Volksliederen - uit volle borst, je hand op het hart

Door Edwin Bruinooge gepubliceerd in Muziek

Dodenherdenking, bevrijdingsdag, Olympische Spelen, Paralympics, WK schaatsen, WK voetbal; we hebben ze weer gehoord. Volksliederen, sommige plechtig en gedragen, andere marcherend militair. Maar waar komen ze vandaan?

 

Een volk, een lied, een emotie

 

Een volkslied - Hoe voelt het?

Langzaam beweegt de camera van links naar rechts. Tien gespierde mannen in oranje shirt, eentje in afwijkend tenue. Tjokvol adrenaline. Gespannen gezichten, sommige zingend of mompelend, andere onbeweeglijk, de lippen stijf op elkaar. Een kakofonie aan geluid als een half stadion meezingt, niet allemaal op het juiste moment. Het is een beeld dat we kennen en vaak hebben gezien. En het doet wat met ons.

f89c5541c29cc7392efed7751885b920_medium.

Langzaam zoomt een camera in. Een jonge vrouw, met gouden medaille, een belachelijk grote krans om de nek, struikje bloemen in haar hand. Uit haar ooghoek stroomt een snel traantje. De hele rit gaat nog eens door haar heen. De pijn, de moeite, het moment dat ze beseft dat alles gaat zoals ze had gepland. Alle inspanningen van de maanden vooraf, culminerend in dit ene moment, dat ze als eerste over de streep gaat. Een blik op de chronometer…een nieuw wereldrecord! Wie kan haar nou nog verbeteren? De ontlading, de uitzinnige menigte. Ze spreekt het niet uit, maar we lezen alles op haar gezicht.
Langzaam beweegt de camera over de plechtig stille menigte. Een vorstin, die even terugdenkt aan haar jeugd, haar jaren in Canada, haar eerste stap op vaderlandse bodem, na zoveel jaren. Een kroonprins, strak in uniform, die het wel weet, maar niet zelf heeft meegemaakt. Veteranen, in uniform, elk jaar minder. Maar ze herinneren het zich nog zo goed; ze kunnen het nog ruiken. Oorlog, gevechten, doodsangst, vluchten, zichzelf verborgen houden, een dubbelleven. Maar ook immense trots. En zoveel kameraden gevallen, neergeschoten, vreselijk gemarteld. Verdriet om hen die er niet meer zijn, vreugde om het feit dat ze hier staan om die tijd te kunnen herdenken. Die tijd, die nooit meer terug mag komen. En mocht die tijd toch weer aanbreken, dan doen ze het opnieuw, als ze de kracht nog hebben. Want sommige idealen zijn het waard om je leven voor te wagen. En allen horen de klanken van het Wilhelmus.

bd2079a451fc0d12ed06b77cf03289c1.jpg

Volksliederen - Waar komen ze vandaan?

Eind 18e Eeuw, begin 19e Eeuw, een tijd van opkomend nationalisme en de tijd van de Romantiek. Behoefte aan liederen die nationale eenheid uitdrukten, een weergave van de strijd, de hoop en de tradities van een volk. Patriottisch, vaak in een marstempo, op het militaire af. Meestal in majeur, om een opzwepend, positief gevoel te veroorzaken. En omdat veel teksten refereren aan de ontstaansgeschiedenis van een land, die maar al te vaak een bloedige is, maken ze op buitenstaanders regelmatig een agressieve indruk. De combinatie tekst en melodie kan bombastisch werken. En laten we eerlijk wezen, dat heeft wel wat. Een soort ‘swinging dick’-contest, wie heeft de ‘grootste’?
Een mooi voorbeeld is de Franse Marseillaise. Een tekstregel als “Qu’un sang impur abreuve nos sillons”, “Opdat onzuiver bloed onze akkers bevloeit”, echt uitnodigend en vriendelijk komt het niet over. Eigenlijk gewoon een koppensnellerstekst! Maar wel te verklaren als je weet dat dit lied geschreven is ten tijde van de Franse Revolutie.
Volksliederen, ze worden vaak gespeeld bij officiële gelegenheden als staatsbezoeken, nationale herdenkingen en grote internationale sportevenementen. Het is de bedoeling, de traditie, dat je meezingt, rechtop staand, in sommige landen met het hand op het hart. Militairen horen te salueren. Meezingen met het volkslied van een ander land is niet gebruikelijk en er doorheen fluiten is blijk geven van een ongelooflijk gebrek aan respect. Fluitconcerten van Nederlanders tijdens het spelen van Deutschlandlied gaan mij persoonlijk door merg en been.
Ik zal een aantal bekende volksliederen beschrijven. Want achter veel volksliederen schuilen mooie verhalen.

 

c37dceb2551f6e0eeef5fa1445cb1d3f.jpg

Volkslied van Nederland: Het Wilhelmus

Het Nederlandse volkslied, het Wilhelmus, is het oudste volkslied ter wereld. Tenminste, als je kijkt naar combinatie muziek en tekst. Het Japanse volkslied, 'Kimi Ga yo', heeft een tekst die honderden jaren ouder is, maar de combinatie met melodie stamt pas uit 1880.
In 1568 schreven de Hugenoten een spotlied, 'Autre chanson de la ville de Chartres assiégée par le prince de Condé'. De melodie van het Wilhelmus komt hier vandaan. De tekst is waarschijnlijk geschreven rond 1572, de tijd van het beleg van Haarlem. Filips van Marnix van Sint-Aldegonde zou de tekst geschreven hebben, hoewel dit niet is bewezen. Het is een geuzenlied en zoals bij de meeste geuzenliederen heeft de schrijver zich niet met naam en toenaam bekend gemaakt; je riskeerde daarmee de doodstraf. De beginletters van de vijftien coupletten vormen samen de naam ‘Willem van Nassov’.
Steeds meer hoor ik kritiek op het Wilhelmus. Het zou niet Nederlands genoeg zijn. Zij die dit zeggen, verwijzen dan naar 'Duitsen bloed' en 'Koning van Hispanje'. Ik moet er altijd een beetje om lachen. Weinig historisch besef en kennis. Edellieden hadden vaak meerdere lappen grond, in diverse streken. En los daarvan, de 'Koning van Hispanje' is zeer essentieel. Hij was de leenheer van Willem van Oranje, die 'slechts' zijn vazal was. Als vazal in opstand komen tegen je leenheer, dat doe je niet zomaar. Daar moeten hele goede redenen voor zijn en een dergelijk besluit gaat gepaard met veel 'soul searching'. En laat het Wilhelmus dat nou op een perfecte manier uitdrukken. Het geeft 'ons volkslied' een literair karakter. Iets om trots op te zijn, wellicht? Vergelijk dat voor de lol eens met het Koningslied...
Het Wilhelmus is pas sinds 1932 het nationale volkslied van Nederland. Daarvoor, vanaf 1817 had “Wien Neêrlands Bloed” die status. Dit lied is nog steeds bekend, vooral de twee eerste strofen:

Wien Neerlandsch bloed in de aders vloeit,
Van vreemde smetten vrij,

Hoe zou het geklonken hebben, dit oudste volkslied, zo rond 1572? De volgende versie, uitgevoerd door Camera Trajectina, waarbij de melodie nog zeer sterke overeenkomsten vertoont met het lied over Chartres, geeft een mooie indicatie.


Het Wilhelmus in de complete tekst

ed6884fe11d107e8e5c5c7897527984e.jpg

Wilhelmus van Nassouwe
ben ik, van Duitsen bloed,
den vaderland getrouwe
blijf ik tot in den dood.
Een Prinse van Oranje
ben ik, vrij onverveerd,
den Koning van Hispanje
heb ik altijd geëerd.

In Godes vrees te leven
heb ik altijd betracht,
daarom ben ik verdreven,
om land, om luid gebracht.
Maar God zal mij regeren
als een goed instrument,
dat ik zal wederkeren
in mijnen regiment.

Lijdt u, mijn onderzaten
die oprecht zijt van aard,
God zal u niet verlaten,
al zijt gij nu bezwaard.
Die vroom begeert te leven,
bidt God nacht ende dag,
dat Hij mij kracht zal geven
dat ik u helpen mag.

7669a1ccf4953154ead31a8eef5636c9.jpg

Lijf en goed al te samen
heb ik u niet verschoond,
mijn broeders hoog van namen
hebben 't u ook vertoond:
Graaf Adolf is gebleven
in Friesland in den slag,
zijn ziel in 't eeuwig leven
verwacht den jongsten dag.

Edel en hooggeboren,
van keizerlijken stam,
een vorst des rijks verkoren,
als een vroom christenman,
voor Godes woord geprezen,
heb ik, vrij onversaagd,
als een held zonder vreden
mijn edel bloed gewaagd.

Mijn schild ende betrouwen
zijt Gij, o God mijn Heer,
op U zo wil ik bouwen,
Verlaat mij nimmermeer.
Dat ik doch vroom mag blijven,
uw dienaar t'aller stond,
de tirannie verdrijven
die mij mijn hart doorwondt

ee5008cf1b9ae621938ae6ea2883903d_medium.

Van al die mij bezwaren
en mijn vervolgers zijn,
mijn God, wil doch bewaren
den trouwen dienaar dijn,
dat zij mij niet verassen
in hunnen bozen moed,
hun handen niet en wassen
in mijn onschuldig bloed.

Als David moeste vluchten
voor Sauel den tiran,
zo heb ik moeten zuchten
als menig edelman.
Maar God heeft hem verheven,
verlost uit alder nood,
een koninkrijk gegeven
in Israël zeer groot.

Na 't zuur zal ik ontvangen
van God mijn Heer dat zoet,
daarna zo doet verlangen
mijn vorstelijk gemoed:
dat is, dat ik mag sterven
met eren in dat veld,
een eeuwig rijk verwerven
als een getrouwen held.

8f6543674a45cf31b5f1777ccc0cb83b_medium.

Niet doet mij meer erbarmen
in mijnen wederspoed
dan dat men ziet verarmen
des Konings landen goed.
Dat u de Spanjaards krenken,
o edel Neerland zoet,
als ik daaraan gedenke,
mijn edel hart dat bloedt.

Als een prins opgezeten
met mijner heires-kracht,
van den tiran vermeten
heb ik den slag verwacht,
die, bij Maastricht begraven,
bevreesde mijn geweld;
mijn ruiters zag men draven
zeer moedig door dat veld.

Zo het den wil des Heren
op dien tijd had geweest,
had ik geern willen keren
van u dit zwaar tempeest.
Maar de Heer van hierboven,
die alle ding regeert,
die men altijd moet loven,
en heeft het niet begeerd.

a0372fa8ea47f5c05d7b5e8b72bf4843.jpg

Zeer christlijk was gedreven
mijn prinselijk gemoed,
standvastig is gebleven
mijn hart in tegenspoed.
Den Heer heb ik gebeden
uit mijnes harten grond,
dat Hij mijn zaak wil redden,
mijn onschuld maken kond.

Oorlof, mijn arme schapen
die zijt in groten nood,
uw herder zal niet slapen,
al zijt gij nu verstrooid.
Tot God wilt u begeven,
zijn heilzaam woord neemt aan,
als vrome christen leven,-
't zal hier haast zijn gedaan.

Voor God wil ik belijden
en zijner groten macht,
dat ik tot genen tijden
den Koning heb veracht,
dan dat ik God den Heere,
der hoogsten Majesteit,
heb moeten obediëren
in der gerechtigheid.

 

7083d68daf4dbe5c1f95c496448d4b6f.jpg

Volkslied van België: La Brabançonne

La Brabançonne is het volkslied van België. Oorspronkelijk geschreven in het Frans, door de toneelspeler Jeneval, wiens echte naam Louis Alexandre Dechet was. De muziek is afkomstig van François van Campenhout. Omdat België een meertalig land is, zijn er vertalingen gemaakt in het Nederlands en Duits, ook met officiële status. De tekst en strekking van het lied is in alle drie talen gelijk. Dit in tegenstelling tot volksliederen uit andere, meertalige landen. Zwitserland heeft bijvoorbeeld voor elk van zijn vier taalgroepen een ander couplet. Andere voorbeelden zijn het Zuid-Afrikaanse volkslied en het volkslied van Nieuw-Zeeland.
Omdat in de Brabançonne gezongen wordt over een ‘Vorst’, zal de tekst veranderen wanneer België een vorstin krijgt. Net zoals de Britten regelmatig geswitcht zijn van ‘God Save The King’ naar ‘God Save The Queen’.  Ga er even voor zitten en luister naar deze versie, waarin het lied in de drie officiële talen van onze Zuiderburen wordt gezongen door Helmut Lotti.

Veel landen kennen ook regionale volksliederen, die niet gespeeld worden bij officiële gelegenheden. Een belangrijke uitzondering is het Vlaamse volkslied “De Vlaamse Leeuw”.
Als saluut naar onze Vlaamse lezers volgt hier het eerste couplet:

Zij zullen hem niet temmen, de fiere Vlaamse Leeuw,
Al dreigen zij zijn vrijheid met kluisters en geschreeuw.
Zij zullen hem niet temmen, zolang een Vlaming leeft,
Zolang de Leeuw kan klauwen, zolang hij tanden heeft.
Zij zullen hem niet temmen, zolang een Vlaming leeft,
Zolang de Leeuw kan klauwen, zolang hij tanden heeft.
Zolang de Leeuw kan klauwen, zolang hij tanden heeft.

En als Nederlander heb ik natuurlijk veel sympathie voor Leeuwen. De Leeuw uit ons nationale wapen, maar ook de Leeuw die we niet in zijn hempie moeten laten staan en al helemaal geen pantoffels aan moeten trekken. Dus ik laat de fiere Vlaamse Leeuw zichzelf aan ons voorstellen.

 

fa13742ad2213d29222f93ab6a2c4a87.jpg

Volkslied van de Verenigde Staten van Amerika: The Star-Spangled Banner

Een lied dat wij tijdens internationale sportevenementen heel vaak horen. Het volkslied van de Verenigde Staten, gebaseerd op het gedicht ‘The Defense of Fort McHenry’ van Francis Scott Key uit 1814. Pas in 1931 kreeg het de officiële status van nationaal volkslied.
Het is geen gemakkelijk lied om te zingen, het vraagt om een flink bereik. Het feit dat het nauwelijks ruimte biedt voor een normale adempauze deed de Amerikaanse schrijver Gore Vidal opmerken dat hij nu snapte waarom Amerikanen het zingen met de hand op het hart. Gewoon puur uit ademnood.
Zou dat de reden zijn waarom het op grote sportevenementen door professionele artiesten wordt gezongen? Of is het toch die Amerikaanse voorliefde voor een ‘shock and awe show’?
Veel bekende artiesten hebben zich er aan gewaagd, bijvoorbeeld tijdens de Superbowl. Een versie wil ik jullie laten horen, die van de Dixie Chicks, tijdens de Superbowl van 2003. Als het de bedoeling is dat je tijdens het luisteren als buitenlander een tikkeltje jaloers wordt en denkt: ‘Nu zou ik wel heel even Amerikaan willen zijn’, dan zeg ik: “Mission accomplished!”

 

280287788677be6b344ad394cd7176ca.jpg

Volkslied van Frankrijk: La Marseillaise

Van oorsprong was dit, misschien wel allerberoemdste volkslied, een revolutionaire mars, gezongen door de vrijwilligers van Marseille, tijdens de Franse Revolutie. De oorspronkelijke titel was ‘Chant de guerre pour l’Armee de Rhin’, geschreven en gecomponeerd in 1792 door Joseph Rouget de Lisle. Voor mij is dit hét voorbeeld van een opzwepend, patriottisch volkslied, misschien wel de Moeder aller Revolutionaire Liederen. Het is ook een tijdje het volkslied van de Sowjet-Unie geweest. De melodie is onder meer gebruikt door Tschaikowsky in zijn Ouverture 1812 en de Beatles in “All you need is Love”.
Fransen staan bekend om hun nationalisme en chauvinisme. Een heel mooi voorbeeld deel ik met jullie. Een versie uit de geweldige film Casablanca uit 1942. Een café in Marokko. Duitse soldaten die een van hun strijdliederen zingen. Fransen en andere vluchtelingen voor het nazisme die hier vocaal tegenin gaan. Onder toeziend oog van Humphrey Bogart. Geloof me, deze scène maakte veel indruk tijdens de Tweede Wereldoorlog. Nu nog, overigens.

 

5bdac06d6c33a682ae5bc47785fcf443.jpg

Volkslied van de Sovjet-Unie: Gosudarstvenny Gimn SSSR

Kunnen jullie het uitspreken? Het nationale lied van de Unie van Socialistische Sovjetrepublieken? De bewogen geschiedenis van Rusland en de Sovjet-Unie in de 20e Eeuw vindt zijn weerklank in de geschiedenis van de volksliederen. Na de Russische Revolutie van 1917 was de Marseillaise heel kort het volkslied, al snel opgevolgd door de overbekende “Internationale”, in Nederland ook overbekend, met de prachtige tekst van Henriette Roland-Holst. Wie kent niet de openingszin “Ontwaakt, verworpenen der aarde!”?
De Internationale werd in 1944 vervangen door het lied van de Bolschewistische Partij. De tekst is van Sergej Mikhalkov; de muziek van Alexander Alexandrov. Een belangrijke reden was het geloof dat de soldaten van het Rode Leger, die op dat moment de Nazi’s op alle fronten het leven zuur maakten,  nog meer zouden worden opgezweept door een lied dat echt ging over de Sovjet-Unie, over Moedertje Rusland. En ik moet eerlijk zeggen, als je op zoek bent naar een volkslied met een mooie, gedragen melodie, een ultrapatriottische tekst, liefst zo bombastisch mogelijk, dan is er geen mooier volkslied dan dat van de Sovjet-Unie. Vind ik dan…
Echter, na de dood van Stalin in 1953, de beroemde rede van Nikita Chroestsjov en het hele proces van destalinisatie, bleek de tekst, waarin Stalin nog voorkwam, niet meer acceptabel. Tot 1977 werd het volkslied dan ook gespeeld zonder tekst. Pas in 1977 werd ze weer gezongen, met aangepaste tekst. Deze versie geef ik met Engelse ondertiteling en met de tekst van het refrein:

Slav'sya, Otechestvo nashe svobodnoye,
Druzhby narodov nadyozhny oplot!
Partiya Lenina — sila narodnaya
Nas k torzhestvu kommunizma vedyot!

Na de val van de Sovjet-Unie was van 1990 tot 2000 een tekstloos lied het volkslied van de Russische Federatie. In 2000 hebben ze toch weer het Sovjet-lied uit de kast gehaald, ditmaal met een door Mikhalkov geschreven niet-communistische tekst.

 

a03c5dbbf31927a14029dc86418a8a19.jpg

Volkslied van Duitsland: Deutschlandlied of Das Lied der Deutschen

De geschiedenis van de Sovjet-Unie is inderdaad bewogen, maar wat dacht je van Duitsland! Over het Duitse volkslied valt ook heel veel te vertellen. Het was Joseph Haydn die de melodie componeerde voor het tweede deel van zijn Kaiserquartett. De tekst is geschreven door August Heinrich Hoffmann von Fallersleben en geloof het of niet, het is oorspronkelijk een drinklied.
Het Duitse Keizerrijk, dat van 1871 tot 1918 duurde, kende geen officieel volkslied, maar meestal werd de Pruisische hymne “Heil dir im Siegerkranz” gespeeld. Deze verloor tijdens de Eerste Wereldoorlog steeds meer populariteit aan “Das Lied der Deutschen”. Dit was ook wel verklaarbaar. De melodie van ‘Heil dir im Siegerkranz’ is namelijk gelijk aan 'God Save the King’, het volkslied van Groot-Brittannië, de vijand dus.
In 1922 kreeg “Das Lied der Deutschen” de status van officieel volkslied, met drie coupletten. Het eerste couplet begint met de strofe “Deutschland, Deutschland über alles.” De betekenis hiervan wordt vaak verkeerd opgevat. Het betekent niet ‘wij staan boven de rest’, maar spreekt juist een verlangen en een streven uit naar een eigen staat, een verenigd Duitsland.
Toen in 1933 Hitler aan de macht kwam, verdwenen al snel de twee laatste coupletten. Vanaf 1940 werd alleen het eerste couplet gespeeld, gevolg door de Nazi-hymne ‘Horst-Wessel-Lied’. Na de val van Hitler zat West-Duitsland zonder volkslied, omdat de Geallieerden ‘Das Lied der Deutschen’ hadden verboden. Beethoven’s ‘Ode an die Freude’ is toen een tijdlang gebruikt. Maar vanaf 1950 heeft bondskanselier Konrad Adenauer succesvol gelobbyd om alleen het derde couplet van “Das Lied der Deutschen” te verheffen tot officieel volkslied van West-Duitsland. In 1952 kreeg hij zijn zin. De tekst van dit derde couplet luidt:

Einigkeit und Recht und Freiheit
für das deutsche Vaterland!
Danach lasst uns alle streben
brüderlich mit Herz und Hand!
Einigkeit und Recht und Freiheit
sind des Glückes Unterpfand;
Blüh' im Glanze dieses Glückes,
blühe, deutsches Vaterland.
Blüh' im Glanze dieses Glückes,
blühe, deutsches Vaterland.

Luister naar de muziek en lees de tekst via deze link

d2e7ea2b29cbd2e9c85fa218b13005f7.jpg

Maar er was nog een ander Duitsland. De DDR, de Deutsche Demokratische Republik. Ook zij hadden een volkslied en wel een hele mooie: ‘Auferstanden aus Ruinen’. In het lied wordt nog gezongen over een streven naar Duitse hereniging, maar na de bouw van de Berlijnse Muur werd duidelijk dat de DDR dit niet meer nastreefde. Vanaf 1974 tot de val van de DDR werd het lied gespeeld zonder tekst.

32c8ef91f36b4e938e03902e88e6dcb2.jpg

Das Lied der Deutschen werd ook het volkslied van het verenigd Duitsland. En het bleef bij het derde couplet.

 

f660b275513fed6853f57f115feff1af_medium.

Volkslied van Zuid-Afrika: Nkosi sikelel' iAfrika / Die stem van Suid-Afrika

Zuid-Afrika heeft een heel apart volkslied. Een lied, maar liefst in vijf talen en eigenlijk een samensmelting van twee compleet verschillende liederen. Dat moest ook wel. Het volkslied uit de tijd van de Apartheid, “Die Stem van Suid-Afrika” was voor de zwarte bevolking nou niet bepaald een lied dat ze uit volle borst mee wilden zingen, laat staan met de hand op het hart. Het lied dat de zwarte bevolking zong was 'Nkosi Sikelel’ iAfrika', het lied van de ANC. Dit lied is overigens ook het volkslied van Tanzania (met tekst in het Swahili) en van Zambia (tekst in het Engels). De regering van Nelson Mandela besloot dat Zuid-Afrika beide liederen als volkslied aanhield voor hun nieuwe Rainbow-nation. In 1997 werden beide liederen ineengeschoven. Het “Nkosi” maakt nu het eerste deel uit, met strofen in het Xhosa, Zulu en Sesotho. Daarna komt “Die Stem”, in het Afrikaans en Engels. Het resultaat is mooi, apart en hoopgevend: Klik hier

Als ik terugkijk op de geschiedenis van Zuid-Afrika, moet ik toegeven dat ik nooit had gedacht dat het mogelijk zou zijn dat blank en zwart zo snel in harmonie samen konden leven. Misschien na een paar generaties. Ik vreesde toen voor een bloedige revolutie, die gelukkig uitbleef.  En natuurlijk, er zijn nog meer dan genoeg problemen in dat land. Een bijzonder hoge criminaliteit, zeer hoge besmetting met het AIDS-virus, maar toch. Waar een wil is, waar een politiek leider met charisma en gezag zorgt voor verzoening en verbinding, daar is alles mogelijk. Dit volkslied, als voorbeeld en symbool hiervoor, is dan ook zonder twijfel mijn persoonlijke favoriet. Dus...dan maar de gehele tekst:

Nkosi sikelel' iAfrika
Maluphakanyisw' uphondo lwayo,
Yizwa imithandazo yethu,
Nkosi sikelela, thina lusapho lwayo.
Morena boloka setjhaba sa heso,
O fedise dintwa le matshwenyeho,
O se boloke, O se boloke setjhaba sa heso,
Setjhaba sa, South Afrika — South Afrika.
Uit die blou van onse hemel,
Uit die diepte van ons see,
Oor ons ewige gebergtes,
Waar die kranse antwoord gee,
Sounds the call to come together,
And united we shall stand,
Let us live and strive for freedom
In South Africa our land.

 

eef4db910b4edf93ad45408f9f9be49d.jpg

Volkslied van Nieuw-Zeeland: God Defend New Zealand

Ik hou wel van meertalige volksliederen. Een mooi voorbeeld is een van de twee officiële volksliederen van Nieuw-Zeeland. Officieel is ‘God Save the Queen’ lange tijd het enige volkslied geweest, maar het wordt nu alleen nog gespeeld als Elizabeth II, een ander lid van het Britse koningshuis of de gouverneur-generaal aanwezig is. Bij andere gelegenheden geniet ‘God Defend New Zealand’ de voorkeur.
Thomas Bracken schreef de tekst in de zeventiger jaren van de 19e Eeuw. In 1876 werd een competitie georganiseerd om er een mooie melodie bij te schrijven, wat gewonnen werd door John Joseph Woods. Het lied werd steeds geliefder en in 1976 vroeg Nieuw-Zeeland aan koningin Elizabeth toestemming om het te mogen verheffen tot nationaal volkslied, naast ‘God Save the Queen’. And permission was gracefully granted…
Het lied telt vijf coupletten, in het Engels. De versie in het Maori, geschreven in 1878,  is geen letterlijke vertaling. Vanaf 1999 is het de gewoonte om te beginnen met het eerste couplet in het Maori, gevolgd door het eerste couplet in het Engels. De tekst in het Maori is als volgt:

E Ihowā Atua,
O ngā iwi mātou rā
Āta whakarangona;
Me aroha noa
Kia hua ko te pai;
Kia tau tō atawhai;
Manaakitia mai
Aotearoa

Aotearoa is een Maori-naam voor Nieuw-Zeeland en betekent zoiets als ‘Land van de lange witte wolk’.
De versie die ik wil laten horen wordt gezongen door Hayley Westenra, een van de bekendste Nieuw-Zeelandse sopranen. En hoe kan het ook anders, vlak voor een wedstrijd van de All Blacks, het nationale rugbyteam.

 

8049ac155342ff70d6d972505d07c194.jpg

Volkslied van Israël: HaTikvah

HaTikvah (Hoop), het volkslied van Israël, is een van de weinige volksliederen, geschreven in mineur. Dus niet opzwepend en ook niet in een marstempo. Eerder melancholisch, melodieus en gedragen. En zou je bij een titel als ‘hoop’ een vrolijk deuntje verwachten, de geschiedenis van het Joodse volk, vaak droevig, met afschuwelijke momenten vraagt ook eerder om iets moois, iets ingetogens. Ja, er is hoop, maar ook veel verdriet. Dat maakt dit volkslied voor mij een van de allermooiste.

 

6455cf2ffd6ae8b1711260f957b1f0cf_medium.

En wat dacht je van Europa?

Mocht het ooit nog zo ver komen dat de Europese Unie zich transformeert tot de Verenigde Staten van Europa, dan hebben wij ons volkslied al klaar liggen. En wat voor een! De tekst is geschreven door een van de grootste dichters uit het Duitse taalgebied, Friedrich Schiller. Samen met Goethe de belangrijkste Duitse dichter. Dus dat is nog eens iemand!
En de muziek? Ook niet de allerlullligste componist. Een zekere Ludwig van Beethoven, ja die van TatataTaaaa! Ode an die Freude, Ode to Joy, Himna a l’ Alegria...bekend uit het vierde deel van de 9e Symfonie van Beethoven. Een lied dat oproept tot broederschap, met als bekendste zin: “Alle Menschen werden Brüder.” Dus ik sluit af met een geluidsfragment dat voor mij typisch Europees is. Een hit uit 1970, Engelse tekst, gezongen door de Spaanse zanger Miguel Rios, met bijbehorend accent. Europeser kan bijna niet.
En we weten het...Europa staat nu onder druk. Maar denk je toch eens in, wat zou er allemaal mogelijk zijn als wij Europeanen onze problemen met een positieve instelling tegemoet zouden treden. Niet vingerwijzend, niet onszelf terugtrekkend op een denkbeeldig eilandje, maar in verbinding gezamenlijk de schouders er onder, wie richtige Brüder.  Missen wij soms een politiek leider van het kaliber Nelson Mandela?

We hebben ze weer gehoord, de volksliederen, tijdens het WK voetbal in Brazilië. Bij internationale atletiekwedstrijden, het WK Voetbal voor vrouwen in Canada en het WK Schaatsen. Volgend jaar tijdens de Olympische Spelen in Brazilië. Volgend jaar bij het EK Voetbal in Frankrijk, dit keer helaas zonder Wilhelmus. Misschien dat de Rode Duivels tot in de finale kunnen komen? 

12/11/2015 05:47

Reacties (14) 

01/10/2016 14:53
Prachtig artikel, blij dat ik m nu alsnog onder ogen krijg!
16/11/2015 22:13
je maakte er een mooi, lijvig artikel van.
Het zingen van het volkslied kan soms door merg en been gaan.
12/11/2015 15:06
Dat was weer heel boeiend.
2
12/11/2015 09:58
Het is altijd grappig als België een voetbalwedstrijd speelt: een deel zingt in het Vlaams, een deel in het Frans en af en toe is er eentje tussen die de woorden vergeten is.

Ik ben benieuwd wat de Rode Duivels ervan gaan bakken deze zomer - ik kijk er naar uit!

2
12/11/2015 10:01
Die derde is dan vast een Brusselaar die niet weet waar zijn voorkeur ligt.
Jij bent erbij toch, volgende zomer?
1
12/11/2015 10:09
Ik zal van de partij zijn! De vlag laten we maar thuis maar mijn wangen zullen versierd zijn in drie kleuren en ongetwijfeld zal er één of ander bizar hoedje op mijn bolleke staan.
2
Gymbo tegen Ktje
12/11/2015 10:14
En dan zijn er nog een paar die in het Duits zingen ook. En dan heb je natuurlijk de politici die de Brabançonne met de Marseillaise verwisselen
Allons enfants de la Patrie,
le jour de gloire est arrivé
1
12/11/2015 20:05
Je meent het. Zijn ze er echt of is dit een Belgenmop? ☻
1
12/11/2015 07:56
Prachtig artikel. Mooi overzicht ook maar mis ik er nou niet eentje :)

http://gymbo.plazilla.com/page/4295116493/oekraine-nationale-hymne-sjtsje-ne-vmerla-oekrajiny
1
12/11/2015 09:53
Persoonlijke keuze, my dear man! Maar het is inderdaad een hele mooie.
1
12/11/2015 07:15
Geweldig artikel.
Ik ben heel eerlijk, ik heb niks met het Wilhelmus en vind het gewoon raar om op 4 Mei na de 2 minuten stilte .... ben ik van Duitse bloed te horen en over Hispania. Ik snap het wel. want ken geschiedenis maar het zijn net de twee landen die Nederlanders hebben afgeslacht.
Maar hoe weinig ik er ook mee heb, het klinkt indrukwekkend en ook heel erg majestueus. Is echt een lied om trots op te zijn, maar ik ben meer voor Neerlands bloed ... en voor zo ver ik weet is dat verboden als de Koning en voorheen de Koningin in de buurt is. Vanwege hun niet Nederlandse bloed,...
1
12/11/2015 07:26
Hatikvah begrijp ik in jouw geval. Ik vind hem vooral geweldig omdat het in mineur geschreven is, waadoor het heel ingetogen klinkt.

Mijn favoriet is en blijft dat van Zuid-Afrika. Van het Wilhelmus vind ik de duidelijke innerlijke strijd van Willem van Oranje zo mooi: moet ik mijn normale plicht blijven doen of mag ik die aan de kant schuiven omdat ik een hoger doel zie? Dan wordt die tekst gewoon pure poëzie.
12/11/2015 07:30
De inhoud van het Wilhelmus is ook mooi. Vind alleen die paar regels altijd vreemd overkomen .... op dat moment, maar dan is het meestal instrumentaal en de muziek is briljant.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert