Boeken uit de Derde Wereld - De Derde Sprekerserie

Door Edwin Bruinooge gepubliceerd in Boeken en recensies

Een serie boeken, uitgegeven door Novib, met het Wereldvenster en later Ambo. Schrijvers, verhalen en ervaringen uit de Derde Wereld. Een blik op verre landen en andere culturen. Redelijk populair in de jaren ’70, ’80 en begin ’90. Nu grotendeels vergeten. Onterecht!

 

De Derde Sprekerserie - Wijde uitzichten, onbekende stemmen

 

Een persoonlijke herinnering

Valt niet mee, als je uitgenodigd bent op een verjaardagsfeestje van een leuke dame. Een dame die cultureel geïnteresseerd is, maatschappelijk geëngageerd. Een dame op wie je toch wel een positieve indruk wilt maken. Met wat voor cadeautje kom je nou voor de dag? Bloemen? Die verleppen binnen een week. Wijn? Erg standaard. Zo van “Ik wist even niks beters”. Iets blijvends? Een zelf opgenomen cassettebandje? Misschien iets té. Dat staat gelijk aan een liefdesverklaring en daarvoor is het nu misschien nog te vroeg. Een boek? Heeft ze al zoveel van. Beetje onpersoonlijk misschien. Of toch niet? Een speciaal boek. Een boek waaruit blijkt dat je over haar hebt nagedacht? Een boek waaruit blijkt dat je haar interesses deelt. Zodat ze jou interessanter gaat vinden…
Dit komt me bekend voor, als ik aan mijn studententijd terugdenk. Ik heb een paar keer gekozen voor zo’n speciaal boek. Dat waren goede keuzes. Vooral als het een boek uit de Derde Sprekerserie was.

05eb79130592827b0ca4892a3a9727ea_medium.

Voorkant van een exemplaar uit de jaren '70


De Derde Sprekerserie – Het ontstaan

Halverwege de jaren ’70 ging Novib, de Nederlandse Organisatie voor Internationale Bijstand, een andere koers varen. Niet alleen het financieren en organiseren van projecten in de Derde Wereld, ook gingen ze actief een rol spelen in het beïnvloeden van de mentaliteit in Nederland. Bewustwording door educatie, het paste zo goed in de sfeer van de jaren ’70, toen de maatschappij immers maakbaar was. Voor zo ver ik kan achterhalen was het de toenmalige algemeen secretaris, Sjef Theunis, die de voornaamste motor was. Dat ging overigens niet zonder slag of stoot. Een aantal bestuursleden vond dat absolute voorrang gegeven moest worden aan projecten in de praktijk. Maar Theunis kreeg zijn zin.
Ik weet het niet zeker maar ik vermoed dat hij het was die het initiatief nam – of in elk geval van harte steunde – om samen te werken met uitgeverij Het Wereldvenster. De Derde Sprekerserie zou bestaan uit boeken van schrijvers uit Afrika, Azië en Latijns-Amerika. Dit alles onder het motto: “Ze hebben wel over ons geschreven, maar ons nooit aan het woord gelaten.
Per jaar zouden er ongeveer zes titels verschijnen en door middel van een antwoordkaart kon je de boeken bestellen of een abonnement met korting nemen. Uiteraard waren ze ook te vinden in elke goed gesorteerde boekhandel. De boeken werden ook uitgegeven in België, in samenwerking met NCOS, Het Nationaal Centrum voor Ontwikkelingssamenwerking te Brussel.

d7b72c842b7d303c55a3a2d76ac705b5_medium.

Achterkant van een exemplaar uit de jaren '70

Wat wilde Novib met deze serie bereiken? Ik laat Sjef Theunis zelf aan het woord (voorwoord bij het boek “Bittere Oogst” van Shahnon Ahmad) : “Via deze romans en verhalen uit de Derde Wereld ontmoet de lezer mensen uit een andere cultuur, maakt kennis met hun samenleving en met de problemen die zij in hun dagelijkse leven tegenkomen.” Maar daar was het Novib niet uitsluitend om te doen. Inmiddels kende Nederland ook een groeiende populatie “gastarbeiders” en vluchtelingen, met hun eigen achtergrond en problematiek. Educatie en begrip zouden ervoor kunnen zorgen dat de nieuwe Nederlanders een betere aansluiting konden vinden bij onze maatschappij en daarmee de sociale cohesie versterken.
Veelal gingen de romans over sociale ongelijkheid, onderdrukking, de positie van de vrouw, kolonisatie en dekolonisatie, armoede en de tegenstelling platteland – stedelijke ontwikkeling. Een aantal van de oorspronkelijke verhalen waren in het thuisland verboden; regelmatig was de Nederlandse vertaling ook de allereerste vertaling en daarmee ook de enige stem waarmee de auteur kon spreken. Ik denk hier met name aan de grote Indonesische schrijver Pramoedya Ananta Toer, wiens werk door het Suharto-regime verboden was.

0862b6361a3c9b334bc71d7bf9fa3dd3.jpg

Pramoedya Ananta Toer

Hoe werd de Derde Sprekerserie ontvangen?

De serie was populair onder lezers van vooral linkse signatuur. Het was een tijd waarin de belangstelling voor andere culturen groeiende was, Wereldwinkels waren in opkomst, Oosterse en alternatieve levenswijzen kenden steeds meer belangstellenden en aanhangers. De serie had de tijdgeest mee. De eerste oplagen waren groot, ongeveer 50.000 exemplaren en velen schreven zich in, voornamelijk uit solidariteit. Maar al gauw werden de oplagen teruggeschroefd tot ongeveer 15.000 exemplaren, wat overigens nog steeds hoog is.
Er was ook kritiek op het ‘literaire gehalte’ van veel van de boeken. Het schijnt (of dit 100% waar is, kan ik niet achterhalen) dat Harry Mulisch ooit heeft gezegd: “Als het daar met de elektriciteit al niet lukt, waarom zou het dan met de literatuur wel lukken.”
Toch zijn er een aantal werken regelmatig herdrukt en heeft een van de schrijvers uit dit fonds, de Nigeriaan Wole Soyinka, in 1986 de Nobelprijs voor Literatuur gewonnen.

b2b959d5a70c490c73c57962f2064538_medium.
Voorkant van een exemplaar uit de jaren '80

Hoe beoordeel ik de boeken uit de Derde Sprekerserie?

Eerlijk gezegd, ik snap dat er uit literaire hoek kritiek kwam op het literaire gehalte van de romans. Die kritiek is dan blijkbaar volkomen langs me heen gegaan; ik ben er pas later achter gekomen dat die kritiek werd geuit. Zelf heb ik geen enkel boek uit die serie gelezen die ik achteraf als ‘slecht geschreven of oninteressant’ beoordeelde. Als je de boeken vergelijkt met het werk van Céline, Steinbeck of Hemingway, dan mag je rustig concluderen dat ze niet van hetzelfde zeer hoge niveau zijn. Ik zie ze zelf toch meer als goede en mooie verhalen uit de praktijk van het leven, maar vaak ook niet meer dan dat. Met een aantal uitzonderingen.
Het is maar met welk doel je deze boeken leest. Wil je inzicht krijgen in de samenleving van een land waar jij nog nooit geweest bent, wil je begrip krijgen voor de problemen en de motieven van mensen aldaar, dan voldoen deze boeken volgens mij ruimschoots. Ben je gewoon geïnteresseerd in het leven in een bepaald land en wil je luisteren naar de stem van iemand die daar woont of heeft gewoond, dan zijn deze boeken een aanrader. De verklarende woordenlijst die in een aantal werken is opgenomen, helpt daarbij.

2a38c85b11b64beaf3bf0cfc7974a86e_medium.

Achterkant van een exemplaar uit de jaren '80


Derde Sprekerserie - Kenmerken en uiterlijk

De eerste uitgaven zijn overduidelijk uitgegeven in de jaren ’70. Het is de combinatie bruin en oranje en het lettertype op de kaft dat boekdelen spreekt. Novib staat vermeld op de rug en achterflap, met drie schuine strepen, waarschijnlijk symbool voor Eerste, Tweede en Derde Wereld. De naam van de uitgever vind je alleen terug in het boek, net als de samenwerking met NCOS.
Omstreeks begin jaren ’80 verandert het uiterlijk. Bruin en oranje maken plaats voor andere kleuren en het logo is nu omgeven door een cirkel, wat nog meer de driedeling van de wereld benadrukt. Ook staat nu op de voorkant uit welk land het boek afkomstig is. Een extra service richting lezers die geïnteresseerd zijn in een bepaald land of werelddeel. De achterflap vermeldt nu ook naast de naam Novib de uitgever en het NCOS.
In de uitgaven uit de jaren ’70 en ’80 vind je ook een uitgebreid voorwoord, waarin de redactie informatie geeft over de schrijver, het land en de daar spelende problematiek.

f0b812739a935bfc0ee5006d774d6832_medium.

Voorkant van een exemplaar van Ambo/Novib, jaren '90

Begin jaren ’90 neemt Ambo het uitgeven over. De naam “Derde Sprekerserie” verdwijnt. De reden is dat het een onterecht onderscheid maakte tussen literatuur uit de ontwikkelde wereld en literatuur uit de Derde Wereld. Het zou de Europese en Amerikaanse literatuur in het middelpunt plaatsen en de literatuur uit Derde Wereldlanden in de marge. Literatuur is literatuur.
Bij de uitgaven van Ambo is de naam Derde Sprekerserie en het logo dus verdwenen. Ook laten de boeken niet meer zien uit welk land de schrijver komt. De achterflap vermeldt nog wel het samenwerkingsverband met Novib en NCOS.
Na een jaar of tien neemt uitgeverij De Geus de samenwerking met Novib (en later Oxfam-Novib) over, tot op de dag van vandaag. De Geus is op dit moment misschien wel dé uitgever van niet-westerse literatuur in Nederland. Daar waar de Derde Sprekerserie in paperback verscheen (met een of twee uitzonderingen), zijn de uitgaven van De Geus vrijwel allemaal gebonden. Een aantal uitgaven doen ze in samenwerking met Oxfam-Novib, te herkennen aan het logo van Oxfam-Novib op de omslag, een veel groter aantal brengen ze uit zonder die samenwerking.

c2919d19344472aacf4fd20f75c01c56_medium.

Voorbeeld van een uitgave van De Geus en Novib


De Derde Sprekerserie, andere niet-westerse literatuur en literatuur van migranten

Novib en Wereldvenster waren uiteraard niet de enigen die niet-westerse literatuur in Nederland beschikbaar maakten. Een aantal schrijvers wist succesvol de weg te vinden naar het lezerspubliek via de grotere uitgeverijen. Denk maar aan Gabriel Garcia Marquez, Mario Vargas Llosa, Carlos Fuentes en Isabel Allende.
Uitgeverij Corrie Zelen kwam met de “Afrikaanse bibliotheek”, uitgeverij In De Knipscheer, al heel lang actief met niet-westerse schrijvers, had groot succes met het epos “Segou” van Maryse Condé.
Ook schrijvers onder eerste en tweede generatie migranten grepen hun kansen. De namen Lulu Wang, Hafid Bouazza en Abdelkader Benali zijn niet meer weg te denken uit de Nederlandse literatuur. Geheel terecht.
Goedkopere uitgaven zijn te vinden onder de bekende Rainbow pockets, de Globe pockets van In de Knipscheer en de Geuzenpockets van uitgeverij De Geus.
Vandaag de dag is de niet-westerse literatuur een integraal deel van het literatuuraanbod in Nederland geworden. Geen onderscheid meer tussen westers en niet-westers, geen onderscheid tussen autochtone en allochtone schrijvers. Literatuur is literatuur.
Wat de rol van de Derde Sprekerserie is geweest? Voor mij persoonlijk kan ik zeggen dat het de weg heeft bereid naar boeken die ik anders links zou hebben laten liggen. Wat de rol in de Nederlandse literatuur geschiedenis is, dat is een vraag die ik graag overlaat aan literatuurcritici en –historici.

e3bc9797bdf9e6cea445bf301fb2feea.jpg

Wole Soyinka, winnaar van de Nobelprijs voor Literatuur in 1986


De Derde Sprekerserie – Een bloemlezing van een aantal onderwerpen en thema’s

Hier wil ik even een kleine opsomming maken van onderwerpen die in de boeken aan de orde komen:

  • Het harde leven op een suikerrietplantage (Joseph Zobel – Negerhuttenweg)
  • Het leven van een ontwikkelde vrouw in een land vol traditie en staatsinvloed (Nuruddin Farah – Sardientje spelen)
  • De ontwikkeling van zelfbewustzijn en streven naar onafhankelijkheid in Nederlands- Indië (Pramoedya Ananata Toer  - Aarde der Mensen/ Kind van alle volken/ Voetsporen / Het glazen huis)
  • Gedwongen verhuizing naar een thuisland ten tijde van Apartheid (Alex la Guma – Uur van afrekening)
  • Het leven op de Westelijke Jordaanoever (Sahar Khalifa – De cactus)
  • De strijd tussen traditie en modernisme (Charles Mungoshi – Wachten op de regen)
  • Gedwongen uithuwelijking (Ali Ghalem – Een vrouw voor mijn zoon)
  • De strijd van de Sandinisten tegen de dictatuur van Somoza in Nicaragua (Omar Cabezas – De lange mars door de bergen)
  • Politieke intimidatie, verdwijningen en gevangenschap in Malawi (Legson Kayira – Opgepakt)
  • Alfabetisering na de machtsovername door Fidel Castro ( M. Pereira – De commandant)

c16ce5b7eee342379a389274ae3082ce_medium.

De ruggen van een aantal uitgaven


De Derde Sprekerserie – Aanschaf en verzameling

De Derde Sprekerserie is niet meer in druk of herdruk. De geïnteresseerde lezer kan ze echter nog overal aantreffen, bij Polare (voorheen De Slegte), op rommelmarkten, bij antiquairs en in kringloopwinkels. Voor een prikkie (€ 0,50 tot € 2,-) ben je in staat om een aardige bibliotheek op te bouwen. Een groot aantal boeken dat ik tegenkom lijkt ongelezen, waarschijnlijk afkomstig van diegenen die een abonnement namen en er toch niet aan toekwamen ze te lezen. Voor mij is dat uiteraard goed nieuws; de boeken zijn meestal in zeer goede staat.

Mijn titel noemt wijde uitzichten en onbekende stemmen. Dat is precies wat deze serie voor mij betekent. Ik blijf ze aanschaffen en lezen. Ze hebben mijn leven verrijkt en ze zullen dat blijven doen.

Ik sluit af met een overzicht, dat nog verre van compleet is. Ik heb die boeken in mijn overzicht opgenomen die:

  • volgens eigen zeggen deel uitmaken van de Derde Sprekerserie
  • die boeken die na 1991 zijn uitgegeven door Ambo en Novib, nadat de naam ‘Derde Sprekerserie’ verviel.

Boeken die door De Geus en Oxfam Novib zijn uitgegeven (en voor mijn gevoel een voorzetting zijn van de Derde Sprekerserie) heb ik niet opgenomen. Inmiddels heb ik de informatie die ik daarvoor nodig had kunnen vinden. Een beschrijving van die boekenserie en een overzicht vindt u in het vervolgartikel over het samenwerkingsverband tussen Oxfam Novib en De Geus.

49bf2dd27edb25f6e19ec97cf2cf3ce7_medium.

Emmanuel Dongala

 

Derde Sprekerserie - alfabetisch overzicht

 

Auteur

Titel

jaar

Land van oorsprong

Adnan, Etel

Sitt Marie Rose

 

Libanon

Ahmad, Shahnon

Bittere oogst

1978          

Maleisië

Amado, Jorge

Cacaoplantage

1978

Brazilië

Anand, Mulk Ray

Bakha, een dag uit het leven van een paria

 

India

Argueta, Manlio

Een dag in El Salvador

1982

El Salvador

Bandele-Thomas, Biyi

Doodgraver Deernis en andere dromen

1994

Nigeria

Bandopadhyaya, Manik

Roeier op de Padma

1983

Bangladesh

Bannerji, Bibhoeti Bhoesnan

De weg

1985

India

Belambri, Rabah

Geschonden blik

 

 

Benhedoega, Abdelhamid

Wind uit het zuiden

1977

Algerije

Benhedoega, Abdelhamid

Gisteren is voorbij

 

Algerije

Beti, Mongo

De arme Christus van Bomba

 

Kameroen

Botan

Brieven uit Thailand

 

Thailand

Cabezas, Omar

De lange mars door de bergen

1983

Nicaragua

Cairo, Edgar

Kollektieve schuld

1976

Suriname

Carvalho-Neto, de, Paulo

Oom Atahualpa

1986

Ecuador

Chamoiseau, Patrick

Texaco

1994

Martinique

Chamoiseau, Patrick

Kroniek van zeven armoedzaaiers

1992

Martinique

Couto, Mia

Slaapwandelend land

1995

Mozambique

Dangor, Achmed

De Z-Town trilogie

1995

Zuid-Afrika

Deshpande, Shashi

Die lange stilte

 

 

Diabete, M.M.

De slager van Kouta

1986

Mali

Dikobe, Modikwe

De Marabidans

1976

Zuid-Afrika

diversen

De betovering verbroken- verhalen van vrouwen uit Afrika, Azie en Latijns-Amerika

1984

Derde Wereld

diversen

Een parel in het rijstveld - verhalen uit Indonesie

1986

Indonesië

diversen

Korte verhalen uit Afrika, Azie en Latijns-Amerika

1976

Derde Wereld

diversen

Korte verhalen uit Afrika, Azie en Latijns-Amerika 2

1985

Derde Wereld

diversen

Chuapi punchapi tutayaca- verhalen over Indianen

1984

Latijns-Amerika

diversen

Stem van alarm stem van vuur (gedichten)

 

Derde Wereld

diversen

Onverkend gebied (fragmenten uit derde spreker se

 

Derde Wereld

diversen

"zes novellen in een box" (100e uitgave) *

 

Derde Wereld

Dongala, Emmanuel

Een geweer in de hand, een gedicht op zak

1981

Congo

Donoso, Jose

Het landhuis

1992

Chili

Edwards, Jorge

De denkbeeldige vrouw

 

 

Emecheta, Buchi

De zegeningen van het moederschap

 

 

Esfandiary, F

Identiteitskaart

1978

Iran

Farah, Nuruddin

Zote melk, zure melk

1986

Somalië

Farah, Nuruddin

Sardientje spelen

1990

Somalië

Farah, Nuruddin

De patriarch en de generaal

 

Somalië

Felipe, Nersys

Ik heet Roman Ele en ik woon op Cuba (jeugdboek)

 

Cuba

Galeano, Eduardo

Dagen en nachten van oorlog en liefde

1983

Latijns-Amerika

Gangopadhyay, Sunil

Arjun

1993

Bangladesh

Garcia, Luis Britto

Zonder pardon

1989

Venezuela

Garmendia, Salvador

Herinneringen aan Altagracia

1986

Venezuela

Gauvin, Axel

De lieveling

1995

Réunion

Gauvin, Axel

Dit eet ik niet

 

Réunion

Ghalem, Ali

Een vrouw voor mijn zoon

1981

Algerije

Ghitani, al-, Gamaal

Onrust in de Saffraansteeg

1994

Egypte

Ghose, Zulfikar

De moord op Aziz Khan

 

Pakistan

Guma, la, Alex

Uur van afrekening

1982

Zuid-Afrika

Guma, la, Alex

Land van steen

 

Zuid-Afrika

Habiebi, Emile

De wonderlijke lotgevallen van Sa'ied de pessoptimist

1993

Palestina

Head, Bessie

Als er regen komt

 

Botswana

Heath, Roy

De moordenaar

1984

Guyana

Hodge, Merle

Allemaal kapsones

1993

Trinidad

Hua, Gu

Het dorp Hibiscus

1988

China

Hua, Gu

De tuin der Literaten

1992

China

Hua, Gu

De kuise vrouw

 

China

Icaza, Jorge

Huasipungo

 

Ecuador

Idris, Joesef

Het taboe

 

Egypte

Ingham, Aysel Ozakin

De taal van de bergen

1994

Turkije

Jelloun, Ben, Tahar

Gebed voor de afwezige

1984

Marokko

Jelloun, Ben, Tahar

De as komt weer boven

 

Marokko

Ka'ied, al-, Joesef

Oorlog in het land Egypte

 

Egypte

Kanafani, Ghassan

Mannen in de zon

 

Palestina

Kayira, Legson

Opgepakt

1982

Malawi

Keita, Modibo Sounkalo

De boogschutter

1989

Mali

Khalifa, Sahar

De cactus

1982

Palestina

Kulkarni, Venkatesh

Naakt in Dekan

1985

India

Leon, Adriano Gonzalez

De leren vogel

1986

Venezuela

Lopes, Henri

Een nieuwe Wali N'Kima

1978

Kongo-Brazzaville

Lopes, Henri

In tranen lachen

1988

Kongo-Brazzaville

Lopes, Henri

Zoeken naar Afrika

 

Kongo-Brazzaville

Mammeri, Mouloud

Opium of stokslagen

 

Algerije

Mangunwijaya, Yusuf B

Tussen admiraals en sultans

1991

Indonesië

Markandaya, Kamala

Een handvol rijst

 

India

Markandaya, Kamala

Nectar in een zeef

 

India

Metellus, Jean

Duisternis over Jacmel

1984

Haiti

Mittelhozer, Edgar

Mijn beenderen en mijn fluit

 

 

Moestagaab, Mohammed

Uit de geheime geschiedenis van Noe'maan Abd al-Hafiz

 

Egypte

Mungoshi, Charles

Wachten op de regen

1988

Zimbabwe

Mwaura, Mike

De afvallige

1983

Kenia

Narajan, RK

De geldschieter

 

India

Ngcobo, Lauretta

Kruis van goud

1984

Zuid-Afrika

Nkosi, Lewis

Paringsvlucht

 

Zuid-Afrika

Nkosi, Lewis

De vermissing

1994

Zuid-Afrika

Nwankwo, Nkem

Mijn Mercedes is groter

1981

Nigeria

Ousmane, Sembene

Einde van een Imperium 1

1985

Senegal

Ousmane, Sembene

Einde van een Imperium 2

1985

Senegal

Ousmane, Sembene

De zwarte dokwerker

1985

Senegal

Ousmane, Sembene

Xala

 

Senegal

Oyono, Ferdinand

De oude man en de medaille

1982

Kameroen

Oz, Erdal

Je bent gewond

 

Turkije

Paso, del, Fernando

Palinurus van Mexico 1

1993

Mexico

Paso, del, Fernando

Palinurus van Mexico 2

1993

Mexico

Patterson, H Orlando

De kinderen van Sisyphus

 

Jamaica

Pereira, M.

De commandant

1981

Cuba

Poniatowska, Elena

Dit leven is een leugen

 

Mexico

Ramos, Graciliano

Vlucht voor de droogte

 

Brazilië

Rivas, Francisco Simon

Het rapport-Mancini

1989

Chili

Rive, Richard

Noodtoestand ongewijzigd

1993

Zuid-Afrika

Rive, Richard

Buckingham Palace, district zes

1988

Zuid-Afrika

Rong, Shen

In het midden van het leven

 

 

Rosca, Ninotchka

Dubbel gezegend

1994

Filippijnen

Rosca, Ninotchka

Staat van oorlog

1991

Filippijnen

Salkey, Andrew

Joey Tyson

1985

Jamaica

Samanez, Hugo Neira

Huillca: een Peruaanse boer vertelt

1975

Peru

Senior, Olive

Zomerweerlicht

1992

Jamaica

Serrano, Leo

Een onmogelijke herinnering

1987

Chili

Shoekri, Mohammed

Hongerjaren

 

Marokko

Shoekri, Mohammed

Jaren van dwaling

 

Marokko

Sionil Jose, F.

Maskerade

1980

Filippijnen

Sionil Jose, F.

Mis in Manila

1982

Filippijnen

Soromenho, Castro

Verloren land

1982

Angola

Soyinka, Wole

Jeugd in Ake

1985

Nigeria

St Amand, Edris

God glimlacht

1981

Haiti

Stuparich, Sergio

Chileense lente

1977

Chili

Toer, Pramoedya Ananta

Aarde der mensen

1981

Indonesië

Toer, Pramoedya Ananta

Kind van alle volken

1983

Indonesië

Toer, Pramoedya Ananta

Voetsporen

1986

Indonesië

Toer, Pramoedya Ananta

Het glazen huis

1988

Indonesië

Wendt, Albert

Kroniek van Sapepe

1984

West-Samoa

Wickramasinghe, M

Spookeiland

 

Sri Lanka

Yahp, Beth

De drift van de krokodil

 

 

Zobel, Joseph

Negerhuttenweg

1991

Martinique

Zotoumbat, Robert / Biniakounou, Pierre

Verhaal van een vondeling/ Werkloos in Brazzaville

 

Sahel

* Box bestaat uit:

  • Jose Donoso - De verloren tijd (Chili)
  • Sembene Ousmane - Niiwan (Senegal)
  • Yusuf B. Mangunwijaya - De Ballade van de betjak (Indonesië)
  • Amrita Pritam - Die man (India)
  • Ed Vega - de waarheid over de verovering van Fructifera Soto (Puerto Rico)
  • Joesef idris - De vreemdeling (Egypte)
22/11/2015 22:48

Reacties (0) 

Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert