Tunnelbekistingen:

Door Candice gepubliceerd in Werken in de bouw

Tunnelbekistingen:

f9c9fa78c747d92f724356dd2bb1d0c1_medium.

Wil het eens gaan hebben over de nog altijd meest ideale en snelste bouwmethode voor standaard woningbouw. Zeg maar voor vinex locaties. Het tevens de meest arbeidsintensieve methode en er zijn maar weinig bouwvakkers die graag dat werk verrichten, want het is echt loodzwaar.

Maar voor ik daarmee begin eerst het daaraan voorafgaande proces.

564255a46c4f55b5522c14ddcc0e6abc_medium.

Voor je aan het daadwerkelijk bouwproces kunt beginnen zullen er eerst werkvloeren gemaakt moeten worden. De afmetingen mogen wat ruimer zijn dan noodzakelijk en het is ook minder maatvast werk. Het is maar een werkvloer van een niet al te dikke laag beton. Wel dient deze werkvloer behoorlijk goed te worden afgewerkt. Dus vlak gemaakt te worden. Dit omdat op deze werkvloer de maatvoerder er (vroeger ik) de maten op moet kunnen uitzetten voor de fundering en sommige uitsparingen. Deze maatvoerlijnen mogen nog een beetje tolerantie hebben qua precisie, want het is maar voor de fundering. Niettemin probeer je alle maten, dus ook van de werkvloer, met zo min mogelijk speling uit te zetten, daar je er van uit moet gaan dat de timmerlieden op jou lijnen vertrouwen. Wijkt de maatvoerder al een cm af met de lijnen en de timmerlieden smokkelen ook een cm dan zit je al twee cm fout. En vind die later maar eens terug.

15fa14c4535da141920d422f066c6af9_medium.

Zodra de werkvloer klaar en gestort is gaat de maatvoerder dus aan het werk om de lijnen voor de fundering uit te zetten. Elk gebouw rust nu eenmaal op een fundering. Begrijpelijk dus dat de funderingslijnen wel degelijk behoorlijk accuraat dienen te zijn, want de woning of het kantoor komt daar op te rusten en bepaald de vorm van het gebouw of de woning. In de doorgaans houten bekisting komen naast de bewapening voor de wanden tevens de pvc doorvoeren voor leidingen. Alles draait hierbij om precisie. Hoogte, afmetingen en op de juiste plaats. Als aan de westkant een pvc sparing komt te zitten op laten we zeggen 603 (60 cm + 3 mm) uit een aangegeven aslijn en op 55 (5,5 cm) uit de hoogtelijn, dan moet het aan de oostkant op dezelfde plek komen. Aangezien de leiding daar doorheen komt te lopen. Kwestie van precies meten.

In het bewapeningsijzer worden lage ijzeren netten geplaatst waar later het ijzer voor de wanden aan kan worden bevestigd. Bij dit dien je ook weer rekening te houden met eventuele uitsparingen voor deuren of andere doorgangen.

da628eb7f885a98fff17daff7ccd05d9_medium.

Voor we echter zo ver zijn zullen er eerst vloeren gelegd moeten worden want mensen lopen ook op de beneden vloer liever niet in het zand. Bovendien komen op die vloeren de onderste leidingen te liggen en die moeten ook weer volgens tekeningen komen te liggen. Deze vloer wordt uiteindelijk de vloer van het gebouw. Voor dit wordt doorgaans gebruik gemaakt van betonnen kanaalplaten.

0881bb768f4daff79cec888416d4e943_medium.a89ca5822712dee95bf4ab898ed4ce42_medium.

Nadat de naden van deze platen zijn aangestort (aangegoten met beton) en er betonnen kimmen op zijn gemaakt kan er begonnen worden met het “tunnelen”.

Een betonnen kim is een exact gestelde betonnen verhoging die over de volle lengte op elke naad komt te staan. En ook in deze naden komen ijzeren stekken te staan voor de aanhechting met de wanden. Deze begane grondvloer kimmen dienen echt met de juiste precisie te worden gesteld, want ze bepalen de exacte tussenmaat en lengtemaat waar de tunnelbekisting op wordt afgesteld. Tevens wordt op deze kimmen een juiste hoogtemaat gezet voor de hoogte van de bekisting. Exacte hoogte aanhouden is zo'n beetje heilig in dit werk. Doe je dat niet, dan kom je het later in het bouwproces tegen en dan moet er beton worden weggehakt of aangevuld worden. Wat allemaal onnodige kosten met zich meebrengt.

De Tunnelploeg:

Doorgaans bestaat die uit vier man. Drie voor beneden en eentje voor boven.

Daarnaast zijn er doorgaans twee ijzervlechters, twee elektriciens en een loodgieter bij betrokken.

Het is echt heel hard werken en dan met name de eerste uren. Daar moet je de winst voor de rest van de dag zien te pakken. Loopt het die eerste uren stroef, dan wordt het doorgaans overwerken, want dat werk moet elke dag worden afgemaakt. Er dient elke dag te worden gestort. Dan haal je er de optimale winst uit. Tunnelbekistingen worden veelal gehuurd en kosten dus per dag een behoorlijke hoeveelheid geld en een dag niet ingecalculeerde stilstand betekend dus verlies. En dan hebben we het niet alleen maar over de extra dag huur. Maar het betekend ook een dag extra werk wat ook betaald moet worden. En wat denkt u van een extra dag kraanhuur + machinist.

9eae0892d5061a45982816e3542d8d64_medium.

Tunnelen:

Over het algemeen worden er iedere dag drie tot vier tunnels klaargemaakt en gestort.

Een tunnelbekisting is een stalen geraamte dat tussen twee kimmen wordt gesteld. Dat stellen is dus zeer zwaar werk, want elke 'arm' moet met handkracht omhoog geduwd worden. Zo'n tunnel staat namelijk niet uitgevouwen voor het geplaatst wordt.

00731ba56f30b755674eb0904bebe969_medium.

Note:

Tunnels worden voor ze op de plek gezet worden van buiten met bekistingsolie ingespoten om op die manier de volgende ochtend het uitvouwen en lossen te vereenvoudigen. Anders zou er beton aan de tunnelwand gaan hechten en neem van mij aan, ik heb mannen enorm zien worstelen om een tunnel 's ochtends te laten inklappen doordat ze de kist niet in de olie hadden gezet.

c68175380f75ee76ccbd4cc31cc64bd8_medium.8069b25c6c660dbc9101a84815a52cc7_medium.

U ziet het goed. Een schraper. En die is ook van belang bij betonbekistingen. Aangezien er na het ontkisten altijd wel wat betonrestjes op de wanden achterblijven heb je een schraper nodig om dat te verwijderen, zodat je daarna de kist weer heerlijk in de olie kunt zetten.

En ja het is waar dat vroegah sommige bouwvakkers zich zomers met die olie inspoten om sneller en beter bruin te worden. Die olie was overigens bijzonder kankerverwekkend. Tegenwoordig wordt er met meer milieuvriendelijke olie gewerkt die wit van kleur is. Alleen hecht die minder goed en dus zijn de bouwvakkers er minder blij mee.

Terug naar het werk:

Als de tunnel eenmaal op zijn plek tussen de kopkim en 2e kim staat en goed is gesteld (hoogte en gevelmaat) kunnen een vlechter en elektricien aan het werk. Daarnaast worden er aan de koppen kopschotten bevestigd, wat wel zo makkelijk is. Zou je het niet doen dan kun je beton blijven storten want dan stroomt het er aan de voor en achterkant net zo snel weer uit. Dus vandaar kopschotten. En ja ook die zijn niet licht van gewicht. Bij dit werk iets vinden dat niet zwaar is valt niet mee. Zelfs het uitzetten van de lijnen is zwaar, want je moet wel houten trappen op en af om op de vloeren te komen of om ze te verlaten en dan heb je wel een waterpastoestel c.q. een laser bij je. En tekeningen en een potlood en duimstok en zelfs een hamer. En soms een pesthumeur omdat ze sneller dan jou willen werken en je voortdurend in de weg lopen. En dan is het niet verstandig om als weinig breed gebouwd en zelfs zwak persoontje een grote mond op te zetten tegen een beer van een vent van 1,95 met armspieren die breder zijn dan jouw beide armen bij elkaar of die polsen heeft die breder zijn dan jouw nek. Zo'n man tilt je bij kop en kont op en laat je dan even spartelen tot je 'sorry voor mijn grote mond zegt.'

Maakte één keer een leuke fout door commentaar te hebben op de stortbaas toen ik 's middags even stond te kijken of het goed ging. Volgens mij stortte hij het beton niet op de juiste hoogte en weinig later lag ik languit op mijn buik in het beton met de mededeling dat als ik nog één keer commentaar had hij er persoonlijk voor zou zorgen dat ik de volgende dag mocht laten zien hoe het wel moest.

Ik besloot maar om mijn kwebbel te houden en me er niet meer mee te bemoeien, want geloof me zo'n betonkubel van 2000 liter opentrekken is echt heel erg zwaar.

b564b32b47e9f5d85fe5fb108028b233_medium.

Laten we maar weer terug gaan naar het tunnelen:

Als er eentje staat dan worden er centerpennen door de daarvoor bestemde gaten gestoken en daarna voorzien van conussen. Deze pennen dienen om de tunnels met elkaar te verbinden en de conussen zijn ervoor om de juiste tussenmaat (wandmaat) te behouden. Zonder die conussen zou je namelijk nooit de juiste maat kunnen aanhouden en anders zitten de pennen de volgende ochtend vast in het beton en dat is niet de bedoeling.

44e46104492c6ddfbfb1add649e0918b_medium.fc4c015141bc0f80e75c314cfbc58af5_medium.

Ook de pennen en de conussen worden goed in de olie gehouden. De conussen worden de volgende ochtend namelijk weer uit de dan harde betonnen wand geslagen zodat ze weer gebruikt kunnen worden.

Goed. Tunnel nummer uno staat en dan begint de vierde man, de bovenman, met het schrapen, vegen en in de olie zetten van het bovendek. Daarna bevestigd hij de rand- en trapbekistingen en ondertussen begint de tweede vlechter met het onderijzer en elektricien nummer twee met zijn werk. Meestal komt de loodgieter iets later, zodat ze elkaar niet in de weg lopen. De bovenman heeft ook nog wat sparingen aan te brengen, zoals bijvoorbeeld de mechanische ventilatie.

36ef6a3196e8d457c50f48fa31e604fb_medium.662efbbcc9580faef60f774face90daa_medium.

Ondertussen zijn de drie benedenmannen druk bezig met tunnel twee gereed te maken en plaatsen die dan, zodra de bewapening, het elektrawerk en de conussen zijn aangebracht tussen de 2e en 3e kim. Stellen ook die weer helemaal af en vervolgens worden de centerpennen vanuit tunnel 1  doorgeschoven in de precies tegenoverliggende gaten van tunnel 2. De bovenman plaatst boven twee kimblokken tussen de twee tunnels voor de nieuwe kim en dan worden de pennen aangedraaid. En dan heb je altijd van die krachtpatsers die de pennen toch te strak aandraaien waardoor de kimblokken aan gort springen. Dat zijn redelijk zware maar niet echt stevige blokken. Maar wel heel belangrijk, want ze zorgen ervoor dat de kimmen voor de volgende verdieping de juiste breedte en vorm hebben.

e2abac25aa2abef30b33458bb69d2192_medium.b9016cd2b93447577f09735e795a6b08_medium.

En zo worden er uiteindelijk drie of vier tunnels geplaatst. De koppen worden uiteraard met een kopwand gesloten, zodat ook daar beton in kan. Hieronder zo'n kopwand en de sleutel die over het algemeen altijd gebruikt wordt bij tunnel en andere stalen bekistingen.

12a7aec85a388a2f2819f85b78248a39_medium.d393516a660d4ee525578d48c49f7810_medium.

Om tijd te winnen, wat prettig is, worden de tussenwanden vaak al tot bijna vloerhoogte gestort terwijl de bovenploeg nog aan het werk is. Hierdoor hoeven de mannen 's middags enkel nog maar drie of vier vloervelden te storten, alsmede de kimmen.

2109282507cfeb11a1eee60e3a5f584a_medium.ee5880e58066c98109ffb0c3b7ee27db_medium.

Na het storten worden de vloeren afgedekt met speciale zeilen om de warmte vast te houden. In de tunnels zijn gaskachels aangebracht die na het storten aangestoken worden. De tunnels zijn daarom ook aan de voor en de achterkant voorzien van zeilen die dichtgemaakt worden. Doordat dus de beton op die manier gedurende, afhankelijk van de temperatuur buiten, acht tot twaalf uur wordt verwarmd kunnen de tunnels de volgende ochtend weer ontkist worden om dezelfde cyclus weer te herhalen. En ja, als de kachels zo'n hele nacht hebben gebrand dan is het de volgende ochtend niet gezellig heet in de tunnels. In de koudere maanden zetten de mannen overdag wel eens een kachel aan om even lekker warm te worden en om eventuele natte jassen te drogen.

En ook om desnoods iets eetbaars op warm te maken en dat doen ze regelmatig. Geef ze eens ongelijk.

f81699ff3f619b1d4d3d97eea42ee253_medium.09e488b63c1de35c5ec5b5efcc919f96_medium.

Het uit de beuk, zo wordt de plek waar de tunnels tussen de kimmen staan genoemd, halen is een klus op zich. Daar begint het de volgende ochtend mee.

Nadat de dekzeilen zijn verwijderd en alle centerpennen eruit zijn gehaald laat de benedenploeg de tunneldekken zakken door de 'armen' in te vouwen. Hierdoor zakt het tunneldek een aantal cm en daardoor schranken de wanden van boven wat naar binnen. Daarna zakt het dek wat verder en rust de tunnel op zijn wielen los van het beton.

efc5e075526582107c2cda7b385ea6f1_medium.8c9ffaad725b020c1868fe34de4401b3_medium.

De compensatiecilinder:

De tunnel rijdt met behulp van een lier de beuk uit. Zodra de eerste hijsogen eruit steken worden deze vastgezet aan de kettingen van de compensatiecilinder. Deze hangt in een viersprong die aan een hijskraan hangt. Vervolgens rijdt de tunnel verder uit, terwijl niet gecompenseerd wordt. Als de achterste hijspunten vrijkomen worden deze aan de andere twee punten van de viersprong bevestigd.

De compensatiecilinder wordt dan uitgelaten (verlengd) en alle vier de hijspunten dragen dan evenveel. Op de achterste rijwielen staat geen druk meer. Hierna tilt de kraan de gehele tunnel eruit en zet deze klaar op de volgende beuk die gemaakt gaat worden.

Nu vergeet ik nog te melden wat onmisbaar is tijdens het storten van de vloeren en wanden.

Namelijk de trilnaald en de betonomvormer.

64e98b270b02b8877c161109e39fd690_medium.92ffa30d6bd63dbb738a7497e8d655db_medium.

Tunnelen is loodzwaar werk en ik heb ook altijd mateloze bewondering gehad voor de mannen die het doen. Ze werken echt in weer en wind, want schuilen voor regen kost tijd. En tijd is van groot belang, want wil je elke dag op tijd klaar zijn dan ga je geen tijd verspillen door te schuilen voor regen.

En als zo'n ploeg samen met de betonvlechters, elektriciens, loodgieter en de kraanmachinist echt goed op elkaar is ingewerkt dan gaat het in een enorm hoog tempo en dan is het ook heel gezellig vertoeven bij die mannen. Maar zit het tegen, dan kun je beter niet in de buurt komen en moet je er toch zijn,  gewoon niet gaan lopen zeiken. Ze zijn doorgaans knap sterk en deinzen niet terug om je even goed te laten voelen dat je vervelend bent. Geen echt geweld, maar je even vastpakken en een beetje fijnknijpen voelt zeer zeker niet prettig.

Zo werkt het dus maar dit is al moderner

 

* Candice*

21/11/2015 06:57

Reacties (6) 

1
22/10/2016 23:36
Hier zie je de vakvrouw aan het werk. Goed artikel.
23/10/2016 05:07
1
25/11/2015 02:57
Wat een mooi staaltje werk. Veel werk ook, mooi artikel.
Candice tegen Yneke
25/11/2015 06:17
Dank je.
1
21/11/2015 09:40
Deze herinner ik me nog goed. ik hou daar ontzettend van, artikelen die duidelijk vanuit vakkennis geschreven zijn, zoals deze.
Knap stukje werk, net zoals de hele bouw zelf.
21/11/2015 10:06
Dank je en ach misschien doe ik nog wel eens in een artikel de bouw van het ING gebouw bij Amsterdam. Was een prachtbouw om te doen.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert