwige, en ik duur Eeuwig
Laat alle hoop varen, gij die hier binnentreedt

 

Ach, wat wist die Dante er nou van!

Mooi hoor, die bijbelteksten over de Hel. Prachtig hoor, het poëtische visioen dat meneer Alighieri oproept. Maar de werkelijkheid is veel erger. De Hel bestaat, maar dat weten we pas sinds 2005. Dat is het jaar waarin de échte Hel ontdekt werd. Door een dichter? Nee. Door een Goddelijk visioen? Dacht het niet. Door een theoloog die achter de waarheid kwam door obscure oude geschriften door te pluizen en inzicht verkreeg door nieuwe vertalingen? Mocht hij willen. Nee, het waren gewoon weer die saaie nerds van wetenschappers. Die mannetjes die met hun apparaatjes de hemel afstruinen, op zoek naar iets nieuws. Die mannetjes die allerlei gegevens in hun computers proppen en daar conclusies uit trekken. Zonder enig gevoel voor poëzie. De naam alleen al die ze aan de Hel gaven: HD 189733 b. Alsof je het over een formulier hebt.
Ga je mee? Even een trip naar de Hel? Even een kijkje nemen op een plek waar je nooit terecht wilt komen, als je durft? Je hoeft slechts een afstand van 63 lichtjaren te reizen. Wat achtergrondmuziek, om de tijd te verdrijven? Wat dacht je van een “gouwe ouwe” als “Highway to Hell” van de Australische rockband AC/DC?

e8dcf8807b012d3c9cde8e1bc2f2a018_medium.

Hoe zat het ook alweer met die lichtjaren?

Voordat we op reis gaan, gunnen we onszelf een moment van contemplatie. Wat is ook alweer een lichtjaar? Het heeft niks met tijd te maken; het geeft de afstand aan dat licht in een jaar tijd aflegt. De lichtsnelheid is 300.000 kilometer per seconde. De afstand tussen de Aarde en de Maan is ongeveer 1,3 lichtseconden; die tussen Aarde en Zon iets meer dan 8 lichtminuten. Als de Zon nu, op het moment dat je dit leest, ophoudt met bestaan, merken we het pas over 8 minuten. Een lichtjaar staat gelijk aan 10 biljoen kilometer. Is dat voor te stellen, een één met zestien nullen? Niet echt. Dan doen we het even beeldend.
Als je de Zon voorstelt als bowlingbal op het strand van Scheveningen, dan ligt de Aarde volgens dezelfde schaal op 25 meter afstand van de bowlingbal, zo groot als een peperkorrel. Om een lichtjaar uit te beelden in dezelfde schaal, moet je naar Pristina in Kosovo. In dezelfde schaal moet je de dichtstbijzijnde ster als bowlingbal neerleggen in Nairobi, in Kenia. Iets meer dan 4 lichtjaren.
Toch liever een iets compactere schaal? Neem dan de Zon als peperkorrel en hou hem tussen duim en wijsvinger. Je staat nog steeds op het Scheveningse strand. De dichtstbijzijnde ster, Alfa Centauri, is dan een peperkorreltje in het centrum van Utrecht.
En waar ligt dan de Hel, HD 189733 b? Leg maar een peperkorreltje neer in de buurt van Arles, in de Franse Provence. Met een snelle auto en een beetje uithoudingsvermogen red je dat wel in een dag, over de Franse autoroute.

De Hel is dus een aardig eind van onze wereld verwijderd. Maar hij hoort nog steeds tot “Da Hood”. Drieënzestig lichtjaar is een schijntje vergeleken met de afstanden in ons Melkwegstelsel. En dan praat ik nog niet eens over de honderden miljarden melkwegstelsels die ons universum rijk is.

f3294f1ec8ece9d8d38039b9b5c510c6_medium.

Artistieke impressie van HD 189733 b
 

Een beeld van de Hel HD 189733 b

HD 189733 b is een planeet. Hij draait om een dubbelster, waarvan de belangrijkste ster een zogenaamde oranje dwergster is. Dit stelsel, niet of nauwelijks zichtbaar met het blote oog, is te vinden in het kleine sterrenbeeld Vulpecula, het Vosje, te zien op ons Noordelijk halfrond, dicht in de buurt van het sterrenbeeld Zwaan.
HD 189733 b is geen kleine jongen. Hij is iets groter dan ons grootste broertje uit ons eigen Zonnestelsel, de planeet Jupiter. Kijk nog maar eens naar het verschil tussen Jupiter en onze Aarde, in dit plaatje.

7629299b6f6be42284edfa211b78a4b8_medium.

Op het eerste gezicht zien we een prachtige planeet met een helderblauwe kleur. Net zoals onze Aarde, gezien vanuit de ruimte. Dan krijg je toch de indruk dat je eerder met een paradijselijke dan een helse wereld te maken hebt, toch? Ik kan je verzekeren dat in dit geval schijn behoorlijk bedriegt.

9f9d437cf1e4f464cf369d1fb49e458e_medium.

Onze Aarde draait in iets meer dan 365 dagen om de Zon. De Hel draait om zijn eigen zon in een veel kleinere periode: een jaar duurt daar maar 2 dagen en 5 uur! Hij staat ook veel dichter bij zijn ster dan wij bij onze Zon. De temperatuur op HD 189733 b is ongeveer 1000 graden Celsius. Een planeet die zo dicht bij zijn ster staat, kent vaak enorme temperatuurverschillen tussen dag en nacht. En wat gebeurt er als een planeet een atmosfeer heeft en flinke temperatuurverschillen? Dan gaat het waaien. Wat zeg ik, stormen!
Als wij te maken krijgen met een flinke Noordwester storm, blijf dan maar binnen. Dakpannen kunnen in het rond vliegen, bomen omknakken en kliko’s over de straat denderen. Wij drukken windkracht – en daarvan afgeleid windsnelheid – uit met de Schaal van Beaufort. Windkracht 12, orkaansterkte, is op die schaal het hoogst. We praten dan over een windsnelheid van meer dan 117 kilometer per uur. Voor zo ver ik weet is de hoogste windsnelheid aan het aardoppervlak gemeten in Australië in 1996, tijdens de tropische storm Olivia. De topsnelheid was 408 kilometer per uur. Bij een dergelijke windsnelheid blijf je met geen mogelijkheid rechtop staan. Grote kans dat je dit niet overleeft.
En hoe hard waait het op HD 189733 b? Windsnelheden van meer dan 7000 kilometer per uur zijn geen uitzondering! Mocht je daar rondlopen, in die Hel, dan is de kans levensgroot, nadat je al helemaal “well done” gebakken bent door die temperatuur van 1000 graden, dat de rukwinden al je botten breken. Maar dat is nog niet alles…
Waarom is die wereld zo mooi blauw? Niet door oceanen, zoals bij ons. Die zijn bij een temperatuur van 1000 graden gewoon niet aanwezig. De blauwe kleur wordt veroorzaakt door silicatendeeltjes. Bij die temperatuur in de vorm van…gesmolten glas!

Een wereld, zo heet als een oven. Stormen die je botten breken en jou alle kanten op blazen. Regen van gesmolten glasdeeltjes die vrijwel horizontaal op je inbeukt en al het vlees van je botten ranselt en brandt. Mag je dit een Hel noemen? Mag je zeggen dat deze wereld afschuwelijker is dan het aangrijpendste visioen van Dante?

54d233406e23dd54c5497fce1538d9d4.jpg

Bij Jupiter, wat is het heet!

HD 189733 b is een planeet die wij een zogenaamde “Hete Jupiter” noemen. Een planeet van de grootte van Jupiter, voornamelijk bestaand uit gas, dichtbij zijn ster en gloeiend heet. Het bestaan van deze klasse planeten is nog niet helemaal te rijmen met bestaande theorieën over het onstaan van zonnestelsels. Ook omdat bij een aantal al is aangetoond dat ze een “retrograde baan” hebben.
Een ster, onze Zon ook, draait om haar as, net zoals onze Aarde in een dag om haar eigen as draait. Onze Aarde draait haar baantjes om de Zon in dezelfde richting als de Zon om haar eigen as draait.  Noem dit maar de “normale” situatie. Nu blijkt dat ongeveer de helft van de bekende hete Jupiters in een zogenaamde retrograde baan draait, juist tegen de richting van de draaiing van hun zon om de eigen as. Dit fenomeen is nog niet verklaard. En dat is iets waar ik van kan genieten. Weer een mysterie, weer een puzzel!


Werkelijkheid, fantasie en Dante

De eerste visioenen over een hel waren nog redelijk “aards”. Dante, groot kunstenaar als hij was, ging hiervan uit en voegde met zijn inspiratie en fantasie beelden en woorden toe die ruim 700 jaar later nog niets van hun zeggingskracht hebben verloren. Moeder Natuur, of God,  kijkt glimlachend op ons neer en aait ons bemoedigend over ons bolletje. Want alles wat wij kunnen verzinnen, bestaat al heel lang. En vaak nog mooier, indrukwekkender maar ook afschrikwekkender dan wij ooit konden verzinnen.

4d9c409657611e5121b03a8adbf2d429.jpg

 

 

 

29/11/2015 14:38

Reacties (23) 

14/06/2017 10:53
598.500.000.000.000 km en meer niet. 598 biljoen, 500 miljard kilometertjes. Eitje ... dat red ik op mijn racefiets als ik me even in zou spannen. ;-)
Ik ben al enige tijd bezig met die afstanden en sterren, sterrenstelsels en planeten en op mijn reis door de ruimte botste ik ineens op 'jouw' planeet en er werd me niet eens een glaasje cassis aangeboden.
30/11/2015 21:35
Met interesse gelezen.
30/11/2015 12:12
Slik....
1
29/11/2015 20:51
Gelukkig voor hen niet niet in de buurt. Ik zou wel weten wie ik erheen zou sturen. Toch weer een prachtig geschreven artikel
1
30/11/2015 00:05
ik kan me wel iets voor de geest halen. ;-)
1
29/11/2015 19:08
Heerlijke planeet. Ik heb er een vakantiehuisje. Lekker rustig, weg van het drukke leven, echt genieten.
1
29/11/2015 19:09
Nooit koude voeten en als je beschut binnen zit, speelt de wind zo gezellig om je huis. Dan ga je de goede dingen van het leven pas écht waarderen, nietwaar? ☻☻
29/11/2015 19:40
De spijker op zijn kop!
1
29/11/2015 16:02
Ik heb hier in mijn studeerkamer 2 litho's van Salvadore Dali's Divina Commedia hangen. Daar kijk ik naar als ik een keer te overmoedig word.

Ik geloof natuurlijk geen barst van hemel en hel. Beide zijn uitgevonden om de kudde te intimideren en in het gareel te houden: als je gedurende je leven geen beloning of straf ontvangt dan moet het wel in het hiernamaals rechtgetrokken worden, toch?
Maar je verhaal over HD 189733 b maakt wél indruk. Lekker planeetje, zeg!
1
29/11/2015 16:15
Die van Dali zijn inderdaad schitterend! Zelf heb ik een boek met illustraties van Gustave Doré, van wie ik wel een fan ben.

In een soort van hemel zou ik nog wel kunnen geloven. Maar de leerstelling van de Hel? Als ik gelovig zou zijn, zou ik dat de smerigste vorm van godslastering denkbaar vinden.
29/11/2015 16:28
Denk maar aan Sartre: L. Enfer, c'est les autres.

Tenminste als je je samen met zulk volk laat opsluiten. ;))
1
30/11/2015 08:19
De hel, dat zijn de anderen.
In mijn ogen geeft dit vooral weer hoe Sartre zijn medemens bezag en heeft dus weinig te maken met een plek met hoge temperaturen en veel wind, een fysieke hel.
1
29/11/2015 15:52
Als wetenschappers deze wereld hebben ontdekt, zal het toch niet zo lang meer duren voordat ze de tegenhanger, de hemel ontdekken. Mulisch heeft er al over geschreven. Nu alleen nog even ontdekken. Wolk 9 of zo.
1
29/11/2015 16:16
Mijn kind wil later voor ESA werken. Ik zal het hem netjes vragen of hij op zoek wil gaan. ☺☺
30/11/2015 08:10
Kijk, dat biedt perspectief voor de toekomst. Mijn dank is groot.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert