Napoleon versus Hitler

Door Lou Geluyckens gepubliceerd in Geschiedenis

Wat is het verschil tussen Napoleon en Hitler en wat hebben zij gemeen? Het is een vraag die vaak wordt gesteld, maar waarop niet altijd een duidelijk antwoord volgt. In deze blog doe ik een poging om een aantal overeenkomsten en verschillen op summiere wijze duidelijk te maken.

napoleonhitler2_1450696811.jpg

 

Hébben Napoléon Bonaparte en Adolf Hitler, die beiden uit geen enkel geschiedenisboek weg te denken zijn, überhaupt iets gemeen? Zeker Aan beide hebben we zaken die in onze hedendaagse samenleving als normaal worden beschouwd te danken. Maar wat maakt dat de Franse keizer tot op heden wordt aanzien als een groot staatsman, geëerd wordt als een vorst en een praalgraf heeft midden in Parijs, terwijl de Duitse Führer wordt beschouwd als één der grootste misdadigers uit de wereldgeschiedenis en het bij wet verboden is hem te eren of de Hitlergroet uit te brengen?

 

Verschillen en overeenkomsten:

 

Zowel Napoleon als Hitler waren twee ziekelijk ambitieuze leiders. Allebei waren ze megalomaan en hadden ze een waanzinnige veroveringsdrang. Als het ging om het verwerven van persoonlijke macht waren ze allebei enorm fantasierijk. Maar als we één van de twee de prijs van meest eerzuchtige moeten geven, dan is het ongetwijfeld Napoleon. Waar Hitler zich tevreden stelde met de benoeming tot "Führer" (Leider) en opperbevelhebber van de Duitse strijdkrachten, presteerde Napoleon het zichzelf tot keizer van Frankrijk te kronen. Zo'n staaltje van zelfverheerlijking hebben weinigen hem voor- of nagedaan.

 

napoleonversushitler_1450696995.jpg

Zowel de Franse keizer als de Duitse Führer koesterden de droom hun land tot het centrum van Europa maken. Verschil is dat Napoleon enkel uit was op het veroveren van land. Hij stelde zich daarbij tot doel de idealen van de Franse Revolutie over het hele continent uit te dragen: Vrijheid-Gelijkheid-Broederschap. Op geen enkel moment heeft hij het vervolgen of vernietigen van minderheden tot doel gehad. Integendeel zelfs. Hij schafte de slavernij af en onthief de Joden, die tot die tijd in verschillende delen van Europa gedwongen werden om armbanden te dragen en in getto's te leven, van hun beperkingen. Door ze tot volwaardige burgers te maken, heeft hij er voor gezorgd dat de idee van een Joods thuisland begon te rijpen, wat anderhalve eeuw later tot het oprichten van de staat Israël zou leiden.

Hitler daarentegen had geen koosjere idealen. Om te beginnen was hij niet tevreden met de onderwerping van Europa alleen. Door zijn alliantie met Italië en Japan, hoopte hij de hele wereld aan zijn voeten te krijgen. Daarnaast heeft hij miljoenen zigeuners, homofielen, mindervaliden en Joden vervolgd en op industriële schaal laten vermoorden, omdat hij ze beschouwde als minderwaardige wezens. Verder was hij sterk anti-democratisch en anti-liberaal.

Toch hebben we aan beiden heel wat te danken. Soms onrechtstreeks, vaak ongewild of onbewust. Dat laatste geldt vooral voor Hitler. We zetten de zaken even op een rijtje:

 

Verwezenlijkingen van Napoleon:
pg-35-napoleon-1-dea-getty_1450697135.jp

 

-Napoleon voerde de Code Civil (ook wel code Napoléon genoemd) in. Nog voor hij zich tot Keizer kroonde, was één van zijn topprioriteiten reeds de hele juridische structuur in het land te reorganiseren. Toen de nieuwe wetgeving vier jaar later een feit was, kon Frankrijk als eerste pronken met een verenigd, progressief juridisch systeem. Dit systeem wilde Napoleon naar alle andere delen van zijn imperium uitvoeren. Tot op vandaag vormt de Code Napoléon de basis van de rechtspraak in Frankrijk, België en een groot aantal andere landen.

-De belabberde economie was een van de belangrijkste factoren die leiden tot de Franse Revolutie. Toen Napoleon aan de macht kwam, wist hij de toestand in slechts een jaar drastisch te verbeteren. Hij voerde faire belastingen in en slaagde erin de handel te doen toenemen. Maar ook de ontwikkeling van de luxe-industrie, een nieuwe commerciële code, een betere infrastructuur en een centrale bank om het monetaire beleid te controleren waren belangrijke sleutels tot het succes.

-De Katholieke Kerk had de samenleving jarenlang gedomineerd, maar daar kwam verandering in toen de Franse Revolutie er voor zorgde dat de scheiding van kerk en staat een feit werd. Om de toenemende protesten van gelovigen in te dijken, sloot Napoleon op 15 juli 1801 een concordaat met paus Pius VII. In dat concordaat werd bepaald dat de kerk weliswaar een belangrijke rol zou blijven spelen in de samenleving, maar dat er tegelijk een grote vrijheid van godsdienst zou zijn voor alle andersdenkenden.

-Napoleon reorganiseerde het hele onderwijssysteem in Frankrijk. Hij hernieuwde de basisscholen en zorgde ervoor dat het onderwijs ook voor gewone burgers toegankelijk werd. Hij creëerde de zogenaamde lycées (secundaire elitescholen), bevorderde het onderwijs voor meisjes en zorgde voor een sterk verbeterde lerarenopleiding. Dankzij de hervormingen van Napoleon nam het analfabetisme in Frankrijk (en de rest van Europa) met rasse schreden af.

-Ook de gezondheidszorg werd aanzienlijk verbeterd en toegankelijk gemaakt voor gewone burgers.

-Het Napoleon imperium, met zijn juridische en andere hervormingen, heeft de basis gelegd voor wat vandaag de Europese Unie is. Hij bevorderde de idealen van gelijkheid en Europese solidariteit. Om die reden wordt Napoleon vaak beschouwd als de vader van het moderne Europa of de EU.

-Maatschappelijke standen werden door hem afgeschaft. Voortaan hadden ook de aristocratie en de geestelijken zich houden aan dezelfde rechten en plichten.

-Hij voerde in heel Europa een eenheid aan maten en gewichten in (kilo, meter, liter).

-Hij voerde straatnamen en huisnummers in.

 

 

Wat hebben we aan Hitler te danken?

Hitler_1450698537.jpg

 

-Door zijn mededogenloosheid toonde Hitler de hele wereld hoe een blind geloof in racisme, imperialisme, chauvinisme, ultra-nationalisme, eugenetica en antisemitisme mensen kunnen veranderen in monsters. Na het einde van de Tweede Wereldoorlog werden veel van de normen en ideeën die tijdens Hitlers tijd in zwang waren geassocieerd met onrecht. De bepaling “oorlogsmisdrijf” werd hierdoor herzien en uitgebreid.

-Imperialisme (uitbreiding van de eigen staat door verovering) verdween uit het wereldtoneel en veel landen in Afrika en Azië kregen onafhankelijkheid van hun Europese en Japanse kolonisatoren. 
-Socialisme en communisme wonnen terrein (met als resultaat de Koude Oorlog tussen twee super machtsblokken, vertegenwoordigd door Amerika en zijn West-Europese bondgenoten enerzijds en de Sovjet-Unie en de Oost-Europese vazalstaten anderzijds). 
-De Europese joden kregen eindelijk hun eigen land genaamd Israël.
-Racisme werd verbannen uit West-Europa en Amerika. Liberalisme, democratie en feminisme wonnen terrein. 
-Elke natie begon autowegen te bouwen zoals de Duitsers dat in de jaren ’30 onder het Hitlerbewind hadden voorgedaan. 
-Door het principe van ‘een auto voor iedereen’ (de volkswagen) zag de wereld het autotijdperk aanbreken.

-Er ontstond een grootschalige productie van plastics, synthetisch rubber en synthetische benzine, die werden geproduceerd door zowel de Duitsers als de Amerikanen tijdens de oorlogsjaren om tekorten te overwinnen. Dit zorgde voor een enorme toename aan werkgelegenheid.

-Het computertijdperk deed zijn intrede.
-Maar het allerbelangrijkste is misschien dat de door Nazi-Duitsland geïnitieerd ruimterace - tussen de twee supermachten Sovjet-Unie en de Verenigde Staten – er in geresulteerd heeft dat de mens in staat was de ruimte te verkennen, met als hoogtepunt de landing op de maan op 20 juli 1969. Hieruit voortvloeiend beschikken wij nu (dank zij satellieten) over ontelbare middelen om wereldwijd met elkaar te communiceren.

 

 

maanlanding_1450697604.jpg

 

-En - o, ja - Hitler voerde de kinderbijslag in.

 

Conclusie:

 

Ook al waren het beide oorlogszuchtige, vaak nietsontziende figuren, toch hebben we aan hen allebei heel wat te danken. Maar wat IS dan de reden waarom de ene op handen wordt gedragen en de andere wordt uitgespuwd?

 

Het grote verschil schuilt hem in het soort oorlog dat ze hebben gevoerd. Ook al heeft Napoleon zich van de ene oorlog in de andere gestort, toch kan hij maar van één oorlogsmisdaad, zoals beschreven in het Internationaal Humanitair Recht, worden beticht. Daarin worden beschouwd als oorlogsmisdaden: 1. misdrijf tegen de menselijkheid, 2. genocide en 3. agressie (misdrijf tegen de vrede).

Als de vraag wordt gesteld of het voeren van oorlog in het geval van Napoleon gerechtvaardigd was, is het antwoord daarop ondubbelzinnig: nee. In zijn drang naar het veroveren van Europa heeft Napoleon zich bijgevolg keer op keer schuldig gemaakt aan het misdrijf tegen de vrede. Maar noch van misdaden tegen de menselijkheid als van enige vorm van genocide kan hij worden beticht.

Hitlers oorlogvoering daarentegen voldeed aan alle voornoemde kwalificaties. Vooral het feit dat hij zich meedogenloos aan grootschalige genocide schuldig heeft gemaakt, maakt dat hij tot het einde der tijden als één der grootste misdadigers uit de wereldgeschiedenis zal worden beschouwd.

 

Trivia:

 

-Napoleon werd in Waterloo gevangen genomen en in ballingschap geplaatst op Sint Helena, waar hij in 1821 op mysterieuze wijze aan zijn einde kwam. Volgens sommigen werd hij vergiftigd. Volgens anderen leed hij aan maagkanker.

 

-Hitler koos ervoor om zijn leven zelf te beëindigen door inname van een cyanidecapsule. Dat deed hij in een bunker tussen de ruïnes van de belegerde Duitse hoofdstad Berlijn in 1945. Zijn lichaam is verkoold, waardoor er nooit iets van zijn stoffelijk overschot werd teruggevonden. Dit laatste voedde decennialang de speculaties als zou hij nog in leven zijn geweest.

 

-Waar Hitler zonder overdrijving één der meest bevlogen redenaars van de 20 ste eeuw mag worden genoemd, sloeg Napoleon tijdens zijn redevoeringen doorgaans een modderfiguur. Hij hakkelde en raakte zelden uit zijn woorden.

27/05/2016 13:40

Reacties (14) 

29/05/2016 11:40
Leuk artikel, maar ik vind dat je een aantal causale verbanden wel heel erg oprekt.
29/05/2016 15:05
Het is geen diepgravende studie, maar dat was ook niet de bedoeling; Ik wilde gewoon een paar dingen oplijsten omdat de vraag regelmatig wordt gesteld wie nu het ergste was. Lijkt me wel leuk om ze ooit allebei afzonderlijk verder te ontleden, maar in het geval van Napoleon is dat beduidend moeilijker dan in Hitlers geval (zoals Thalmaray hier onder terecht stelt)
1
29/05/2016 09:11
Hoewel de vergelijkinsanalyse op zichzelf interessant en leuk is, zijn er toch wel enige bedenkingen. Geschiedenis probeert men te schrijven op tastbare documentatie zij het archeologisch, mondelinge overleving of geschriften/fotomateriaal enz. Het spreekt vanzelf dat deze bronnen in de tweede wereldoorlog veel uitvoeriger waren dan in de tijd van Bonaparte. Niet alleen was het recenterlijk, de moderne middelen om te documenteren waren ten tijde van het Derde Rijk alom aanwezig, denk maar aan fotografie,film,telex,enz...Een juist beeld krijgen van de (eventuele) oorlogsmisdaden van de Napoleon...
1
29/05/2016 13:11
Ik had het in reactie niet beter kunnen verwoorden, Thalmaray.
2
29/05/2016 15:10
Je hebt volkomen gelijk. Er hebben heel wat psychopatische misadigers rondgelopen op deze wereld. Waarom deze twee dan altijd worden vergeleken, is wellicht omdat zij beiden onze grondgbieden hebben willen onder de voet lopen. Ze hebben beiden dicht bij huis geopereerd, anders dan bvb Pol Pot, Idi Amin Dada, Stalin en vele andere.
Verder is het zo dat hoe langer iets geleden is, hoe meer de mantel der liefde de feiten toedekt. Vreemd, maar zo is het.
29/05/2016 17:37
Dat laatste is bij mij nooit aan de orde,
28/05/2016 02:56
De fantasietroep van de Amerikanen: Ze hebbe Berlijn bevrijd. De Russen waren Berlijn ver voorbij. Ze waren waar de grens Oost en West Duitsland is geweest. De russen kregen te horen dat ze niet verder mochten optrekken, dan kregen ze oorlog met Amerika.
De dood van Hitler. Hij zat in door de russen veroverd gebied, in Berlijn moeten we geloven. Zijn dood daar zijn vijf of meer films van gemaakt. Je kunt een tekening maken die niet van een foto te onderscheiden is. 23 van deze tekeningen per seconde en je hebt een "echte" film.
Welke partijen er strijden worden geheim gehouden. De...
27/05/2016 21:50
Volgens mijn gegevens schoot Hitler zich een kogel door zijn hoofd en nam Eva Braun de gifcapsule in om een eind aan haar leven te maken. Maar goed..., ik kan het ook mis hebben natuurlijk.
1
28/05/2016 09:53
Ze hebben zijn lijk nooit gevonden en de versies lopen uiteen. Volgens een andere heeft hij de capsule eerst ingeslikt en zich meteen daarna ook nog eens door het hoofd geschoten. Voor de zekerheid. Volgens nog een andere heeft hij na de oorlog nog decennia geleefd in Argentinië. (heb onlangs nog een geloofwaardige foto gezien, maar toch???) Welke is dus de juiste versie. Niemand zal het ooit weten. Zeker is dat hij nu dood is. En dat is maar goed ook. :)
28/05/2016 21:41
Het was pas goed geweest als ze dat monster eerst maanden hadden laten rotten in een voormalig getto, dan naar Auschwitz hadden gebracht en hem daar hadden vergast en verbrand, Dat was de enige terechte straf voor dat monster geweest.
30/05/2016 00:32
Het meest vertoond op televisie zijn de films dat hij zichzelf in brand heeft gestoken. Daar waren meerder versie van waarvan een dat hij zich samen met zijn vriendin heeft verbrand. Dit geeft toch duidelijk aan welke waarde waarheid bij de Amerikanen heeft.
29/05/2016 08:55
correct!
27/05/2016 15:41
Heel leerzaam artikel! Graag gelezen.
27/05/2016 14:12
Mooi artikel hoor, maar dat monster roeide wel zes miljoen Joden uit voor ze hun eigen land konden terug krijgen.

En die Holocaust weegt 1000 keer zwaarder dan welk minder slecht ding dat idiote monster op zijn geweten heeft en weegt voor mij ontelbaar veel zwaarder dan de zgn. goede dingen waarvan nooit bewezen zal worden of die anders ook niet gebeurd zouden zijn. Ik zie in dat monster echt niet degene aan wie wij de maanlanding te danken hebben, want dan kunnen we ook zeggen dat we dat te danken hebben aan de eerste mens die vuur maakte.

Napoleon vind ik overigens ...
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert