De sage der tien dapperen

Door Fries77 gepubliceerd in Verhalen en Poëzie

Een sage is een volksverhaal. Dat wil niet zeggen dat het helemaal waar is, soms grotendeels waar, soms niet. Hier volgt de Friese sage der tien dapperen.

 

Inleiding

Vroeger, heel erg vroeger zelfs, strekte het Friese Rijk zich uit van het Franse Duinkerken tot het Deense Tubron. Om een beeld te schetsen van de bevolking, haal ik de Romeinse benaming voor Groot-Friesland aan : Imperium Frisax Goliates. Oftewel : Het Rijk van de Friese reuzen. Want niet alleen vandaag de dag zijn wij Friezen de langste mensen van Europa, ook in die tijd was dat al het geval. Met de algemeen aanvaarde strijdwijze van die tijd, kun je je het voordeel van een "reusachtige" lichaamslengte indenken.

We schrijven het jaar 500 n.Chr. Het Romeinse Rijk is in stukken uiteen gevallen en de Friezen - die overigens nooit onder het Romeinse juk hebben geleefd - grijpen hun kans.

Onder leiding van Ebolt de Goede wordt een langgerekte kuststrook veroverd. En wie dwarsligt, maakt kennis met wapens van bovenmenselijke afmeting. Elke vorm van tegenstand verbleekt, wanneer de giganten, getooid met lange blonde manen en woeste baarden, komen aanstormen onder het uiten van onheilspellende oorlogskreten.

Geen mens die verzet biedt, totdat de Witte Wieven opstaan. Het wordt het begin van een geschiedenis vol bloedvergieten, die tot de dag van vandaag voortduurt.



5df0385cba256a135be596dbe28fa7aaaW1hZ2Vz

                516 n Chr
 

Ebolt de Goede is inmiddels al een paar jaar geleden gestorven. Waar Ebolt de Goede nog gezien werd als "Eerste onder de gelijken", wordt zijn opvolger Grutte Gosse (grutte = grote) met koning aangesproken. Koning Gosse, schrik der Zuiderzee, heerser aller Friezen en de Gesel der Germanen. Onbevreesd, rechtlijnig en in het bezit van een leeuwenmoed.

Dan, in het jaar des Heeren 516, vindt de zwartste dag uit de Friese geschiedenisboeken plaats.

Koning Gosse heeft alle Friezen die wat te betekenen hebben uitgenodigd voor HET feest van het jaar. Koning Gosse - een verstokte vrijgezel - gaat trouwen met de schoonste vrouw van het Rijk. Deze Friese schone, afkomstig uit Readuzum, heet Jildou en heeft het hart van de gevreesde strijder ontdooit. Er gloort een mooie toekomst voor het machtige Rijk en het nieuwbakken bruidspaar.

Na jaren van expansiedrang heeft de koning besloten - na aandringen van de nieuwe vorstin - om het Rijk om te toveren in een handels- en kennisnatie, waar oorlog nog slechts ter verdediging zal heersen.

Het moegestreden volk viert uitbundig feest en richt vol hoop en verwachting haar blik op het gelukkige paar en op de toekomst. De vrede wordt door ieder omarmd.

Het klinkt te mooi om waar te zijn... En dat is het dus ook.

Wodan - oppergod der Friezen- en Freya - ega van Wodan - hebben 2 zonen gekregen, om samen het universum mee te regeren.

Odin, hij zorgt voor de natuur, de dieren en het welzijn van de mens.

Jelgr, hij zorgt voor bliksem, onweer en natuurrampen. Maar bovenal strijdt hij onzichtbaar mee met de Friezen in de strijd. Gesneuvelde krijgers begeleidt hij naar het hiernamaals. Voor de gewone mens is dat de Hjimml, maar voor de gevallen krijgers is dat het Walhalla. Een grotere eer kan een strijder niet ondergaan.

Maar op een dag doodt Jelgr zijn broer Odin. En de Friezen raken hierdoor verbitterd en willen slechts bloed en strijd. Totdat Jildou het hart van Gosse ontdooit.

Jelgr is na de moord door zijn vader Wodan verbannen uit het Walhalla. Het schimmenrijk is nu zijn deel en zijn toegang tot de door hem zo geliefde Friese vlaktes zijn beperkt. Slechts als de mist een laag over de Friese akkers en wouden legt, kan Jelgr zijn honger naar de Friese grond stillen. Enkel en alleen dan kan hij uit zijn schimmenrijk vandaan en zich op Friese bodem begeven.

Tijdens zijn rondgangen over de Friese vlaktes, ziet hij dat zijn broer Odin nog steeds geliefd is. Ook de aanstaande koningin Jildou heeft de harten van de eens zo noeste krijgers veroverd. En tot overmaat van ramp predikt koning Gosse vrede, in plaats van de door Jelgr zo geliefde oorlog.

Dit alles is Jelgr een gruwel in het oog. Daarom gaat hij naar het land der Germanen (de natuurlijke vijand van de Friezen). Hij biedt koning Waldemar der Germanen oneindige rijkdom aan, in ruil voor 100 maagden. De van geld bezeten Waldemar laat zijn soldaten uitrukken om de 100 maagden te zoeken. Drie dagen later wordt de zaak afgesloten. Waldemar heeft een onschatbare waarde aan goud gekregen en de god van de donder vertrekt met zijn 100 maagden.

Tijdens het huwelijksfeest in de tempel van Wodan (gevestigd in het schone Kimswerd, hoofdstad der dapperen) vloeit de wijn en mede rijkelijk. Na een ongekend drinkgelag ter viering van het huwelijk, vallen de mensen in slaap waar ze zitten.

Dan trekt er een dichte mist over de tempel.......

Jelgr en zijn in het wit gekleedde maagden gaan de tempel binnen. Op deze heilige grond gaan ze zich te buiten aan een blinde razernij. Geen mens zal het kunnen navertellen, op 1 na. Koning Gosse wordt in leven gelaten, om zijn volk van Jelgr te vertellen. Om hen angst in te boezemen voor zijn macht. Jelgr vertelt Gosse dat als de Friezen weigeren hun reusachtige zwaarden weer op te pakken, dat er weldra geen Fries meer zal leven. Jelgr dreigt ze uit te moorden tot de laatste man, vrouw en kind.

Koning Gosse is totaal verbijsterd. Zijn hart is gebroken en de drang naar de strijd keert langzaam weer bij hem terug.

Maar niet tegen de vijand die Jelgr in gedachten had.

Koning Gosse roept zijn machtige leger bijeen voor een strijd zonder weerga. Iedereen die bereid is te sterven voor de koning, wordt gevraagd een stap naar voren te doen. De oorlogsmachine stapt als 1 man voorwaarts. Daarop kiest een ontroerde koning 9 man uit. Samen vormen zij de tien dapperen en gaan naar de tempel van Wodan. Als 1 man bidden zij de oppergod om een flink pak mist voor de aankomende nacht. En een behouden reis naar het Walhalla, als sterven hun deel mag worden.


a20f378f67e0d2904f6887dfc24ed316MTEuanBn

 

Die nacht trekt een mist over het Friese land, zoals er nog nooit 1 was en nooit weer 1 zal zijn.

De 10 dapperen kunnen door deze mist het schimmenrijk van Jelgr betreden. Daar aangekomen zien zij Jelgr en de 100 maagden, die zich voeden aan drank en overvloedig eten. Naast de troon van Jelgr staat een spies. Het is de meegenomen spies van koning Gosse. Met daarop het hoofd van zijn zo geliefde Jildou. Wat dan volgt, kan slechts omschreven worden als blinde razernij.

Nadat de 10 dapperen bij zinnen komen, hebben zij reeds vele maagden gedood. Maar ook zij zelf zijn gewond geraakt in de strijd, sommige zelfs al gesneuveld. Op het moment dat de koning alleen is overgebleven, staat hij oog in oog met Jelgr en de 3 laatste levende maagden. Met een ultieme krachtsinspanning weet de koning het leven van Jelgr mee te nemen in het verliezen van zijn eigen. Al wat resteert na deze massaslachting zijn 3 Germaanse maagden, met een lichaam dat slechts menselijk wordt bij mist.

Tot in eeuwigheid zullen zij met deze vloek moeten leven. En dat door een volk, waar zij niet eens wat mee te maken wilden hebben. Als ultieme wraak gingen zij daarom later zo nu en dan bij mist naar de Friese gronden. Om levens te nemen, van het volk dat zij zo verachten. Mannen, vrouwen en bij voorkeur kinderen. En op 1 of andere manier komt het aantal mist-vermisten ( want ze zijn gewoon "weg" en worden nooit meer gevonden ) altijd op 10 mensen per eeuw uit.

da737c4e3cb8c37e8447c74a3c713a4aZnJpZXNl

Je leest het niet in de kranten, je ziet het niet in het journaal. Hier in Friesland wordt het afgedaan als fabel, maar steeds wanneer de mist opkomt, zijn we toch altijd iets voorzichtiger...........

En volgend jaar is het precies 1500 jaar geleden...... Wat gaat dat beteken?!

04/12/2015 18:12

Reacties (4) 

07/12/2015 18:50
Een spannend verhaal en ook ik heb Fries bloed.
07/12/2015 19:06
Nou, dank u. Ik had de fantasie maar eens de vrije loop gelaten.
07/12/2015 19:18
o, ik dacht een echte Friese sage?
04/12/2015 23:50
Zo zijn er veel verhalen uit die tijd die de eeuwen hebben overleefd. Leuk verhaal, kende het niet!
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert