Portugees sprookje– De Soepsteen

Door ZiaRia gepubliceerd in Mythen sagen en legenden

Het verhaal van de soepsteen

a5f974d215a3f88600871696759eca21_medium.Er was eens een monnik, die op de terugweg was van een pelgrimage. Hij had al weken achtereen gelopen om weer bij zijn thuisbasis, het klooster, aan te komen, maar hij was er voorlopig nog niet. Het weer zat hem niet mee; het was inmiddels herfst geworden en regen en wind waren onderweg al vaak zijn deel.

Op een dag, aan het einde van de middag, naderde hij een klein dorp. Aan de rand van het dorp stond een kleine boerderij; de monnik hoorde een ezel balken en een paar geiten mekkeren. Omdat hij onderdak voor de nacht wilde hebben klopte hij bij de boerderij aan en vroeg of er een slaapplaats voor hem was.

De boer liet hem binnen en zei, dat hij wel in de stal kon slapen. De boerin en de kinderen waren echter onder de indruk van zo'n vrome gast en zij vroeg enhem bedeesd waar hij vandaan kwam. De monnik vertelde over zijn pelgrimage, over de lange weg naar huis en wat hij onderweg had gezien en meegemaakt. Het duurde niet lang of het boerengezin zat geboeid te luisteren.

Na enige tijd kreeg de monnik, die al sinds de morgen niet meer had gegeten, toch behoorlijke trek. Hij vroeg of er iets te eten voor hem was. De boerin schrok en zij beschaamd dat zij geen voedsel in huis had dat goed genoeg was voor iemand van zijn stand.

60c76e8cdd8e774305f1985d6a18ddf9_medium."Geen nood", zei de monnik en viste een platte steen uit zijn zak. "Ik heb ver hier vandaan iets bijzonders gekregen. Dit is een natuurlijk wonder, een soepsteen". Daar hadden de boer en boerin nog nooit van gehoord. "Heel eenvoudig", zei de monnik, "Je legt de steen in een grote ketel met water en hangt deze boven het vuur. De steen zorgt ervoor ,dat het water in soep verandert". Zo gezegd, zo gedaan.

f3b1d33f79e89c3e5ac4c282c90ba3ca_medium."Voor de smaak helpt het wel als er een paar botten of een restje vlees worden meegekookt", zei de monnik, "Als je zoiets in huis hebt tenminste". Ja, dat had de boerin wel. De dag ervoor had haar oudste zoon een paar hazen gevangen en daar was nog wel behoorlijk wat van over. Ze gooide de vleesresten in de ketel en ging tevreden zitten.

Toen het water even later kookte, zei de monnik, "Een klein beetje zout doet wonderen in deze soep". Direct pakte de boerin de zoutpot en gooide een flinke schep zout in de ketel.

41c67c5f03437dacbfdf0968bfb1b238_medium.Ondertussen vertelde de monnik het ene verhaal na het andere, maar na een tijdje keek hij in de ketel en zei, "Een handje graan zou de soep wat meer stevigheid bieden". De boerin stuurde haar jongste dochter naar de stal om wat graan te halen uit de zak, die nog naar de molenaar moest om te worden vermalen tot meel.

Een poosje later, midden in een spannende episode uit één van zijn verre reizen, roerde de monnik even in de ketel en zei, "Een paar uien of preien en een paar knollen zouden heel goed in deze soep smaken". De boer stuurde vervolgens zijn oudste dochter naar de kelder, waar er nog wel een paar van elk te vinden zouden zijn. fb36ae9976735788894aadadbd24289a_medium.De boerin en haar dochters schilden en snipperden de groenten, waarna alles in de ketel bij de soep werd gedaan.

Opnieuw stak de monnik van wal met één van zijn vele verhalen, maar na een kwartiertje vroeg hij met een schuin oog op de ketel "Wellicht zijn er nog wat kruiden om de soep nog volmaakter te maken?" Toevallig had de boerin nog wat bosjes gedroogde kruiden naast de haard hangen en ook hiervan belandde een flink deel in de soep.

cb559f2648970b6a3d3d14607f40580a_medium.De avond was inmiddels ingevallen en het boerengezin zat nog steeds rond de monnik, die maar bleef vertellen. De soep was in de tussentijd gaargekookt en rook heerlijk. "Ik denk dat de steen zijn wonder heeft verricht", zei de monnik en viste de steen uit de ketel. "Laat ons de Heer danken en aan tafel gaan". Het gezin en de monnik genoten van de soep. Volgens de boerenkinderen hadden zij nog nooit zo'n lekkere soep gehad! Nadat iedereen was  voldaan, was het tijd om te gaan slapen. In plaats van de stal kreeg de monnik,  als gewaardeerde gast, de slaapplaats van de zonen; deze moesten dan maar bij de ezel en de geiten gaan slapen.

De volgende dag gaf de monnik de platte steen aan de boerin als dank voor de genoten gastvrijheid. "Als je de soepsteen gebruikt en de ketel elke keer precies zo vult als we gisteren hebben gedaan, dan zal de soepsteen je altijd een heerlijke soep geven", zei de monnik. De boerin was bijzonder in haar nopjes met zo'n waardevol geschenk en bedankte de monnik hartelijk.

51fcc18732fe9b7a904e681914f79095_medium.De monnik wandelde het dorp uit op weg naar zijn volgende bestemming.

Halverwege een beekje zag hij een mooie gladde steen liggen. De monnik glimlachte tevreden. "De Heer zij geloofd", zei hij zachtjes in zichzelf. Hij raapte de steen op en stak hem in zijn zak.

Van Portugese origine

23b82a51fdf23d190bff876605845010_medium.Hoewel het middeleeuwse verhaal in meer Europese landen bekend is, is de Portugese versie waarschijnlijk de originele geweest.

Het verhaal zou in de middeleeuwen hebben plaatsgevonden rond de plaats Almeirim, in centraal Portugal.

Rechts: standbeeld van de monnik, de soepsteen en de kookpot in Almeirim.

Almeirim wordt daarom beschouwd als de hoofdstad van de steensoep; tot op de dag van vandaag hebben veel restaurants in Almeirim namelijk nog steeds steensoep op hun menukaart staan: sopa de pedra.

Andere Europese versies van het soepsteenverhaal

In de Duitse versie is – net als in de Portugese – een reizende monnik de slimmerik. 'Der Schlaue Pilgrim' weet met zijn soep-kiezelstenen menigeen te verleiden een heerlijke soep te bereiden.

9715617fc1573a63903a268bcdb18f76_medium.In de Nederlandse, Belgische en Hongaarse versies van het verhaal is de hoofdpersoon meestal een soldaat, die uit een oorlog naar huis terugkeert. In de Franse versie gaat het verhaal over drie soldaten, die terugkeren uit één van de Napoleontische oorlogen en buiten hun 'steensoep' boven een kampvuur maken. Hier zijn het de nieuwsgierige, langslopende dorpelingen, die de een na de ander worden verleid een kleine culinaire bijdrage te leveren om de soepsteen zijn wonder te laten verrichten.

In de Scandinavische landen staat het verhaal bekend als 'De soepnagel'. Hier is een zwerver de hoofdpersoon, die met een (gevonden) nagel een oude vrouw weet te overtuigen de befaamde 'spikersuppa'  te maken. In Noorwegen heeft de grote vijver (aan de Karl Johan-straat) in Oslo de grappige bijnaam 'Spikersuppa' gekregen, als verwijzing naar het verhaal.

In Oost-Europese landen (inclusief Rusland) is het verhaal ook bekend, maar wordt de soep of (in geval van Rusland) de boekweitpap bereid met een oude bijl als 'magisch' startpunt.

In de 20e eeuw zijn er nog vele versies bijgekomen, waarbij het verhaal zich kan afspelen in onder meer Ierland, China, Canada of Amerika.

De soepsteen op een andere manier bewerkt

Er is ook een liedje van het verhaal gemaakt, genaamd 'The Wonderful Soup Stone', dat werd geschreven door Shel Silverstein. Het werd door de groep Dr. Hook & The Medicine Show in 1973 opgenomen op hun LP 'Belly up!' Een andere zanger, Bobby Bare, nam het nummer eveneens in 1973 op voor zijn album 'Lullabys, Legends and Lies'.

3f4660d8dec91ba22079cbbe8ff68c6b_medium.Ook de tv- en filmindustrie heeft het verhaal omarmd. De serie 'The Storyteller' van Jim Henson bevat het verhaal in een aangepaste versie. De 'Storyteller' (een rol van John Hurt) zelf zou op deze manier de koning met een soepsteen hebben bedot, maar die ontdekte de zwendel. In plaats van hem te straffen, 'veroordeelt' de koning hem om elke dag een verhaal te vertellen – van waaruit de tv-serie zich verder ontspint.

Het thema van de soepsteen werd ook verwerkt in de film 'Fandango' uit 1985. Dorpelingen worden op eenzelfde manier verleid om elk een beetje bij te dragen aan een (uiteindelijk) prachtig bruiloftsfeest, waar de hoofdpersonen in aanvang geen geld voor hadden.

 

Verteld door:

© ZiaRia.

(2016) Foto's: Office.microsoft.com, Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

d3b6c5880ee4816fe61993735b91ebde_medium.Kijk voor andere artikelen, verhalen en sprookjes eventueel ook eens naar:

Duits-sprookje-De-drie-broers

Noors-sprookje-De-drie-bokken-Kuifkop-en-de-trol

Thais-sprookje-de-slimme-aap

Taiwanees-sprookje-De-kleine-kikker

Spookverhaal-De-lifters

Of lees verder op:

https://tallsay.com/ziaria of

https://ziariasblog.wordpress.com/

 

09/02/2016 13:07

Reacties (3) 

1
09/02/2016 13:50
Een leuk sprookje
1
09/02/2016 13:48
Grappig verhaal! Wat een slimmerik, die monnik.
1
09/02/2016 13:46
Leuk verhaal! Lang geleden eens gehoord, maar weer graag eens gelezen.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert