Pauwspinnen, dansende goedgeklede macho's uit Australië

Door Edwin Bruinooge gepubliceerd in Weird Science

Een spinnengeslacht uit Australië, met 43 bekende soorten. Kleine spinnetjes van een paar millimeter groot. Met opvallend baltsgedrag en schitterende kleuren.

 

Look into my eyes, you will see, what you mean to me!

 

d92a7d77162b52e56ae739d02101592d_medium.

Liefdesdans in alle kleuren van de regenboog

Is het volgende een beetje herkenbaar? Moe van alle dagelijkse beslommeringen, de werkstress, van alles dat nog op je 'to do'-lijstje staat waar je onvoldoende tijd voor lijkt te hebben, van alle flitsende staccato-indrukken die het moderne leven dag in dag uit op je maakt, voel je de behoefte om rust te nemen. Om even tot jezelf te komen. Waar kan dat nou beter dan in een stuk ongerepte natuur? 

Daar lig je dan. De ogen gesloten, de zwoele lentezon verwarmt je gezicht. Je laat het aroma van een uitbundig bloemenveld op je inwerken, je hoort het getjilp van vogels, het zachte ruisen van de wind door grashalmen, het gezoem van vliegen en bijen en nog honderden andere geluiden uit het concert van het leven dat jou hier laat genieten van haar repertoire. Je komt volledig tot rust, totdat je ineens het volgende binnenschiet, de Naakte Waarheid van Het Bestaan.

75cd6450093ad2567f15c0378bd96b5c_medium.

We weten het. Vrijwel alle dieren hebben voor hun voortplanting een ander dier nodig, van het andere geslacht. Eéncellige wezentjes doen dat meestal niet, hoewel een soort van geslachtelijke voortplanting ook in hun repertoire zit. Bacteriën zijn zelfs in staat om genetisch materiaal van andere soorten in zich op te nemen en zo de volgende generatie pas écht nieuwe eigenschappen te geven. Genetische modificatie, het invoegen van erfelijke eigenschappen van andere soorten, is niet iets dat door mensen is uitgevonden. In de bacteriewereld is dit al miljoenen tot miljarden jaren een standaardstrategie.

Maar hoe trek je nou dat lid van het andere geslacht aan? Meestal zijn het de mannetjes die het werk mogen doen. De vrouwtjes kijken vaak geïnteresseerd toe hoe de macho's zich voor hen uitsloven, laten hun verstandige en wijze blik over het gepeupel gaan en kiezen dan degene bij wie ze de meeste 'chemie' voelen.
Wat voor strategieën heb je als machokereltje? Je kan natuurlijk met alfa-gedrag en veel agressie ervoor zorgen dat geen andere concurrent in jouw buurt komt. Je hebt dan, zoals zeeolifanten doen, een hele harem voor jezelf. Je kan ook, net zoals leeuwen doen, de oude macho verjagen, al zijn kleine kinderen uitmoorden en je zult zien dat de vrouwtjes bij bosjes voor je vallen. Sommige vissen maken het helemaal bont. Voordat een vrouwtje er ook maar aan denkt om 'nestgedrag' te gaan vertonen en 'broeds' te worden, zul jij als mannetje de vinnen uit de mouwen moeten steken en een perfect huisje voor haar klussen. De vissen met twee linkervinnen vissen dan flink achter het net.

4b434c99f234e4aa6699341f1183cc4b_medium.

Er zijn ook dieren die niets moeten hebben van kieskeurigheid. De Australische breedvoetbuidelmuis bijvoorbeeld, het mannetje doet het gewoon met alles en iedereen van zijn eigen soort, als ze maar naar 'vrouwtje' ruikt. De een na de ander, tot hij er letterlijk dood bij neervalt.
Een mannetjesspin heeft het maar moeilijk. Zijn potentiële huwelijkskandidaten zijn een stuk groter, sterker en gevaarlijker dan hij. Hij moet ze respectvol, met veel égards en voorzichtigheid benaderen, wil hij voorkomen dat zij hele andere gedachten krijgt bij de uitdrukking 'lekker ding'. 
Waar mensenvrouwen nog wel eens oreren dat uiterlijkheden er niet toe doen, maar dat het om het innerlijk gaat - waar het opvallend is dat leden van juist díe groep dan in strijd met hun eigen woorden handelen - zijn die uiterlijkheden bij veel andere dieren juist essentieel.

857c2d78fabd0318ed234e2801d286b5_medium.

Het baltsgedrag van de paradijsvogels van Nieuw-Guinea is wereldberoemd. De schitterende veren die de mannetjes groeien om hun vrouwtjes visueel te verleiden, met kleur én dans, heeft een aantal soorten bijna het leven gekost. Immers, Victoriaanse dames vonden die verenpracht ook uitermate geschikt voor de elegante hoeden die zij droegen om hun eigen baltsgedrag luister bij te zetten.
Paradijsvogels kennen we hier pas sinds de dagen dat wij een VOC-mentaliteit ontwikkelden. Dé vogel die wij associëren met visuele pracht en praal is vanouds de pauw. In de Bijbel komt de pauw in drie verzen voor:

  • Job 39:16 - Zijn van u de verheugelijke vleugelen der pauwen? Of de vederen des ooievaars, en des struisvogels? 
  • 1 Koningen 10:22 - Want de koning had in zee schepen van Tharsis, met de schepen van Hiram; deze schepen van Tharsis kwamen in, eenmaal in drie jaren, brengende goud, en zilver, elpenbeen, en apen, en pauwen.
  • 2 Kronieken 9:21 - Want des konings schepen voeren naar Tharsis, met de knechten van Huram; eens in drie jaren kwamen de schepen van Tharsis in, brengende goud, en zilver, elpenbeen, en apen, en pauwen.

Vooral die opsomming in de twee laatste passages laat duidelijk zien dat de verenpracht van de pauw als bijzonder waardevol werd gezien. Wij mensen houden en genieten van uiterlijke schoonheid. Wij mensen snappen instinctief waar het voor dient.

205c5ce2128cd6257781d6f1c14e53ce_medium.

Maratus volans

Arachnofoben, opgelet!

Sommige dieren zijn zo eng, zo lelijk, zo ontzettend niet aaibaar, dat we er een collectieve afkeer voor hebben ontwikkeld. Vleermuizen worden vreemd genoeg al eeuwen geassocieerd met 'het kwade en het duistere'. Alleen hele kleine kindertjes kunnen vol overgave spelen met wormen en pissebedden. Sommige dieren lijken te appelleren aan misschien wel genetisch bepaalde oerangsten. Slangen bijvoorbeeld. Dieren met grote tanden in gruwelijk grijnzende bekken. Maar ook spinnen, vreemd genoeg. Angst voor spinnen, arachnofobie, komt bij 55% van de westerse vrouwen voor en bij 18% van de westerse mannen.

Zou dit nog steeds zo zijn als spinnen, net zoals pauwen, visueel aantrekkelijk waren?

 

33b387ac0bdf280b568874416efd01a4_medium.

Maratus sarahae

De pauwspinnen van het geslacht Maratus

Je ziet ze wel eens in de keuken of in de tuin. Kleine spinnetjes die hun prooi bespringen en niet passief in hun web op ze wachten. Deze springspinnen van de familie Salticidae zijn een hele succesvolle groep, met ongeveer 575 geslachten en misschien wel 5500 soorten. Een heel bijzonder geslacht is te vinden in Australië. Een geslacht dat uit ongeveer 45 soorten bestaat, voor zover nu bekend. Een geslacht van hele kleine spinnetjes van een paar millimeter doorsnede. Opvallend aan dit geslacht, Maratus, zijn de mannetjes. Zij voeren een ingewikkelde dans op om de vrouwtjes te verleiden. En dat is niet het enige. Hun uiterlijke schoonheid doet niet onder voor dat van de pauw. Het is ook niet voor niets dat ze Pauwspinnen, Peacock spiders, genoemd worden.

Ben je bang voor spinnen? Heb je een gruwelijke afkeer van ze? Lees dan juist verder. Misschien ga je hun schoonheid zien. 

 

3cca0f616c766e6fc6321280d494cec5_medium.

Maratus-spinnen, mannetje en vrouwtje, op de nagel van een volwassen mens

De dansende beatboxjes van het geslacht Maratus

De spinnen van het geslacht Maratus zijn klein, een vijf millimeter in doorsnede. De vrouwtjes zijn 'saai' bruin gekleurd, wel met patronen op het achterlijf, wat het mogelijk maakt om de verschillende soorten te onderscheiden. 
De mannetjes hebben, gerekend vanaf de kop, een derde paar extra lange achterpoten, die ze gebruiken om zwaai- en klapbewegingen te maken bij hun paringsdans. Hun achterlijf heeft aan de zijkant twee flappen, die ze net als een pauwenstaart uitspreiden tijdens het imponeren. Elke soort heeft zijn unieke en vaak bijzonder kleurrijke patroon, dat zelfs bij de meest fervente spinnenhater gevoelens van bewondering zou moeten oproepen.

bbda249878c2e18dde7b22f7ae99ee7c_medium.

Maratus-mannetje, met opgevouwen zijflappen

De dans is bij elke soort anders en kan soms wel 45 minuten duren. Het mannetje loopt het gevaar dat het vrouwtje hem oppeuzelt. Bijvoorbeeld omdat er al een concurrent voor hem zijn slag heeft geslagen, zijn dans haar niet bevalt, of omdat ze na de paring gewoon zin heeft om ergens haar kaken in te zetten. Ook komt het voor dat hij zich vergist en het vrouwtje niet van zijn soort is. Zij is dan compleet ongevoelig voor zijn avances en denkt alleen maar: 'prooi!' Hij moet dus alert genoeg blijven om op het laatste moment uit haar dodelijke omstrengeling weg te springen.

a5633c612109e2db7488a5c91bd83130_medium.

De dans bestaat niet alleen uit wenk- en zwaaibewegingen van het derde potenpaar, het visuele vlagvertoon van het achterlijf met uitgestoken flappen, maar ook uit ritmische trillingen die het machomannetje maakt. Juist dit 'beatbox'-gedrag interesseert Madeline Girard, studente aan de Universiteit van Californië in Berkeley.
Ze heeft meer dan dertig soorten in Australië verzameld en laat de mannetjes op een nylon plaat, waarover een panty strak gespannen is, hun dansjes uitvoeren. Ze meet dan de trillingen die de dans veroorzaakt. Omdat spinnen geluidstrillingen waarnemen met orgaantjes op hun poten, krijgt ze een realistisch beeld van wat het vrouwtje in het wild zou moeten voelen. Wat ze wil onderzoeken zijn de verschillen tussen de soorten en de componenten die een dans 'succesvol' maken. Mooi meegenomen in haar onderzoek is het feit dat ze nieuwe soorten hebben ontdekt.

Het zijn kleine dansende juweeltjes, de mannetjes van de Maratus-soorten. Pure schoonheid van een paar millimeter groot. Tenzij je een prooidier bent natuurlijk. 
Een kleine impressie?

5db6e5de466a8df4bebdc32b662ff3da_medium.

Maratus harrisi

 

773f8cc70349759f5548a1ef024ce1e8_medium.

Maratus purcellae

 

b2a07556c134dc9d713267b047e09285_medium.

Maratus robinsoni

 

db1e91f9c704a8f0ace10e79463cc17d_medium.

Maratus splendens

 

551b0bd904339ad72173f944ab52c0b2_medium.

Maratus speciosus

 

a67ad06e7a48aad1eec0bfb9c962e0f7_medium.

Maratus sceletus

 

73d9d96585ec7d477cbbbae5d460990e_medium.

Maratus pavonis

 

1450941ce9b3d0092acf8ef93734ac2d_medium.

Maratus mungaich

Maratus constellatus, ontdekt in 2020, met een naam die verwijst naar Sterrennacht van Vincent van Gogh

 

Beste arachnofoben, is het gelukt? Is het voor jullie mogelijk om deze levende kleinoodjes niet met angst en beven te bekijken? Dan ga ik graag nog een stap verder. Je kan pas van een dans genieten als je bewegende beelden ziet, toch? 

In dit videofragment van Jürgen Otto en David Hill, op dit moment dé experts op het gebied van pauwspinnen, zie je een drietal soorten hun uiterste best doen om bij hun vrouwvolk in de smaak te vallen. Hier krijg je een goede indruk van hun ritmegevoel en hun verleidelijke moves. 

20ec938f0b4fd1d4945a12766647ccd9_medium.

Maratus volans, van achteren gezien

Het is wel interessant om te vermelden dat Otto en Hill geen getrainde wetenschappers zijn. Jürgen Otto is amateurfotograaf en werkt als inspecteur voor het Australische ministerie van Landbouw. De pauwspinnen zijn meer een uit de hand gelopen hobby. Hij heeft in vier jaar tijd twintig nieuwe soorten ontdekt en met David Hill beschreven.
Dit is iets wat in de biologie wel vaker voorkomt, superspecialisten onder 'leken'. Uit mijn jeugd ken ik een jongen die op zijn zeventiende meer van de Nederlandse waterjuffers wist dan wie dan ook. In zijn eentje schreef hij een handleiding hoe je de verschillende soorten van elkaar kan onderscheiden. Onder beroemdheden komen ook dit soort superspecalisten voor. Van oud-keizer Hirohito van Japan was bekend dat hij expert was op een klein gebied van mariene biologie.
Zowel Jürgen Otto als Madeline Girard zijn ervan overtuigd dat er in Australië nog veel meer soorten pauwspinnen rondkruipen, wachtend op ontdekking.
Jürgen Otto heeft een aantal pauwspinnen tijdens de balts gefilmd. Zijn filmpjes zijn te zien op Youtube, op zijn eigen kanaal Peacockspiderman

En als je met een lach wilt afsluiten, kijk dan naar deze - aangepaste - dans van een pauwspin op YMCA van de Village People. Laten we het vrouwtje maar niet vertellen dat dit nummer hier te lande vooral populair is binnen de gay scene. 

 

fb8607ffcf861824a399100899091a35_medium.

Maratus elephans

Wat, u wilt nog meer spinnenpraat?

Dan heb ik voor u twee artikelen over arachnofobie:

  • Deel 1 - persoonlijke ervaringen, spinnenanatomie en onzinnige hoaxes
  • Deel 2 - drie gevaarlijke spinnen, een complottheorie en een mogelijke SF-achtige toekomst

b2eb2e8fad47a5a13f2cf2c7c4390736_medium.

Eindelijk succes!  Love conquers all! 

 

 

 

22/11/2015 11:52

Reacties (6) 

22/11/2015 17:56
Niet exact de meest aantrekkelijke specimen van het dierenrijk, maar leven en laten leven zeker?, onderhoudend geschreven..jammer dat de huidige schoolboeken niet deze stijl hanteren, kinderen zouden zich minder vervelen tijdens de les.
22/11/2015 13:40
Wat een prachtige dieren om te zien.
22/11/2015 12:32
schitterende afbeeldingen en mooi artikel over deze kleine spinnen.
1
22/11/2015 12:15
Prachtig! Al hoop ik nooit oog in oog te staan met een van deze griezels

En al jouw artikelen staan nu onder 'Nieuw', zo te zien, dus dat is helemaal goed gekomen.
1
22/11/2015 22:55
Je zult echt een vergrootglas nodig hebben om ze goed te zien. Dus oog in oog...? ;-)
23/11/2015 09:16
Hahaha, dat gaat zelfs mij te ver. Rondlopen met een vergrootglas om me schrik te laten aanjagen door die beestjes. Hoe mooi ze ook zijn, ze blijven eng.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert