De libellen (Odonata)

Door Yneke gepubliceerd in Dieren en natuur

De libellen (Odonata) zijn insectensoorten, waaronder de ondersoorten echte libellen (Anisoptera) en juffers (Zygoptera) toebehoren. Er zijn werelwijd ongeveer 5858 soorten beschreven.

2d3608c9b611f45d51ab9dff9e1d3573_medium.

De kleuren bevatten voor de libelle een belangrijke functie. Ze helpen bij de verkenning naar geschikte partners. Ook zorgen de kleuren dat de vorm van het lichaam enigszins verhuld wordt. Hierdoor kunnen zij zich gemakkelijker verbergen voor predatoren (natuurlijke vijand). Sommige soorten gebruiken bij de regulatie van hun lichaamstemperatuur de mogelijkheid tot kleurverandering. Bij koudere omstandigheden vindt de verkleuring van blauw naar bruin plaats. Hierdoor vangt de libelle beter warmte op.

f2f4c78893b51444d74564857e32dd6c_medium.

Laatst zag ik een prachtige blauwe libelle. Het verbaast me hoeveel verschillende soorten blauwe libelles er zijn. Deze leek in de snelligheid even op een glassnijder, maar ik zie toch duidelijk verschillen.https://nl.wikipedia.org/wiki/Glassnijder_(insect). Ook de platbuik is het niet https://nl.wikipedia.org/wiki/Platbuik.

Libellen zijn vaak bij water te vinden. Daarop zijn hun larven aangewezen. Ze kunnen hun omgeving uitstekend inschatten op kwaliteit en kunnen toch ook goed overleven bij sterk vervuilde wateren. Ze worden regelmatig verweg bij water aangetroffen, dan zijn ze meestal op jacht. Bij voorkeur op hooggelegen warmere plaatsen. Vrouwtjes mijden het water geregeld om niet gelijk door een mannetje tot een paring uitgenodigd te worden.

Er zijn weinig libellen die bij stromend water zoals beken en rivieren voorkomen. Zeker bij snelstromend water kunnen alleen gespecialiseerde soorten leven. Hun larven hebben dit zuurstofrijke water nodig. Bij stromend water zijn de volgende libellen te vinden;

  1. Beekjuffers
  2. Bronlibellen
  3. Rombouten

De meeste soorten verkiezen stilstaand water zoals poelen, plassen, vijvers en meren. Hun larven leven tussen waterplanten aan vlakkere oeverzones. Gespecialiseerde soorten zoals de heidelibellen (geslacht Sympetrum) hebben speciale plantensoorten nodig.De meesten zijn niet gespecialiseerd en kunnen heel wat wateren trotseren.

b0cde08290ed25c3fdd3f9c274507c1b_medium.

De oudste soorten van de libelachtige dieren stammen ongeveer van 320 miljoen jaar geleden uit het Carboon. Dit is een periode in de geologische tijdschaal (systeem in de stratigrafie) , een vakgebied binnen de aardwetenschap die zich bezighoudt met de bestudering van de volgorde van de opeenvolgende gesteentelagen. Zo kunnen ze aardlagen dateren en beschrijven. Deze dieren worden Palaeodictyopteren genoemd. Ze hadden een spanwijdte van 60 cm en leefden in bosrijk gebied.

3e228b7066d52b51ef5e4e0126d5533c_medium.

Echte libellen waren zij nog niet. Het waren waarschijnlijk de voorouders van alle gevleugelde insecten. Uit het Perm (geologisch tijdperk) zijn ongeveer twintig 'echte' libellen bekend die zelfs een vleugelspandtwijdte hadden van 75 cm. De eerste vertegenwoordigers van de huidige libellenfamilie dateren uit de late Jura (geologisch tijdperk). Waarschijnlijk is de laatste 150 miljoen jaar de leefwijze en de bouw van de libellen niet meer veranderd.

e738616d5d69b6f40d17c0f1522b5068_medium.

Taxonomie

Hier zijn twee opvattingen over.

De ene zegt dat er drie onderorden zijn namelijk;

  1. De juffers ( Zygoptera)
  2. Oerlibellen (Anisozygoptera of Epiohplebioptera)
  3. Echte libellen (Anisoptera)

De onderfamilie van de oerlibellen omvat vooral de fossielesoorten en is parafyletisch gebleken. Wat parafylie is kun je lezen op https://nl.wikipedia.org/wiki/Parafylie.

Hierdoor is het nodig deze indeling te wijzigen

De anderen brengen de oerlibellen en de echte libellen onder in een nieuwe onderorde nl; Epiprocta, waarbij de onderverdeling moet worden aangepast. Voor de nog bestaande soorten is de indeling;

  1. Onderorde juffers of gelijkvleugeligen (Zygoptera)
  2. Onderorde Epiprocta , met daarbinnen twee infraorden

- infraorde oerlibellen (Epiohplebioptera of Anisozygoptera), met slechts één familie nl; Epiophlebiidae, bestaande uit vier niet-fossiele Aziatische soorten.

- Infraorde echte libellen of ongelijk vleugeligen (Anisoptera)

Het zijn indrukwekkende dieren en bestaan uit vele soorten en kleuren. Ik bewonder ze stuk voor stuk.

a48787454b98fc452a14ba968ae2e4ae_medium.

Bedankt voor het lezen.

-Yneke-

http://ynskunst.wixsite.com/ynekebuls/natuur-nederland

(zelfgemaakte foto,s)

25/06/2017 05:15

Reacties (26) 

26/06/2017 11:15
Wat een mooi artikel en wat en prachtige exemplaren heb je voor je lens gekregen.
2
25/06/2017 14:59
De grootste levende libelle die ik ooit gezien heb zal een spanwijdte gehad hebben van zo`n 25cm.

1
Yneke tegen Josh
25/06/2017 19:55
Dankjewel Josh voor deze reactie, ik heb laatst een hele grote gezien, maar niet op de foto kunnen krijgen jammer genoeg, was benieuwd naar de spanwijdte van die grote libelle. Denk dat de grootste die ik zag ook rond de 25 cm zou zijn geweest
2
25/06/2017 12:31
Leuke insecten veelal in verschillende kleuren te ontdekken. Zie ze hier in het Zuiden Van Frankrijk relatief weinig.
3
Josh tegen Leonardo
25/06/2017 15:04
Misschien maar goed ook, Een keer kwam de ziekenwagen op de camping , zuid Frankrijk , een meisje was gestoken door een grote libelle en moest direct naar het ziekenhuis (anno 1980)
4
Leonardo tegen Josh
25/06/2017 17:58
Het is een hardnekkig fabeltje dat een libelle kan steken. Het beest mist namelijk een angel. Het aangehaalde voorval zal wel op een ander insect betrekking hebben gehad. Een Frelon bijvoorbeeld...
Josh tegen Leonardo
25/06/2017 21:49
Ik heb een goed lange termijn geheugen
Herinner mij dat het gezegd werd, toen ik vroeg wat er gebeurd was, maar het zou best kunnen dat die info niet terecht was.
Helaas onthoud ik ook onwaarheden die me verteld worden.
25/06/2017 19:52
Ja indrukwekkend hoeveel kleursoorten er zijn. Dankjewel Leonardo
1
25/06/2017 11:14
Mooie diertjes zijn het... je hebt er weer een interessant artikel van gemaakt met prachtige foto's.
Yneke tegen Ktje
25/06/2017 19:51
Dankjewel Ktje
2
25/06/2017 10:51
Wij hebben thuis ook een libelle, maar die ligt in de lektuurbak. Grapje.
Mooi artikel en mooie foto's erbij.
1
25/06/2017 19:51
Hahaha ja dat is ook een kleurrijke libelle in de krantenbak. Dankjewel Theun
1
25/06/2017 10:42
het zijn prachtige diertjes. Ik wist niet dat er zoveel soorten waren.
Vorige week dinsdag waren Ute en ik aan een vijver. Ik wees haar op een libelle en haar kennende (zot van dieren, -tjes).. ze was volledig in de ban :-)
De dag daarop had ze het al verteld aan de juf.
2
25/06/2017 19:50
Leuk hoe Ute zich zo met diertjes bezig houdt ;-) Dankjewel ChrisRik
2
25/06/2017 09:42
Ik heb ooit een kat gehad, die mepte ze gewoon uit de lucht, helaas. Vogels of muizen konden hem niets schelen, maar libellen - daar had hij de pik op.
Maar de kater is al jaren dood, en de libellen zijn er gelukkig nog steeds.
1
25/06/2017 19:49
;-)) zie het voor me. Mooi dat de libellen er niet door weg zijn gebleven. Dankjewel Zevenblad
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert