Russisch sprookje – Morozko, of de geschenken van Vader Vorst

Door ZiaRia gepubliceerd in Mythen sagen en legenden

51439c4b7a83ce863e99efad48845bb2_medium.Lang geleden, op het uitgestrekte platteland van Rusland, leefde in een klein dorp een eenvoudige boer met zijn dochter. Zijn vrouw was jammer genoeg al snel na de geboorte van het meisje gestorven en de boer voelde de last van de zorg voor het jonge kind naast het bewerken van zijn akker. Toen hij daarom op een keer tijdens een jaarmarkt een niet onaantrekkelijke weduwe ontmoette, besloot hij met haar te huwen. Maar zodra ze man en vrouw waren, liet de vrouw haar ware gezicht zien: ze was bazig en overheersend, behoorlijk teleurgesteld in het bezit van de man – die zich aan zijn nieuwe bruid rijker had voorgedaan dan hij was – en commandeerde haar echtgenoot de hele dag in het rond. De arme boer was in het geheel niet tegen haar opgewassen.

6d12f5931863f061c60c830dc6afdb4a_medium.De nieuwe vrouw van de boer had zelf ook een dochter, in dezelfde leeftijd als haar (nu) stiefdochter. Aanvankelijk zorgde ze goed voor beide kinderen, maar toen de stiefdochter opgroeide tot een slanke schoonheid, begon de vrouw een hekel aan haar te krijgen. Hoe mooier namelijk de stiefdochter werd, hoe lelijker en grover haar eigen dochter er in vergelijking naast leek. Ze liet het meisje daarop zoveel mogelijk zwaar werk buiten verrrichten, terwijl haar eigen dochter bij de haard zat niets te doen en nog werd verwend ook. De stiefmoeder hoopte, dat het harde buitenleven er voor zou zorgen, dat het met de schoonheid van het meisje snel gedaan zou zijn, maar niets was minder waar! De gezonde buitenlucht en het lopen in het bos gaven haar wangen kleur en deden haar ogen nog meer stralen. Het meisje vond het buitenwerk namelijk helemaal niet erg; alles was immers beter dan constant in de buurt van die vittende stiefmoeder te moeten blijven.

7dd286a16082bf0a8cb62d91b52a59de_medium.Tegen de tijd dat beide dochters de huwbare leeftijd bereikten, werd de vrouw onrustig. Door haar knappe verschijning zou de stiefdochter ongetwijfeld snel een goede partij aantrekken, maar hoe zou het dan gaan met haar eigen geliefde dochter? Die zou waarschijnlijk hoogstens een andere boer uit het dorp kunnen bekoren en voor eeuwig eenzelfde armzalig leven leiden als zijzelf. De vrouw werd er boos van en bedacht een plan. Van die tijd af kon de stiefdochter helemaal geen goed meer doen en kreeg van alles wat mis ging de schuld. Op een gegeven moment begon zelfs de boer te geloven, dat zijn dochter een onhandige en onwillige kluns was, die elke keer het hele huishouden in de war schopte.

29e67d67a42427a7d0fecbfd005a3c21_medium.Op een mooie, maar koude winterdag riep de vrouw haar man en zei hem: “Uit mijn ogen met je dochter! Ik heb er genoeg van! Ik wil dat je haar met de slee ver weg rijdt. Breng haar niet naar andere mensen, want dan zal zij hen alleen maar rampspoed brengen. Dit moet over zijn! Breng haar naar het bos en laat haar daar achter!”

De boer schrok en begon bijna te huilen, maar tegen zijn vrouw kon hij nu eenmaal niet op. Hij zei zijn dochter haar mantel aan te doen en op de slee te klimmen. Even wilde hij het kind nog een extra schapenhuid tegen de kou meegeven, maar omdat zijn vrouw dat door het raam wel eens zou kunnen zien, durfde hij het niet. En zo bracht de boer zijn mooie dochter over wijde sneeuwvelden naar het donkere bos. Helemaal alleen bleef het meisje, verslagen en verdrietig, achter. Zij knielde op de hardbevroren grond en bad hardop alle gebeden, die ze kende, keer op keer.

In dat bos leefde en heerste Morozko oftewel Vader Vorst, de almachtige koning van de winter. Gekleed in dikke pelzen, met een lange witte baard en een glanzende kroon op zijn witte hoofd, naderde hij langzaam het biddende meisje en vroeg haar of ze wist wie hij was.

b2334a5a747f6508edd8057b7bb06786_medium.“Gegroet Vader Vorst”, sprak het meisje bedeesd, “Ik hoop dat God u gezonden heeft om mijn zondige ziel te komen halen. Ik ben er gereed voor.”

“Voel je je dan op je gemak in mijn rijk, mijn kind?” vroeg Vader Vorst.

“Zeker Vader Vorst, ik voel me hier thuis”, antwoordde het meisje beleefd, hoewel ze blauw van de kou zag. Hij was echter zeer gecharmeerd van haar beleefdheid en vriendelijkheid. En de ijzige kou van Vader Vorst knerpte en kraakte in de lucht, maar het meisje, dat zich al bij haar lot had neergelegd, bleef hem verzekeren, dat het goed was en dat ze zich thuisvoelde in zijn rijk.

Vader Vorst kende echter de zwakheden van het menselijk ras: sommigen van hen waren sterk, mooi en goed naar lichaam en geest, anderen waren onbetrouwbaar, lelijk of zelfs kwaadaardig. 396406e1316c340b531cdb028041c080_medium.Geen van hen kon het echter lang volhouden, alleen in het rijk van Vader Vorst, de koning van de winter. De beleefheid van het vriendelijke meisje charmeerde de oude Morozko echter zodanig, dat hij besloot haar anders te behandelen. Hij gaf haar allereerst een prachtige mantel van dikke pelzen, warme laarzen, wanten en een bontmuts. Verder schonk hij haar een grote zware kist vol met de prachtigste juwelen. Het meisje, dat bereid was te sterven, was overdonderd door de vele geschenken. Zij knielde voor hem neer en bedankte de koning van de winter uitvoerig voor zijn genade.

In de tussentijd was de stiefmoeder in haar keuken bezig met het bereiden van een rouwmaal, die na afloop van de begrafenis van haar stiefdochter zou worden geserveerd. Zij had haar man opdracht gegeven met de slee het bos in te rijden en het – naar zij meende – bevroren lichaam van zijn dochter op te halen, zodat het vermaledijde kind toch een fatsoenlijk begrafenis kon krijgen. De arme boer was met zwaar gemoed vertrokken, maar zijn hond was bij de keuken blijven staan en blafte. “Waf! Waf! Waf! De dochter van de boer is al op weg naar huis en zal iedereen bekoren, de dochter van de vrouw is luier dan ooit tevoren!”

c84d4acbdf60a3e7e0b9c5afd4086403_medium.“Stil, stom beest!” schreeuwde de vrouw. “Hier heb je een pannenkoek. Eet en zeg: de dochter van de vrouw zal snel zijn getrouwd, de om dochter van de boer zal worden gerouwd”. Maar de hond maakte zich met de pannenkoek uit de voeten en blafte zijn boodschap keer op keer. De vrouw was furieus.

Toen hoorde ze vrolijke stemmen en gelach: haar man was teruggekeerd met zijn dochter, die – mooier dan ooit – rijk uitgedost en met een ware schatkist achterop, in de slee zat. Het hele dorp was uitgelopen om haar te begroeten en te bewonderen. Kort daarop kwam een jonge, rijke koopman, die bij de glorieuze terugkeer toevallig in het dorp aanwezig was geweest, al om de hand van de mooie dochter vragen, iets wat de boer zo’n man van aanzien – ondanks zijn boze vrouw – niet durfde te weigeren. Het stel zou kort daarop, net voor het Nieuwe Jaar, in het huwelijk treden.

Na het aanhoren van het verhaal van het meisje over haar ontmoeting met Vader Vorst, vormde de vrouw echter een nieuw plan. Enkele dagen later zei ze tegen haar man: “Span je beste paarden voor je mooiste slee, zet er een grote, lege kist op en breng deze keer mìjn dochter naar dezelfde plek, diep in het bos.” Zoals gewoonlijk deed de boer wat zijn vrouw hem opdroeg. Hij reed met zijn warm ingepakte stiefdochter naar de eenzame plek en liet haar daar achter.

84500bf0d7c26e7881fcc613403387ef_medium.Diezelfde avond kwam Vader Vorst weer tevoorschijn en keek naar zijn nieuwe gast. “Voel je je op je gemak in mijn rijk, mijn kind?” vroeg hij. Maar de verwende dochter van de vrouw was koud en verkleumd en snibde brutaal “Nee, natuurlijk niet. Laat me met rust! Zie je niet dat mijn handen en voeten bijna bevroren zijn van de kou?”

Opnieuw knerpte en kraakte de ijzige kou van Vader Vorst in de lucht en keer op keer stelde hij zijn vragen in de hoop op een beleefd antwoord, maar zij snauwde hem telkens af. Toen werd Vader Vorst boos en de dochter van de vrouw vroor dood.

De andere dag droeg de vrouw haar man op om het meisje weer uit het bos op te halen en de (verwachte) geschenken voorzichtig te vervoeren. De boer vertrok, maar wederom bleef de hond bij het huis staan en kefte “Waf! Waf! Waf! De dochter van de boer zal binnenkort trouwen, maar om de dochter van de vrouw zal men rouwen”.

Verschrikt riep de vrouw uit “Lieg niet, stom beest! Hier heb je een stuk koek en zeg: de dochter van de vrouw is bekleed met zilver en goud!” Maar de hond greep de koek en rende weg. Op veilige afstand bleef hij zijn boodschap keffend herhalen.

14584c0fa064eb9a7a716adb95c91226_medium.Toen haar man uiteindelijk terugkeerde, rende de vrouw naar de slee, maar zij kon niets anders meer doen dan het dode, bevroren gezicht van haar dochter kussen. De vrouw begreep, dat het uiteindelijk haar eigen afgunst en hebzucht waren geweest, die tot de ondergang van haar kind hadden geleid. Zij huilde en huilde, maar dat hielp natuurlijk niets meer.

 

Verteld door:

© ZiaRia.

(2019) Foto's: o.a. Ivan Bilibin (1876-1942).

 

7f60d969833ffea308c32061fb4fbbd9_medium.Kijk voor andere artikelen en verhalen eventueel ook eens naar:

Tanzaniaans-sprookje-De-jongen-en-de-drie-wijze-dieren

Japans-sprookje-De-verliefde-katten-en-de-prinses

Nederlands-sprookje-De-drie-vrijers-en-de-pannenkoekwedstrijd

Braziliaans-sprookje-Waarom-de-zee-kreunt

Portugees-sprookje-De-soepsteen

Of lees verder op:

https://tallsay.com/ziaria of

https://ziariasblog.wordpress.com/

 

14/02/2019 12:26

Reacties (8) 

1
14/02/2019 22:02
Een echt 'wie goed doet, goed ontmoet' en 'boontje komt om zijn loontje' sprookje met een bazig vrouw/boze stiefmoeder in een hoofdrol.
15/02/2019 08:18
Inderdaad typisch eentje met een dikke moraal.
2
14/02/2019 19:33
Ja ja. De boer had zijn vrouw naar het bos moeten brengen. ;-)
Leuk sprookje. Doet mij denken aan enkele sprookjes van de gebroeders Grimm: daar was het ook altijd de boze stiefmoeder.
1
15/02/2019 08:21
Waar, veel Europese sprookjes hebben van deze herkenbare thema's en ook in de Russische sprookjes (tot Siberië toe) lijken die thema's soms bijzonder veel op elkaar.
1
15/02/2019 09:56
Dat heeft een sociologische reden.
Vroeger waren er veel meer stiefmoeders dan nu, omdat zoveel vrouwen door sepsis (de beruchte kraamvrouwenkoorts) een bevalling niet overleefden. Er waren dus veel mannen (de kostwinners) met jonge kinderen zonder moeder: de tweede vrouw was dan vaak een noodzakelijke 'tweede keus'.
Dat waren dan vooral de vrouwen die in eerste instantie geen man gevonden hadden, dus door de bank genomen niet de mooiste en de aardigste. Die trokken hun eigen kinderen natuurlijk voor, met alle kwalijke gevolgen van dien.
1
14/02/2019 13:28
Heerlijk, zo'n verhaal waarin al het goede, mooie en zachtaardige uiteindelijk wordt beloond en het slechte, jaloerse, egocentrische en overheersende flink wordt afgestraft. Dat gebeurt (jammer genoeg) echter alleen maar in sprookjes.
1
14/02/2019 13:23
U bent niet ingelogd. Wilt u nu inloggen of een account aanmaken?
Mooi, zo'n typisch (Russisch) wintersprookje. En - zoals van een sprookje gewoon is - met de nodige wijze raadgevingen en lessen.
1
14/02/2019 13:19
Mooi verhaal.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert