IJslandse keuken: hjónbandssæla (rabarbertaart)

Door AsmaysRecepten gepubliceerd in Asmay's Recepten

13111d9ef33254cb9a956e58a5545ad3_medium.De hjónbandssæla is een zeer populaire taart op IJsland. De letterlijke vertaling ervan is echter niet ‘rabarbertaart’, zoals je door de vulling zou verwachten, maar ‘goed huwelijk’ of ‘happy marriage’ cake. Het is een traditionele taart, gemaakt met onder meer havermout en rabarberjam, die vaak bij de koffie of op verjaardagspartijtjes wordt geserveerd; gek genoeg wordt de taart – ondanks de naam – echter nooit op verlovings- of bruiloftsfeesten gepresenteerd.

IJslandse rabarbertaart maatstaf voor een goed huwelijk?

Volgens de oude verhalen op IJsland zou de hjónbandssæla een geheim ingrediënt bevatten, dat de sleutel vormde voor een goed en gelukkig huwelijk. Wat dat ingrediënt was? Liefde natuurlijk! En net als bij een huwelijk zou het ook zo zijn bij de taart: hoe langer of hoe ouder, hoe beter (de smaak). 06218d47b42b1af26cb18ff8850eb9a6_medium.Maar of de lekkere hjónbandssæla een lang leven beschoren zal zijn, is nog maar de vraag. De taart is overigens niet moeilijk om te maken, de ingrediënten ervan zijn niet duur. Het kostte alleen de tijd en aandacht, die de vrouwen er in moesten steken om hun echtgenoten te kunnen verwennen met deze heerlijk zoete traktatie en hem te verleiden om toch elke keer weer naar huis (en vrouw en kinderen) terug te keren. Of zou het geweest zijn, dat de mannen zo rond en dik werden van het vele snoepen van deze suikerrijke taart, dat zij so wie so naar niemand anders meer uitkeken dan naar hun eigen keukenprinses? Wie zal het zeggen?

da393f33abe6beeb69a88f923b994fa7_medium.De IJslandse traditie van de hjónbandssæla was eeuwenlang echter zo sterk, dat de vrouwen vaak in onderlinge strijd en rivaliteit raakten om te laten zien hoe goed hun kook- en bakkunsten wel niet waren en hoe goed zij hun echtgenoot daarmee konden plezieren. Ze bakten dan in het seizoen voortdurend rabarbertaarten, waarvan de ene nog lekkerder leek dan de andere. Hun echtgenoten moeten tonnetje rond geweest zijn in die tijd! Die traditionele hoogtijdagen van de goed huwelijk-cake zijn nu voorbij. IJslandse vrouwen bakken de rabarbertaart nog steeds, maar doen dit nu vooral om de oude traditie van de hjónbandssæla in stand te houden en niet meer om te tonen hoe goed hun kwaliteiten als echtgenote en huisvrouw zijn.

IJsland en rabarber

IJsland is een vulkanisch eiland in het noorden van de Atlantische Oceaan en ligt ongeveer ter hoogte van Centraal-Noorwegen. De vulkanische grond is, hoewel rijk aan mineralen, voor veel groente- en fruitgewassen niet geschikt om op te telen. Daarnaast is het klimaat voor veel eetbare gewassen ook een uitdaging. Door de noordelijke ligging zijn de winters niet alleen lang en koud, met ijs en sneeuw, maar ook lang en donker. a21c210f447ceed308a187ccd0509f6c_medium.Rabarber is echter zo’n oergewas, dat dit allemaal kan doorstaan. De rabarberplant is van oorsprong afkomstig uit Azië en Rusland en daardoor waarschijnlijk al sterk en afgehard genoeg om het ook op IJsland goed te kunnen doen. Geef de plant een beschutte hoek in de moestuin en je zult al snel versteld staan van de weelderige groei ervan, zelfs op het toch wat onherbergzame IJsland. Het rabarberseizoen loopt normaal gesproken van april tot en met juni met het duidelijke hoogtepunt in mei. De planten groeien dan hard en leveren veel stengels, die kunnen worden gekookt en ingemaakt. Op IJsland wordt dan ook veel rabarberjam gemaakt; een potje daarvan in de voorraadkast is op IJsland waarschijnlijk net zo gewoon als een potje aardbeienjam bij ons.

Ingrediënten

9cfe2874ac6a164adde428b90ee9288d_medium.Voor de bodem:

  • 180 gram havermout
  • 180 gram bloem
  • 75 gram witte basterdsuiker
  • 75 gram donkerbruine basterdsuiker
  • 200 gram zachte roomboter
  • 1 volle theelepel baking soda
  • Snufje zout
  • 3-4 eetlepels paneermeel

5cc6266cc8149f5099d0f5c59221b941_medium.Voor de vulling:

  • 5-6 rabarberstengels
  • 100-150 gram geleisuiker
  • 2 eetlepels water
  • Merg van een vanillestokje.
  • Garnering: desgewenst wat kaneel.
  • Verder nodig: een kookpan, een mesje, een mengkom, een houten lepel of spatel, een springvorm, een invetkwastje, bakpapier.

9274a34c1e559a189444a6bebf8db514_medium.Bereiding

Verwarm de oven voor op 190°C

Leg bakpapier over de bodem van de springvorm en klem het met de springvormrand vast

Vet de randen van de springvorm in met wat boter

Voor de bodem:

59c2de70f44d2cca8db4d47d5914f3c5_medium.Doe alle droge ingrediënten (havermout, bloem, witte en donkerbruine suiker, baking soda en zout) in de mengkom

Roer het met de houten lepel of spatel goed door elkaar

Leg er vervolgens de zachte roomboter in en snij deze met een mes in stukjes

Kneed (het liefst met de hand) de roomboter door de droge ingrediënten heen totdat het een samenhangend deeg is en er een deegbal van gevormd kan worden

ceb46cecf713df6e5f71543fbf53b3c8_medium.Neem 2/3 van de deegbal voor de bekleding van de springvorm en hou 1/3 achter voor de bovenlaag van de taart

Leg deze 2/3 van het deeg in de springvorm en duw het met de hand uit, net zolang totdat de bodem en de (halve) rand van de springvorm met een gelijke laag van het deeg zijn bedekt

Strooi vervolgens het paneermeel over de bodem (om het vocht van de rabarbervulling op te vangen)

763bc5bf9a3009af44f4d18209a448b1_medium.Voor de vulling:

Om de rabarbergelei te maken: neem ongeveer 5-6 rabarberstengels (goed voor circa 200 gram rabarbergelei)

Was de rabarberstengels, verwijder een stukje van de boven- en onderkant en haal desgewenst eventuele draden van de buitenschil er af

Snij de rabarberstengels in stukken van 2-3 centimeter lengte en leg ze in de kookpan

41981281efcd0a69e88da1daacf89cb5_medium.Doe de geleisuiker en de eetlepels water erbij

Zet de pan op een middelhoog vuur en laat de rabarber langzaam gaarkoken en moezen (neem er ongeveer 15-25 minuten voor)

Laat de rabarbergelei vervolgens wat afkoelen

Voor de taart:

Giet de lauwwarme rabarbergelei op de deegbodem in de springvorm

6fb7a8cd0668b61ff6417c8a3178c480_medium.Neem het 1/3 deel van het apart gehouden deeg en maak er kruimels van, die dan bovenop de rabarber komen als topping

Strooi er desgewenst nog wat kaneel overheen

Bak de rabarbertaart in de oven in 20-30 minuten op 190°C af

Laat de rabarbertaart na het bakken tenminste een kwartier afkoelen en opstijven, alvorens deze te serveren.

360c286b62940f0b19987fc7f7d8a3ac_medium.Variatie

Origineel gebruiken de IJslanders rabarberjam, die je op IJsland overal kunt kopen, als vulling. Hier hebben we dat niet, of je moet de rabarberjam eerst zelf maken. Daarom heb ik rabarbergelei (een dikkere vorm van rabarbermoes door de geleisuiker) gebruikt.

Vervang (een deel van) de suiker in de rabarbergelei door honing of zoetstof om mee te bakken; als de rabarber daardoor te dun blijft, kan deze desgewenst worden gebonden met een papje van maïzena of custardpoeder.

d7af86a8098008040feba4268a6750ee_medium.Voeg eventueel een gesnipperde appel of een handvol aardbeien aan de rabarber toe.

Gebruik eventueel volkorenmeel of speltmeel in plaats van bloem.

Als je geen baking soda in huis hebt, neem dan 1-2 zakjes bakpoeder.

Eventueel kan nog een ei aan het deeg worden toegevoegd om het geheel goed te binden; neem dan 50 gram minder roomboter in het recept.

869911d692408bc3ebfd660c302493bb_medium.In plaats van het deeg in de vorm uitdrukken met de hand, kun je het ook eerst op maat uitrollen met een deegroller.

In plaats van een topping van kruimeldeeg, kan de hjónbandssæla ook worden afgedekt met een een raster van deegrepen, zoals je dat wel bij een appeltaart ziet.

Serveren

Serveer de hjónbandssaela als traktatie met een kop koffie.

b617e4209e36f1a2d68c185c8d41f54f_medium.Serveer de hjónbandssaela als nagerecht met een dot slagroom, roomijs of vanillevla.

Njóta máltíð oftewel eet smakelijk!

 

ASMAY.

© 2019 Foto's: Asmay, Office.microsoft.com, Pixabay.com.

 

5566d791f3fa067104c03b6ba9d0b888_medium.Zie ook:

Amerikaanse-keuken-peach-cobbler-(perzikscheptaart)

Franse-keuken-tarte-au-citron-et-pomme-(citroentaart-met-appel)

Italiaanse-keuken-albicocca-torta-di-mandorle-(abrikozen-amandeltaart)

Oud-Hollandse-keuken-pruimentaart

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/

29/05/2019 06:22

Reacties (9) 

1
31/05/2019 05:25
genoten van het artikel en mooi recept.
1
30/05/2019 22:46
Dit lijkt me wel lekker!
Het is ook leuk om die 'oude verhalen' te lezen en ja, rabarber is inderdaad een oergewas.
Deze wil ik wel eens proberen hoor!
1
31/05/2019 06:22
1
29/05/2019 22:32
Ziet er heerlijk uit en gezien de toegevoegde hoeveelheid suiker waarschijnlijk ook heerlijk zoet, toch krijg ik er een rilling van, want in mijn beleving is rabarber zuur. Een groente of fruit? Weet ik eigenlijk niet, denk fruit, maar dan wel een vreemd soort waar je van houdt of niet. Heb een overbuurvrouw die er dol op is, ze heeft al flink geoogst van de planten in haar moestuin. Elk jaar vraagt ze of ik ook wat wil, ik zeg altijd nee, maar misschien zeg ik nog eens ja om dit recept uit te proberen!
30/05/2019 08:18
Zoals Oxalis en Zevenblad al schreven: er zit een heleboel suiker in dit oude IJslandse recept en dat is goed voor een heerlijk zoete smaak. Als (ook) een rabarberfan vind ik deze taart een toppertje.
1
29/05/2019 14:29
Wel een suikerbom...maar vast en zeker erg lekker.
1
29/05/2019 07:25
Mooi recept. Wel een heleboel suiker in deze 'husband cake'. In de rabarber heb je dat vanzelfsprekend nodig, maar in het deeg zou ik zelf voor minder of geen suiker kiezen. Op de traditionele manier is het een lekker 'zoethoudertje', deze taart.
1
29/05/2019 07:21
Lekker zoete toptaart!
1
29/05/2019 07:20
Leuk, zo'n traditioneel recept met een eigen geschiedenis. Lijkt me erg lekker!
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert