Regelbare en vaste transformatoren voor modelspoorbouw

Door FMagnus gepubliceerd.

Transformatoren zijn stroombronnen die onder andere gebruikt worden in de modelspoorbouw. Deze 

bronnen zijn het hart van de modelspoorbaan omdat ze vooral zorgen voor spanning en stroom naar de elektromotoren in de locomotieven. Transformatoren worden echter ook gebruikt voor de bediening van wissels, de verlichting om en rond de spoorbaan en als voeding voor andere apparaten in de modelbouw.

De functie van een transformator is het omzetten van een bepaalde wisselspanning in een ander voltage, men spreekt van een primaire en een secundaire spanning.

Een transformator is daarom opgebouwd uit een primaire spoel en één of meerdere secundaire spoelen rond een ijzeren kern. De spoelen bestaan uit meerdere wikkelingen van geïsoleerde koperdraad. De omzetting naar een andere spanning gebeurt door het aanleggen van een beschikbare wisselspanning aan de primaire spoel, deze spanning veroorzaakt een stroom door de primaire wikkelingen die op zijn beurt een magnetisch veld opwekt in de ijzeren kern. Door middel van inductie wekt dit magnetisch veld op zijn beurt dan weer een elektrische spanning op in de secundaire wikkelingen van de transformator. De verhouding van het aantal wikkelingen tussen primaire en secundaire spoelen bepaalt de uitgangsspanning aan de secundaire zijde van de transformator, hoe minder wikkelingen aan de secundaire zijde ,hoe lager de uitgangsspanning. 

In de modelspoorbouw wordt zo de 230V netspanning uit het stopcontact omgezet naar een lagere secundaire en veilige werkspanning. Ook nog voor de veiligheid van de modelspoorbaanbouwer is er een plastic behuizing rond de transformatorwikkelingen aangebracht.

Er bestaan regelbare en vaste transformatoren, maar ook gecombineerde modellen met zowel aansluitingen voor een vaste spanningsuitgang voor bv de verlichting en een regelbare spanningsuitgang voor de snelheidsregeling van de locomotief. Elke transformator heeft een maximum uitgangsvermogen uitgedrukt in VA (Volt Ampère). Hiermee dient rekening gehouden te worden bij de aankoop van een transformator.

Enkel wisselspanning kan omgezet worden d.m.v. een transformator. Men spreekt echter soms ook van een gelijkspanningstransformator; dit is in feite niets anders dan een wisselstroomtransformator met een ingebouwde gelijkrichter. De gelijkrichter is een stukje elektronica dat ervoor zorgt dat de secundaire wisselspanning (AC) omgezet wordt in een gelijkspanning (DC).

De vaste transformator zal meestal enkel een vaste wisselstroom uitgangsspanning hebben die kan gebruikt worden om verlichting en andere elektronica toepassingen te voeden. Omdat we met dit type geen snelheid kunnen regelen zal deze transformator minder gebruikt worden om locomotieven aan te drijven.

De regelbare transformatoren bestaan zowel in gelijkstroom als in wisselstroom uitvoeringen. De regelbare spanning wordt d.m.v. een draaiknop ingesteld. Dit type heeft meestal ook nog een aansluiting met een vaste uitgangsspanning om verlichting en andere elektronica te voeden.

 

Bekende fabrikanten van regelbare en vaste transformatoren zijn Märklin en Weiss Elektrotechnik

28/11/2015 20:00

Reacties (0) 

Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert